Page images
PDF
EPUB

180

Intus aquæ dulces, vivoque sedilia faxo;
Nympharum domus: heic fessas non vincula naves
Ulla tenent, unco non alligat anchora morsu.
Huc septem Æneas collectis navibus omni
Ex numero subit: ac magno telluris amore

175
Egresli, optatâ potiuntur Troës arena,
Et fale tabentes artus in litore ponunt.
Ac priinum filici scintillam excudit Achates,
Suscepitque ignem foliis, atque arida circum
Nutrimenta dedit, rapuitque in fomite flammam.
Tum Cererem corruptam undis, Cerealiaque arma
Expediunt felli rerum: frugesque receptas
Et torrere parant flammis, et frangere saxo.
Æneas scopulum interea.confcendit, et omnem
Prospectum late pelago perit, Anthea fi quâ

185 Jactarum vento videat, Phrygiasque biremes, Aut Capyn, aut celsis in puppibus arma Caïci: Navem in conspectu nullam, tres litore cervos Profpicit errantes: hos tota armenta sequuntur A tergo, et longum per valles pascitur agmen.

190 Constitit hic, arcumque manu celeresque sagittas Corripuit, fidus quæ cela gerebat Achates. Duétoresque ipsos primum, capita alta ferentes Cornibus arboreis, fternit: tum vulgus, et omnem Miscet agens celis nemora inter frondea turbam. 195 Nec prius absistit, quam feptem ingentia victor Corpora fundat humi, et numerum cum navibus æquet. Hinc portum petit, et focios partitur in omnes. Vina bonus quæ deinde cadis onerarar Acestes Litore Trinacrio, dederatque abeuntibus heros, Dividit, et dictis mærentia pectora mulcet: O focii, (neque enim ignari fumus ance malorum) O pasli graviora: dabit deus his quoque finem. Vos et Scyllæam rabiem, penitusque sonantes Accéltis scopulos; vos et Cyclopea saxa

205 Experti; revocate animos, mæltumque timorem

Mittite:

200

215

NI ittite: forfan er hæc olim meminisse juvabit.
Per varios casus, per tot discrimina rerum,
Tendimus in Latium ; sedes ubi fata quieras
Oftendunt: illic fas regna resurgere Trojæ.

280
Durate, et vofinet rebus servate secundis.
Talia voce refert:curisque ingentibus æger,
Spem vultu simulat, premit altuin corde dolorem.
Uli se prædæ accingunt dapibusque futuris:
Tergora diripiunt costis, et viscera nudant
Pars in frusta secant, verubusque trementia figunt.
Litore ahena locant alii, flaınmasque ministrant.
Tum victu revocant vires : fusique per herbam,
Implentur veteris Bacchi, pinguisque ferinæ.
Poftquam exempta faines epulis, mensæque remotæ ; 220
Amiflos longo socios sermone requirunt,
Spemque metumque inter dubü: seu vivere credant,
Sive extrema pati, nec jam exaudire vocatos.
Præcipuè pius Æneas, nunc acris Orontei,
Nunc Amyci casum gemit, et crudelia secum

225 Fata Lyci, fortemque Gyan, fortemque Cloanthum. Et jam finis erat: cum Jupiter æthere sumino Despiciens mare velivolum, terrasque jacentes, Litoraque, et latos populos; sic vertice cæli Constitit, et Libyæ defixit lumina regnis.

230 Atqne illum tales jactantem pectore curas, Tristior, et lacrymis oculos suffusa nitentes, Alloquitur Venus: 0, qui res hominumque deûmque Æternis regis imperiis, et fulmine terres ; Quid meus Æneas in te committere taitum,

235 Quid Troës potuere ? quibus tot funera pallis, Cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis? Certe hinc Romanos olim volventibus annis, Hinc fore ductores, revocato à sanguine Teucri, Qui mare, qui terras omni ditione tenerent,

24. Pollicitus: quæ te, genitor, sententia vertit? Hộc equidem occasum Trojæ, tristesque ruinas

Sola

25

Solabar, fatis contraria fata rependens.
Nunc eadem fortuna viros tot cafibus actos
Infequitur: quem das finem, rex magne, laborum? 245
Antenor potuit, mediis elapsus Achivis,
Illyricos penetrare sinus, atque intiina tutus
Regna Liburnorum, et fontem superare Timavi:
Unde per ora novem vasto cum murmure montis
It mare proruptum, et pelago premit arva sonanti.
Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit
Teacrorum, et genti nomen dedit, armaque fixit
Troïa : nunc placidâ compôstus pace quiescit.
Nos, tua progenies, cæli quibus annuis arcem,
Navibus (infandum) amissis, unius ob iram

235
Prodimur, atque Italis longe disjungimar oris.
Hic pietatis honos? Sic nos in sceptra reponis?
Olli subridens hominum fator atque Deorum,
Vultu, quo cælum tempestatesque serenat,
Oscula libavit natæ dehinc talia fatur:

260 Parce metu, Cytherea: manent immota tuorum Fata tibi: cernes urbem et promissa Lavini Mænia, sublimemque feres ad fidera cæli Magnanimum Æneam, nec me sententia vertit. Hic tibi (fabor eniin, quando hæc te cura remordet; 265 Longius et volvens fatorum arcana movebo) Bellum ingens geret Italià, populosque feroces Contander, moresque viris et inenia ponet: Tertia dum Latio regnantem viderit æstas, Ternaque transierint Rutulis hyberna subactis. 270 At puer Ascanius, cui nunc cognomen Iülo Additur, (Ilus erat, dum res stetit Ilia regno) Triginta magnos volvendis menfibus orbes Imperio explebit, regnumque ab sede Lavini Transferet, et longam multâ vi munjet Albam.

