Page images
PDF

265

Vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant
Multiplicem, connixi humeris: indutus at olim
Demoleos cursu palantes Troas agebat.
Tertia dona facit geminos ex ære lebetas;
Cymbiaque argento perfecta atque aspera signis.
Jamque adeo donati omnes, opibusque superbi,
Puniceis ibant evincti tempora tänis:
Cum sævo e scopulo multa vix arte revulsus,
Amissis remis, atque ordine debilis uno,
Irrisam sine honore ratem Sergestus agebat.
Qualis sæpe viæ deprensus in aggere serpens,
Ærea quem obliquum rota transiit; aut gravis ictu
Seminecem liquit saxo lacerumque viator;

270

275

Trojam. Vix ministri Phegeus et Sugaris obnixi huumeris portabant illam multiplici textu densain; Demoleus autem illa olim armatus agitabat fuga Trojanos vagos. Tertia præmia dat Gyæ, duos lebetus ex ære, et pocula conflata argento atque scabra figuris. Jamque adeo omnes remunerati, et gloriantes opibus, incede. bant coronati rubris vittis circa caput: cun Sergestus inulto labore vix extractus e scopulo, remis amissis, et spoliatus uño remorum ordine, provéhebat navem irrisam sine gloriu. ' Qualis sæpe interceptus in eminentia viæ anguis, quem rota ærea obliquum trajecit, vel quem viator graviter feriens reliquit semimortuum et laceratum

tate firmavit Heinsius.-263. Mox illam Hamb. alter. Phygeus, Flegeus. Sagiris, Sacaris aberrant. Sed est ønyeus, Záyapıs. 265. Demoleos Burm. prætulit codicum et Quintiliani viII, 4, 24 auctoritate, grati soni causa; vulgo Demoleus, ex Anuódews, pro Anubraos. pallentes Oudart. cum Goth. sec.266, lebetes duo Burm.-269. et cincti Hamb. pr. evictis Gud, tenis pleri. que Pier, et tres Goth., hinc tegnis, temis, thenis, theniis aberratum. In Zulich. superscr.galeis. Vratisl. ramis. Hngen. remis, et a m. sec, ramis. unus Pierii vittis, omnia ex interpolatione. - 270. e abest ab aliquot Burm. ex sc. Rom, et Witt. rerulsam Rom. et Oblongus Pierii et duo Burm., sed alienum hoc; nam sequitur, debilis.--272. inrisam jam Pierius e codd. induxit in contextum. Alii, illisam vel inlisam ex v. 206, quam lectionem etiam Pompon. Sab. interpretatur. habebat Menag. Sed inrisam et agebat codd. et Donatus ad Terent. Andr. iv, 2 agnoscunt. vid. Burm.--273. sæpe Heinsium a sæpes duxisse Burmannus narrat. sæpe frequens poëtis est in comparatione: et Gr. poëtis momádepressus multi etiam hic, ut plerumque alias. ab aggere Serv. apud Burmannum.-274. Ænea duo cum Servio apud Burmann. transit Sprot. transiit rota Dorvill.--275. sáxi, ut ab ictu pendeat, pr. Moret. quo

NOTÆ 269 Puniceis tænis] Vittis laneis, do et roseo colore, Ecl. v. 17. seu lemniscis e laurea corona pen- 273 Viæ in aggere) Agger, viæ dentibus, quæ coronæ lemniscatæ di- publicæ pars media, eminentior et cebantur. Tænis, per contractionem, lapidibus strata atque exaggerata, ut pro taniis. De puniceo sive rubicun- pluviæ defluant.

Nequicquam longos fugiens dat corpore tortus,
Parte ferox, ardensque oculis, et sibila colla
Arduus attollens; pars vulnere clauda retentat.
Nexantem nodis, seque in sua membra plicantem.
Tali remigio navis se tarda movebat; ..
Vela facit tamen, et velis subit ostia plenis.
Sergestum Æneas promisso munere donat,
Servatam ob navem lætus sociosque reductos.

