TE quoque, magna Pales, et te memorande canemus Pastor ab Amphryso; vos, silvæ amnesque Lycæi. Cetera, quæ vacuas tenuissent carmine mentes, Omnia jam vulgata. Quis aut Eurysthea durum, Aut illaudati nescit Busiridis aras?
Cui non dictus Hylas puer, et Latonia Delos, Hippodameque, humeroque Pelops insignis eburno, Acer equis? Tentanda via est, qua me quoque possim Tollere humo, victorque virûm volitare per ora. Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit, Aonio rediens deducam vertice Musas;
Primus Idumæas referam tibi, Mantua, palmas; Et viridi in campo templum de marmore ponam Propter aquam, tardis ingens ubi flexibus errat Mincius et tenera prætexit arundine ripas. In medio mihi Cæsar erit, templumque tenebit. Illi victor ego et Tyrio conspectus in ostro Centum quadrijugos agitabo ad flumina currus. Cuncta mihi, Alpheum linquens lucosque Molorchi, Cursibus et crudo decernet Græcia cæstu: Ipse, caput tonsæ foliis ornatus olivæ,
Dona feram. Jam nunc solemnes ducere pompas Ad delubra juvat, cæsosque videre juvencos; Vel scena ut versis discedat frontibus, utque Purpurea intexti tollant aulæa Britanni. In foribus pugnam ex auro solidoque elephanto Gangaridum faciam, victorisque arma Quirini;
Atque hic undantem bello magnumque fluentem Nilum, ac navali surgentes ære columnas. Addam urbes Asiæ domitas pulsumque Niphaten, Fidentemque fuga Parthum versisque sagittis, Et duo rapta manu diverso ex hoste tropæa, Bisque triumphatas utroque ab litore gentes. Stabunt et Parii lapides, spirantia signa, Assaraci proles, demissæque ab Jove gentis Nomina, Trosque parens, et Troja Cynthius auctor. Invidia infelix Furias amnemque severum Cocyti metuet, tortosque Ixionis angues, Immanemque rotam, et non exsuperabile saxum. Interea Dryadum silvas saltusque sequamur Intactos, tua, Mæcenas, haud mollia jussa: Te sine nil altum mens inchoat. En age, segnes Rumpe moras; vocat ingenti clamore Citharon, Taygetique canes, domitrixque Epidaurus equorum; Et vox assensu nemorum ingeminata remugit. Mox tamen ardentes accingar dicere pugnas Cæsaris, et nomen fama tot ferre per annos, Tithoni prima quot abest ab origine Cæsar.
Seu quis, Olympiace miratus præmia palmæ, Pascit equos, seu quis fortes ad aratra juvencos; Corpora præcipue matrum legat. Optima torvæ Forma bovis, cui turpe caput, cui plurima cervix, Et crurum tenus a mento palearia pendent; Tum longo nullus lateri modus; omnia magna; Pes etiam, et camuris hirtæ sub cornibus aures. Nec mihi displiceat maculis insignis et albo, Aut juga detrectans, interdumque aspera cornu, Et faciem tauro propior; quæque ardua tota, Et gradiens ima verrit vestigia cauda. Etas Lucinam justosque pati hymenæos Desinit ante decem, post quatuor incipit annos; Cetera nec feturæ habilis, nec fortis aratris. Interea, superat gregibus dum læta juventas,
Solve mares; mitte in Venerem pecuaria primus, Atque aliam ex alia generando suffice prolem. Optima quæque dies miseris mortalibus ævi Prima fugit; subeunt morbi tristisque senectus; Et labor et duræ rapit inclementia mortis. Semper erunt, quarum mutari corpora malis ; Semper enim refice, ac, ne post amissa requiras, Anteveni, et subolem armento sortire quotannis. Nec non et pecori est idem delectus equino. Tu modo, quos in spem statues submittere gentis, Præcipuum jam inde a teneris impende laborem. Continuo pecoris generosi pullus in arvis Altius ingreditur, et mollia crura reponit. Primus et ire viam, et fluvios tentare minaces Audet, et ignoto sese committere ponti, Nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix, Argutumque caput, brevis alvus, obesaque terga; Luxuriatque toris animosum pectus. Honesti Spadices, glaucique; color deterrimus albis Et gilvo. Tum, si qua sonum procul arma dedere, Stare loco nescit, micat auribus, et tremit artus, Collectumque fremens volvit sub naribus ignem. Densa juba, et dextro jactata recumbit in armo: At duplex agitur per lumbos spina; cavatquc Tellurem et solido graviter sonat ungula cornu. Talis Amyclæi domitus Pollucis habenis Cyllarus, et quorum Graii meminere poëtæ, Martis equi bijuges, et magni currus Achilli : Talis et ipse jubam cervice effudit equina Conjugis adventu pernix Saturnus, et altum Pelion hinnitu fugiens implevit acuto.
