Page images
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors]

ne metro illigata versus metro imperfecto reFictus, μέτρον άμετρον. Αliter res fe habet in oratione pedeftri, in qua propofitionum ad aurium iudicium menfura eft liberior, quae adeo variari poteft. At in Aeneide vbique manifeftum fit ftudium poetae properantis ad now vam fententiam et locum nouum; cum ingenium confumere nollet in explenda et expolienda fententia antecedente, cuius summa cai pita appofuerat. Sed nolo in his taedium facere; attigi quoque rem To. I ad Donati Vitam Virgilii $ sg

[ocr errors][merged small]

LV

DISQUISITIO II DE RERVM IN AENEIDE TRAC

TATARVM INVENTIONE

uale in inueniendis rebus omnino Virgilii

ingenium fuerit, non tam fecundum il-! lud in excogitandis nouis rerun generibus, nec audax ad suscipienda vel tentanda intenta: ta ab aliis et intacta, aut ea, quorum fuccefa fus effet dubius et incertus ; fed, quae nec minor laus eft, natum et factum ad inuenta priorum rudia et inchoata perficienda et polienda ornandaque; quam admirabilis porro ac felix fabulae, quam libi carminis argumentum fecit, natura fit et quantum in hoc dilectu iudicium einineat: superiore Disquisitione exposituin est. Reftat, quod illo loco polliciti fumus, vt paucis declaremus, unde poeta fabulam suam eiusa que tam copiofe inftruendae et ornandae materiam acceperit, vt inde clarius appareat, quae et quanta inuenti laus poetae ingenio ea in re debeatur, et quam limatum et fubtile eius fuerit iudicium in deligendo fibi argumento eiusmodi, quod ingentes rerum et ornamentortun haberet copias ab aliis iam paratas et fübministratas, vt doctrina tantum et iudicij fagacitate opus esset ad dilectum faciendum.

1. Solent fere Interpretes, quantun intelligo, quique alii hac de re agunt, ita ftatuere, vt poetam famam aliquam obfcuram de Aeneae in Italiam aduentu fequutum esse dicant. Enimuero ex iis, quae a Dionysio Halic. lib. I,

d4

49 sq.

49 fq. 53 sq. 72), a Strabone lib. XII, a Plutarcho in Romulo, a Festo in Roma, Solino cs, Sext. Aurelio Victore de O. G. R. et a Servio paflim ad Virgilium memorantur, omni. noque ex accuratiore historiae cognitione, manifeftum fit, fuisse hanc de Aeneae erroribus, deductaque Troianorum in Latium colonia, narrationem inter illuftriores et a multis Graecis Romanisque fcriptoribus poetisque expostas ornatasque historias. Poterant boc docere faltem ea, quae, etfi diverso confilio, congellit Ryckius in Diff. de primis Italiae colonis et Aeneae aduentu (ad calcem Holstenii Notar. ad Stephan. Byzant.). Praeterea, id quod primo loco erat commemorandum, communis ac tantum non publica illa erat Romanoruin persuasio, quam religiones patriae, Lauinii ad seriora vsque tempora celebrari folitae, firmabant: v. Strab. V, pag. 355 A. erant facra Penatibus et Vestae a magiftratibus Romanis facta: Macrob. Sat. III, 4. cf. Dionysii locum fup. Disqu. I. f. IX, appofituin et Strab. lib. V, pag. 355 A. . Obuersabatur adeo Romanorum oculis auribusque Aeneae Trojanorumque memoria; nec Niaro adeo aliud argumentum clarius et illuftrius excogitare potuit.

II. Oinni.

Omnino is ea, quae de Aeneae in Italiam aduentu nar. rata erant, ftudiofe est persequutus inde a €. 455 quod ipfe prafitetur ab initio : βέλομαι δε και περί της Αινάς παρεσίας ως Ιταλίας - μη παρέργως διελθών, τάς τε των “Ελλήνων και τας Ρωμαίων των μάλιστα πεπιστευμένων ισοpíces toegebenar. Ita legendum. Fatendum tamen, Dio. ayhum fuo et aliorum Graecorum more veteres fabu. las in historias accurate ad pragmatici seriptoris exem. plum expolitas mutaffe c. 46, in quo tamen Hellanicus iam praeruerat, vt c. 48 pr. ipse declarare videtur.