saco: frustra fugiens movet corpore longos flexus; parte sui ferox, et micans oculis, et sublimis erigens colla sibilantia; pars debilis rulnere retardat eum torquentem nodos, et involventem se in sua membra. Navis tarda movebat se talibus remis: tamen velis utitur, et intrat portum velis tumentibus. Æneas, gaudens propter naven et socios reductos, donat Sergestum promisso pramio. Datur illi serta, haud in

vulgarioris usus structura prodit: seminecem ictu gravis saxi. linquit duo Burm. saxo liquit Wall.—276. N. fugiens longos dat pectore Goth. tert. dat c. tractus Oudart.—277. pars sibila Řom., male. collo ex collom Rottend. tert. -278. Arduos Rom. v. Pier. v. tarda Ven. vulnera clausa Gud. a m. pr. retorquet pr, Hamb.—279. Nexantem nodos vulgg. edd. habent, pars codd. Pier. et recentiores Venetus Heinsii et Dorvill., haud dubie ab indocto interpolatore. Nixantem nodis verbo Lucretiano alii iique veterrimi Medic, a m. pr. (nam emendatum in nitentem; et hoc interpretatur Pompon. Sab., quem vide) Gud, e simili exemplo descriptus, et Mentel. pr. cum parte codd. Pier., inter quos Romanus fuisse videtur, ut sit quasi subnixus nodis suis serpens : sic erit eadem exquisitior ratio, quam deprehendimus v. c. in illo : mentum crinemque Mæonia mitra subnixus iv, 216. 217, ubi idem, qui subnexus est, doctius dicitur subnixus. Tandem legitur: Nexantem nodis h. e. nexantem se in nodos, docte et rei convenienter, sed in paucissimis libris; Mediceum suum laudat Pierias. Heinsius tantum de nodis affirmat, de altero silet; sed firmant lectionem Grammatici, Priscianus et Eutyches. Itaque relinquamus lectionem, quæ et ipsa poëta digna est ; teneamusque illud: quoties nihil potest ita definiri, ut in alterutram partem probabilitas major in sensus incurrat, nec mutandæ lectioni vulgatæ locum et causám, nec mutationis fructum et utilitatem esse; contra vero lectoribus, inprimis elegantioribus, qui criticam subtilitatem non curant, molestias creari; inprimis si tibi constare, et in paribus causis parem rationem sequi velis : tum enim innumera erunt mutanda, cum modo casus, modo genius sermonis, inprimis poëtici, modo aberratio, binas trinasye lectiones suppeditet, quarum nulla aut sperni possit aut destituta sit auctoritate: quod itaque ego substituo, eodem jure mutabit alter.–280. sic tarda Franc, se tarda ferebat Gud. a m. pr. et Bigot. v. lib. III, 268.–281. Ordo verborum sécundum Pier, et Heins. codd. Ålii plenis s. o. relis. Ven, velis subit ostia portus, ex glossa. Jac. Bryant versum deletuin malit; nam partim repugnare dicta superioribus, partim vela velis parum placere, partim jugulari comparationem appositam. Sane hæc v. 280 jam erat absoluta; et ratio erat reddenda, qua arte vel fortuna, detersis remis, tamen in portum se recipere potuerit navigium; factum id esse vento suborto secundo, quem velis exceperant. Videndum est, an in his aliquid sit, quod rei nafticæ haud satis conveniat.-282. permisso Hugen. p. 'donat honore Dorvill.—283. navim ali. quot Pier, et pr. Moret. cum Erf., sed vid. Pier, S. que receptos Sprot., ut 285

Olli serva datur, operum haud ignara Minervæ,
Cressa genus Pholoë, geminique sub ubere nati.

Hoc pius Æneas misso certamine tendit
Gramineum in campum, quem collibus undique curvis
Cingebant sylvæ: mediaque in valle theatri

scia artis Minerva, Cressa secundum genus, nomine Pholoë, et bini filii ad ejus ubera. Pius Æneas dimisso hoc ludo, procedit in campum virentem: quem sylve in collibus curvatis positæ claudebant undequaque; et in ima valle erat circuitus

lib. 1, 587.–284. s. operum datur haut nonnulli Pier., ex interpolatione indocta, metri causa.—285. Thressa Schol. Horatii Cruqu. ad u Od. 9, quod defendit Burmannus, hactenus non inale, quod Thraciæ commercia cum Trojanis intercessere. At in Pholoë argutatur. Enimvero ex Lib. III, 131 sqq. facile memineris, Trojanos in Creta insula plus quam annuum spatium exegisse, non minus igitur Cressa locum habet: quorsum igitur mutamus quod rationem habet? Cresa scribitur et h. I. more antiquo, ut alibi dictum; est tamen etiam Kpnooa. sub ubera Rom. et Gud., minus bene: etsi ferri potest,

NOTÆ 284 Operum Minervæ] Quæ cum Euripus, fuit lacuna, altitudine ac artibus aliis, tum præcipue lanificio, latitudine pedum decem, arenæ cirac texturæ præesse dicitur, Æn. II. cumdata, eamque a cavea dividens: 31. Cressa, Cres, Cressa, e Creta in eam derivabantur aquæ : unde ab Candie, Æn. III. 104.

