Page images
PDF
[graphic]

330

OS

Nec quemquam incuso. Potuit quæ plurima virtus
Esse, fuit. Toto certatum est corpore regni.
Nunc adeò, quæ sit dubiæ sententia menti,
Expediam, et paucis, animos adhibete, docebo. 315
Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni,
Longus in occasum, fines super usque Sicanos :
Aurunci Rutulique serunt, et vomere duros
Exercent colles, atque horum asperrima pascunt.
Hæc omnis regio, et celsi plaga pinea montis,

320
Cedat amicitiæ Teucrorum ; et fæderis æquas
Dicamus leges, sociosque in regna vocemus :
Considant, si tantus amor, et monia condant.
Sin alios fines aliamque capessere gentem
Est animus, poscuntque solo decedere nostro ;

325 Bis denas Italo texamus robore naves, Seu plures complere valent : jacet omnis ad undam Materies ; ipsi numerumque modumque carinis Præcipiant ; nos æra, manus, navalia demus. Præterea, qui dicta ferant, et fædera firment, Centum oratores primâ de gente Latinos Ire placet, pacisque manu prætendere ramos ; Munera portantes aurique eborisque talenta, Et sellam regni trabeamque insignia nostri. Consulite in medium, et rebus succurrite fessis.

Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni Obliquâ invidiâ stimulisque agitabat amaris, Largus opum, et linguâ melior, sed frigida bello Dextera, consiliis habitus non futilis auctor, Seditione potens ; genus huic materna superbum 340 Nobilitas dabat, incertum de patre ferebat ; Surgit, et his onerat dictis, atque aggerat iras :

Rem nulli obscuram, nostræ nec vocis egentem, Consulis, o bone rex. Cuncti se scire fatentur, Quid fortuna ferat populi ; sed dicere mussant. 345 Det libertatem fandi, flatusque remittat, Cujus ob auspicium infaustum moresque sinistros (Dicam equidem, licèt arma mihi mortemque minetur) Lumina tot cecidisse ducum, totamque videmus Consedisse urbem luctu, dum Troïa tentat

350 Castra, fugæ fidens, et cælum territat armis.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Unum etiam donis istis, quæ plurima mitti
Dardanidis dicique jubes, unum, optime regum,
Adjicias ; nec te ullius violentia vincat,
Quin natam egregio genero dignisque hymenæis
Des pater, et pacem hanc æterno federe firmes.
Quòd si tantus habet mentes et pectora terror,
Ipsum obtestemur, veniamque oremus ab ipso ;
Cedat, jus proprium regi patriæque remittat.
Quid miseros toties in aperta pericula cives
Projicis, o Latio caput horum et causa malorum ?
Nulla salus bello : pacem te poscimus omnes,
Turne, simul pacis solum inviolabile pignus.
Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse
Nil moror, en, supplex venio. Miserere tuorum ;
Pone animos, et pulsus abi. Sat funera fusi
Vidimus, ingentes et desolavimus agros.
Aut, si fama movet, si tantum pectore robur
Concipis, et si adeò dotalis regia cordi est,
Aude, atque adversum fidens fer pectus in hostem.
Scilicet, ut Turno contingat regia conjux,
Nos, animæ viles, inhumata infletaque turba,
Sternamur campis ! Et jam tu, si qua tibi vis,
Si patrii quid Martis habes, illum adspice contrà,
Qui vocat.

Talibus exarsit dictis violentia Turni ;
Dat gemitum, rumpitque has imo pectore voces :
Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi,
Tum quum bella manus poscunt ; patribusque vocatis
Primus ades. Sed non replenda est curia verbis,
Quæ tutò tibi magna volant, dum distinet hostem
Agger murorum, nec inundant sanguine fossæ.
Proinde tona eloquio, solitum tibi ; meque timoris
Argue tu, Drance, quando tot stragis acervos
Teucrorum tua dextra dedit, passimque tropæis
Insignis agros. Possit quid vivida virtus,
Experiare licet : nec longè scilicet hostes
Quærendi nobis ; circumstant undique muros.
Imus in adversos ? Quid cessas ? an tibi Mavors
Ventosâ in linguâ pedibusque fugacibus istis
Semper erit ?

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

400

Pulsus ego ? aut quisquam meritò, fædissime, pulsum
Arguet, Iliaco tumidum qui crescere Tybrim
Sanguine, et Evandri totam cum stirpe videbit
Procubuisse domum, atque exutos Arcadas armis ? 395
Haud ita me experti Bitias et Pandarus ingens,
Et quos mille die victor sub Tartara misi,
Inclusus muris, hostilique aggere septus.
Nulla salus bello ! Capiti cane talia demens
Dardanio, rebusque tuis. Proinde omnia magno
Ne cessa turbare metu, atque extollere vires
Gentis bis victæ ; contrà premere arma Latini.
Nunc et Myrmidonum proceres Phrygia arma tremiscunt,
Nunc et Tydides, et Larissæus Achilles :
Amnis et Hadriacas retro fugit Aufidus undas. 405
Vel quum se pavidum contra mea jurgia fingit
Artificis scelus, et formidine crimen acerbat.
Nunquam animam talem dextrâ hâc, absiste moveri,
Amittes ; habitet tecum, et sit pectore in isto.

Nunc ad te, et tua magna, pater, consulta revertor. 410
Si nullam nostris ultrà spem ponis in armis,
Si tam deserti sumus, et semel agmine verso
Funditùs occidimus, neque habet Fortuna regressum ;
Oremus pacem, et dextras tendamus inertes.
Quanquam, o, si solitæ quidquam virtutis adesset, 415
Ille mihi ante alios, fortunatusque laborum,
Egregiusque animi, qui, ne quid tale videret,
Procubuit moriens, et humum semel ore momordit.
Sin et opes nobis, et adhuc intacta juventus,
Auxilioque urbes Italæ populique supersunt ;
Sin et Trojanis cum multo gloria venit
Sanguine ; sunt illis sua funera, parque per omnes
Tempestas : cur indecores in limine primo
Deficimus ? cur ante tubam tremor occupat artus ?
Multa dies, variique labor mutabilis ævi
Retulit in melius ; multos alterna revisens
Lusit, et in solido rursus Fortuna locavit.
Non erit auxilio nobis Ætolus, et Arpi :
At Messapus erit, felixque Tolumnius, et quos
Tot populi misêre duces ; nec tarda sequetur
Gloria delectos Latio et Laurentibus agris.

[graphic]
« PreviousContinue »