275 Hic jamu tercentum toros regnabitur annos Gente sub Hectoreâ : donec regina facerdos, Marte gravis, geminam partu dabir Ilia prolem.

Inde lupa fulvo nutricis tegmine lætus
Romulus excipiet genrem, er Mavortia condet

280
Menia, Romano que suo de nomine dicer.
His ego nec metas rerum, nec tempora pono:
Imperium fine fine dedi. quin aspera Juno,
Quæ mare nunc terrasque metu cælumque fatigat,
Confilia in melius referet ; mecumque fovebir 285
Romanos rerum dominos, genremque togaram.
Sic placitum. veniet lustris labentibus ætas,
Cum domus Affaraci Phthiam clarasque Mycenas
Servitio premet, ac victis dominabitur Argis,
Nascetur pulchrâ Trojanus origine Cæsar,

290 Imperium Oceano, famam qui terminer astris, : Julius, à magno demissum nomen lülo..

Hunc tu olim cælo, spoliis Orientis onuftum,
Accipies secura : vocabitur hic quoque votis.
Aspera cum pofitis mitescent fæcula bellis:

295
Cana Fides, et Vesta, Remo cum fratre Quirinus,
Jura dabunt: diræ ferro et compagibus ar&tis
Claudentur belli portæ : Furor impius intus
Sæva sedens super arma, et centum vinctus ahenis
Poft tergum nodis, fremet horridus ore cruento.

305 Hæc ait, et Majâ genitum demittit ab alto, Ut terræ, utque novæ pateant Carthaginis arces Hospitio Teucris: ne fati nescia Dido Fipibus arcerer. volat ille per aëra magnum Remigio alarum, ac Libyæ cirus astirit oris :

303 Et jam jussa facit: ponuntque ferocia Pani Corda, volente deo: imprimis regina quietum Accipit in Teucros animum, mentemque benignam. At pius Æneas per no&tem plurima volvens, Ut primum lux alma data est, exire, locosque 310 Explorare novos ; quas vento accefferit oras, Qui teneant (nam incalta vider) hominelne, feræne, Quærere constituit, fociisque exacta referre. Claffem in convexo nemorum, fub rupe cavatâ,

Arbo

Arboribus clausam circum atque horrentibus umbris,
Occulit: ipse uno graditur comitatus Achate, 315
Bina manu sato crifpans hastilia ferro.
Cui mater mediâ sese tulit obvia sylvâ,
Virginis os habitumque gerens, et virginis ama
Spartanæ : vel qualis equos Threïssa fatigat

320
Harpalyce, volucremque fugâ prævertitur Hebrum.
Namque humeris de more habilem suspenderat arcum
Venatrix, dederatque comam diffundere ventis,
Nuda genu, nodoque finus collecta fluentes.
Ac prior: heus ! inquit, juvenes, monstrate mearum 325
Vidiftis fi quam hîc errantem fortè fororum,
Succinctam pharetrâ et maculosæ tegmine lyncis ;
Aur spumantis apri cursum clamore prementem.
Sic Venus: at Veneris contrà fic filius orsus:
Nalla tuarum audita mihi, neque visa fororum, 330
O, quam te memorem, virgo? namque haud tibi vultus
Mortalis, nec vox hominem sonat: 0, dea cerrè;
An Phæbi foror, an nympharum sanguinis una ;
Sis felix, nostrumque leves, quæcunque, laborem:
Et quo sub cælo tandem, quibus orbis in oris 335
Jactemur, doceas: ignari hominumque locorumque
Erramus, vento huc et vastis Auctibus acti.
Multa tibi ante aras noftrâ cadet hostia dextrâ.
Tunc Venus: haud equidem rali me dignor honore:
Virginibus Tyrüs mos est gestare pharetram,

340 Purpureoque altè luras vincire cothurno. Punica regna vides, Tyrios, et Agenoris arbem ; Sed fines Libyci, genus intractabile bello. Imperium Dido Tyriâ regit urbe profecta, Germanum fugiens: longa est injuria, longæ

345 Ambages: sed summa sequar fastigia rerum. Huic conjux Sichæus erat, ditiflimus agri Phænicum, et magno miseræ dilectus amore: Cui pater intactam dederat, primisque jugârat Ominibus: sed regna Tyri germanus habebat 330

Pygma

« PreviousContinue »