Euripo nomen habuit, Euboici freti 288 Theatri Circus erat, &c.] De angustissimo loco, in quo septies theatri forma, Ge. 11. 381. De circo, aquæ singulis diebus reciprocant. v. cujus aliquam similitudinem vallis Carceres, loca fuerunt fornicata, ubi hæc Sicula referebat; hæc accipe. currus ante pugnam coërcebantur, et 1. Circus locus fuit a Tarquinio Prisco unde dato signo sublatisque repagulis Romæ exstructus, montes inter Aven- erumpebant, ducto per sortem ortinum ac Palatinum, ludis celebrandis dine. Dicebantur ostia etiam et ad imitationem Olympicorum ; sed limina: eorumque medium erat ostium, præcipue decursionibus equestribus; quo ascendebatur ad locum ubi erat quas jam Romulus in campo Martio ludorum editoris præsidumque sessio. ad Tybris ripam instituerat, et nun- vi. Metæ, moles erant lapideæ, ro. cupaverat equiria. Nomen inde ha- tundæ, in acumen desinentes, tres buit quod circularis seu orbicularis simul junctæ, quarum acuminibus ova esset figuræ, longior tamen quam erant imposita: hæ in utraque arenæ latior, quippe longitudine pedes cir- parte fere extrema positæ erant, citer bis mille, latitudine mille tan- relicto tamen circumundique spatio, tum complexus. II. Cuvea, fuit am- quo circa metas aurigæ currum facile bitus circi, ubi populi sedes, in cuneos flecterent. VII. Spina, fuit septum, distinctæ, ut de theatro diximus. III. secundum longitudinem circi, a meta Arena, spatium fuit circi medium, in ad metam, instar spinæ dorsi producquo aurigæ decurrebant: comminutis tum: circi arenam duas in partes, albis lapidibus, aliquando etiam mi- dextram sinistramque, disterminans. nio et chrysocolla constratum. iv. In ea columna, obelisci, delphini, Deo

Circus erat, quo se multis cum millibus heros
Consessu medium tulit exstructoque resedit.
Hic, qui forte velint rapido contendere cursu,
Invitat pretiis animos, et præmia ponit.
Undique conveniunt Teucri, mixtique Sicani;
Nisus et Euryalus primi:
Euryalus forma insignis viridique juventa,
Nisus amore pio pueri; quos deinde secutus
Regius egregia Priami de stirpe Diores;
Hunc Salius, simul et Patron: quorum alter Acarnan,
Alter ab Arcadio Tegeææ sanguine gentis;

theatri: quo heros intulit se medium inter multa millia, et composito in cætu resedit. Illic invitat valore præmiorum animos, qui forte velint certare cursu, et statuit præmia. Undique congregantur. Trojani, et Sicani cum iis mixti: primi Nisus et Euryalus. Euryalus insignis pulchritudine, et robusta juventute; Nisus, honesto amore pueri: quos deinde sequitur Diores régius juvenis e præclara stirpe Priami. Hunc sequuntur simul Salius et Patron: quorum alter est Acarnan; alter ex Ar.

290. Conscessu, concessu, consensu, aberrant nonnulli hic et inf. v. 340 et 577. in medium duo Burm.—291. Huc pr. Moret. a m. sec., et Hac Hugen. itidem a m, sec. velit ed. Ven.-292. ponunt Goth. pr. Putes leniora fuisse: invitat pretiis, animis et præmia ponit. Sed in vulgato oratio habet gravitatem epicam : qui forte velint, si qui, invitat pretiis eos, pro hoc: animos eorum, et nude nonc, animos.--293. concurrunt Leid. Sicani prima nunc correpta, ut et alibi; contra quam Sicania 1, 561. VIII, 416. III, 692. Jam monitum ad lib. I, 347. Unde etiam apud Silium factum :-gens Sicèna votis.--296. quem Gud. a m. pr. et quos duo Burm.--297. Driones Goth. pr.--298. alius Rom. et Mentel. pr. a m. pr. quorum unus Dorvill. Acarna tres Burm, recentes. Acharnin Witt. Acharnem Goth. tert.- 299. ab Arcadia multi codd., et edd., quod mi

NOTÆ rum statuæ, delubra etiam et sacraria 740. tres inducit cursores apud Pa

disposita ad ornatum. VIII. Cursus trocli tumulum, Ajacem Oilei, Ulyssem, • a carceribus incipiebat, secundum et Antilochum : et Ajacem quidem Milatus dexterum circi; ita ut metæ ul. nervæ dolo fingit bovino in fimo laptimæ ad sinistram curruum sitæ es- sum esse : id unum ex eo mutuatus sent. Ad eas qui pervenerant, cir- est Virgilius, reliqua longo intervallo cuibant eas septies, in sinistram superavit. interioremque partem deflectendo : 292 Pretiis. ... præmia) Diversa inde per sinistrum circi latus redibant sunt: præmia, munera ipsa; pretia, ad metas Murcias, carceribus propi- valor, dignitasque præmiorum. De ores, ubi e curru descendebant. De Teucris, Æn. I. 239. De Sicanis, Æn. factionibus aurigarum, et missibus, Ge. III. 687. De Niso et Euryalo, Æn. III. 18.