![[blocks in formation]](https://books.google.ie/books/content?id=z2MVAAAAYAAJ&output=html_text&pg=PA59&img=1&zoom=3&hl=en&q=m%C3%A6nia&cds=1&sig=ACfU3U1mmt3Yo1wkQIH2aEDwh1xvoNFS_w&edge=0&edge=stretch&ci=863,251,45,895)
Hunc quoque, ubi aut morbo gravis aut jam segnior annis Deficit, abde domo, nec turpi ignosce senectæ. Frigidus in Venerem senior, frustraque laborem Ingratum trahit; et, si quando ad prælia ventum est, Ut quondam in stipulis magnus sine viribus ignis,
Incassum furit. Ergo animos ævumque notabis Præcipue; hinc alias artes, prolemque parentum, Et quis cuique dolor victo, quæ gloria palmæ. Nonne vides, quum præcipiti certamine campum Corripuere, ruuntque effusi carcere currus, Quum spes arrectæ juvenum, exsultantiaque haurit Corda pavor pulsans; illi instant verbere torto, Et proni dant lora; volat vi fervidus axis ; Jamque humiles, jamque elati sublime videntur Aëra per vacuum ferri, atque assurgere in auras; Nec mora, nec requies; at fulvæ nimbus arenæ Tollitur; humescunt spumis flatuque sequentum : Tantus amor laudum, tantæ est victoria curæ. Primus Erichthonius currus et quatuor ausus Jungere equos, rapidusque rotis insistere victor. Frena Pelethronii Lapithe gyrosque dedere Impositi dorso, atque equitem docuere sub armis Insultare solo, et gressus glomerare superbos. Equus uterque labor; æque juvenemque magistri Exquirunt calidumque animis et cursibus acrem ; Quamvis sæpe fuga versos ille egerit hostes, Et patriam Epirum referat fortesque Mycenas, Neptunique ipsa deducat origine gentem.
![[ocr errors]](https://books.google.ie/books/content?id=z2MVAAAAYAAJ&output=html_text&pg=PA60&img=1&zoom=3&hl=en&q=m%C3%A6nia&cds=1&sig=ACfU3U3SA-NoOdGb4YdGZB_2yN-jsr05gA&edge=0&edge=stretch&ci=282,1043,14,14)
His animadversis instant sub tempus, et omnes Impendunt curas denso distendere pingui, Quam legere ducem, et pecori dixere maritum; Pubentesque secant herbas, fluviosque ministrant. Farraque, ne blando nequeat superesse labori, Invalidique patrum referant jejunia nati. Ipsa autem macie tenuant armenta volentes, Atque, ubi concubitus primos jam nota voluptas Sollicitat, frondesque negant et fontibus arcent. Sæpe etiam cursu quatiunt, et sole fatigant, Quum graviter tunsis gemit area frugibus, et quum Surgentem ad Zephyrum paleæ jactantur inanes.
Hoc faciunt, nimio ne luxu obtusior usus Sit genitali arvo, et sulcos oblimet inertes; Sed rapiat sitiens Venerem, interiusque recondat. Rursus cura patrum cadere, et succedere matrum Incipit. Exactis gravida quum mensibus errant, Non illas gravibus quisquam juga ducere plaustris, Non saltu superare viam sit passus, et acri Carpere prata fuga, fluviosque innare rapaces: Saltibus in vacuis pascant, et plena secundum Flumina, muscus ubi et viridissima gramine ripa, Speluncæque tegant, et saxea procubet umbra. Est lucos Silari circa ilicibusque virentem Plurimus Alburnum volitans, cui nomen asilo Romanum est, œstrum Graii vertere vocantes ; Asper, acerba sonans; quo tota exterrita silvis Diffugiunt armenta, furit mugitibus æther Concussus, silvæque et sicci ripa Tanagri. Hoc quondanı monstro horribiles exercuit iras Inachiæ Juno pestem meditata juvencæ. Hunc quoque, nam mediis fervoribus acrior instat, Arcebis gravido pecori, armentaque pasces, Sole recens orto, aut noctem ducentibus astris. Post partum cura in vitulos traducitur omnis : Continuoque notas et nomina gentis inurunt, Et quos aut pecori malint submittere habendo, Aut aris servare sacros, aut scindere terram, Et campum horrentem fractis invertere glebis: Cetera pascuntur virides armenta per herbas. Tu quos ad studium atque usum formabis agrestem, Jam vitulos hortare, viamque insiste domandi, Dum faciles animi juvenum, dum mobilis ætas. Ac primum laxos tenui de vimine circlos Cervici subnecte; dehinc, ubi libera colla Servitio assuerint, ipsis e torquibus aptos Junge pares, et coge gradum conferre juvencos; Atque illis jam sæpe rotæ ducantur inanes
« PreviousContinue » |