IĮ. Omnino quidem de Aeneae in Italiam adventu fabulae (fi fabulam dicimus, non ficta ac commentitia res ponitur; fed fabula, Mūdos, cinnem veterem historiam et narrationem a inaioribus acceptain defignat, antequam litteris consignari et fermone pedestri exponi coepillet *)), huius igitur fabulae fundus habetur Homeri ille locus notissimus Iliad. Y, 307. 308 *), vbi Neptunus diis auctor est, vt Aeneam cum Achille congressum imparem pugna educant, ne eius morte Dardani pofteritas deficiat, quem tamen Iupiter prae caeteris liberis diligat ominibus; at Priamium cuin progenie loui nunc efle inuisum; itaque Aeneam eiusque posteros Troianis esse imperaturos:

Νυν δε δή Αινείαο βίη Τρώεσσιν ανοίξει,

Και παίδες παίδων, τοί κεν μετόπισθε γένωνται. Regnum his versibus Aeneae pofterorumque eius declarari manifeftuin eft; fed quo in loco illud fuerit, parum certa apud veteres fama fait; quandoquidem de Aeneae erroribus ac sedibus tam diuerse traditum erat ***), cum alii eum in Thraciae littore, in Arcadia alii, alii in Sicilia, alii in Italia, quae fama tandem prae caeteris credita ac celebrata eft, confe. ds

dille * (Vid. ad Apollodor. pag. 911.] **) Translatus ille ac repetitus in H. in Vener. 197. 198, vt pro praedi&tione Veneris ad Anchisen facta esiet: co. piofe ornatus a Quinto Smyrnaeo XIII, 300 sq. inpr. 336 sq., et a Virgilio praeclare in oraculum Delphis Ae. peae datum conuerfus : Antiquam exquirite matrem. Hic domus Aeneae cariftis dominabitur oris Et nati natorum et qui nafcentur ab illis III, 96-98. Et hinc verfus illi

pulcherrimi lib. IX, 446-449 expreffi. ***) Vid. ad Aen. H Excurf. I.

disse et vitam finiisse narraflent; fuerant quoque qui in ipsa Troade regnum illud constitu- , tum effe vellent. Non nobis iam id quaeritur, s quae harum narrationum caeteris verifimilior 1 fit; verum noftra eo fpectat difputatio, vt ex hac ipsa narrationis varietate manifeftum fiat id, quod volumus, non obfcurum aliquem in vetere historia aut inter poetas virum fuisse Aeneam, nec eius fata et res a Virgilio de. mum inuentas efle et excogitatas. Illa enim ipsa narrationis diuersitas arguit diuerfitatem auctorum, qui de Aenea tradiderant, et poetarum, qui idem argumentum tractauerant. Vt eniin poeta quisque in inateriam ab aliis ante se tractatam incidit, ita , vt fuo confilio vel totam fabulam vel inde partem accommo. det, refingere nonnulla et mutare, addere vel detrahere, solet. Diuerfis itaque modis eandem rein exponi necesse est. Historici autem Graeci dum suae ciuitatis feu populi origines repetebant, populareın famam sequebantur. Sollenrie eniin hoc Graeciae ciuitatibus, vt ftirpis vel vrbis conditorem aut haberent aut haberi vellent clarum aliquem ex vltima antiquitate heroem. Ejusmodi famam popularein per multas aetates propagatam quis adeo constare fibi expectabit, vt nulla diuersitas narrationis inter plures tribus aut ciuitates in cidat? quemadmodum altera ex parte eandem veterem famam ad fe reuocant et fibi vin dicant plures ab communi ftirpe profeetae fa miliae? Eodem modo cum multae paffim pe varin loca fparfae effent Troianorum coloniae quid mirum, eas omnes originem suam ad Ae neam referre maluille? Vnde diuerfitas illa partim confenfio, famae et warrationis nece

Sar

« PreviousContinue »