ix. 176. De Priamo, Æn. III. 476. 291 Hic, qui forte velint, &c.] 11. 298 Acarnan] Salius, ex Acarnania, Ludus. Pedestris cursus. Imitatur Epiri parte, de qua Æn. III. 292. Homerum Virgilius, qui Iliad. xxIII. 299 Arcadio Tegeææ, &c.] Patron,

300

Tum duo Trinacrii juvenes, Helymus Panopesque,
Assueti sylvis, comites senioris Acestæ;
Multi præterea, quos fama obscura recondit.
Æneas quibus in mediis sic deinde locutus:
Accipite hæc animis, lætasque advertite mentes.
Nemo ex hoc numero mihi non donatus abibit.
Gnosia bina dabo levato lucida ferro
Spicula colatamque argento ferre bipennem:
Omnibus hic erit unus honos. Tres præmia primi
Accipient, flavaque caput nectentur oliva:

305

cadia, e sanguine Tegeai populi. Postea duo juvenes Siculi, Helymus et Panopes, assueti sylvis, comites senis Acesta. Insuper multi quos fama obscura celat. Quos inter medios Æneas deinde ita locutus est: Percipite hæc ánimo et hæc applicate latas mentés. Nullus ex hoc numero recedet non remuneratus a me, Dabo reportanda duo tela Gnosia rutilantia levigato ferro, et securim tectam cælato argento: hoc præmium erit simile omnibus. Tres primi referent munera alia, et coronabun

reris Pierio castius visum. Arcadio Rom. Medic. et al. Tegeææ sanguine gentis Heins. prætulit ex nonnullis Pierianis et binis suis, in quibus, Tegee sunguine, quo alludunt duo alii. Manifestum fit, omissionem syllabæ locum dedisse interpolationi Tegeæ de sanguine, quæ Romanum, Mediceum, et majorem partem codicum insedit. Alias Tegeus at Nemeus, Téyeos, Neueos, adjectiva forma dictum esse posset. cf. Heins. hic et sup. í Ge. 18. Burmannus quidem ibi et ad Ovidium satis sibi non constat, et modo Tegéæus modo Tegeeus scribit. Enimvero Teyeaîos, ut Neuralos, rationem et usum habet: At Neubelos nondum inveni, nec Tevéelos. Apud Pindar. N. 8, 27 male expressum Neubelov dyarua.—300. Helemus, Helenus, Helimus, Helinus corrupte al. Helymusque P. Rom. "EXvuos. Navórns.-301. Acesti pr. Voss. V. ad lib. 1, 124. Achestes Wall.—304. que abest a Wall.-306. Gnosia et Cnosia variant et hic libri. Mox pro levato Sprot. limato, Ven. polito, pr. Moret. leugato pro levigato, lunato Vratisl. Omnia ex interpretamentis.-307. fronde pro ferre Medic. a pr. m.--308. is erit Ven. prima Goth. tert.-309. Accipiunt Hamb. sec. fulvaq. est ap. Serv. ad iv, 261. De colore dubitari et albu, tonsa, pulchra, tentari video; sunt enim alias epitheta olivæ, ut sit alba, pulla, viridis, glauca. Scilicet sunt varia olearum genera, ut mutat oliva colorem ipsa maturitate. Laudatur quoque çavons čralas kuptos ex Persis Æschyli. nec

NOTÆ Tegeæus, vel Tegeates, ex Tegea, urbe fuit, pedum quinque, triangulo ferro : Arcadiæ, novem pagis constante jux. pilum aliter dictum. De bipenni, seta Strab. I. VIII. De Arcadia, Ecl. curi utrimque acuta, Ge. iv, 331. IV. 58. De Trinacria, Sicilia, Æn. 309. Flava oliva] Arbore dicata 111. 687. De Helymo, supra, 73. De Minervæ, Ge. 1. 14. Flura; quia Acesta, 36.

. folii pars posterior subpallida, et co306 Gnosia, &c.] Gnosus, urbs Cretæ loris veluti porracei est: ea coronainsulæ, sive Candiæ, Æn. II. 104. bantur victores Olympicis ludis, Ge. unde spicula laudatissima: spiculum 111. 20. autem, non şagitta, sed missile telum

« PreviousContinue »