Page images
PDF
EPUB

Non nos aut ferro Libycos populare Penates
Venimus, aut raptas ad litora vertere prædas.
Non ea vis animo, nec tanta fuperbia victis.
Eft locus, Hesperiam Graii cognomine dicunt:
Terra antiqua, potens armis atque ubere glebæ :

535
Oenotrî coluere viri ; nunc fama, minores
Italiam dixisse, ducis de nomine, gentem.
Huc cursus fuit :
Cum subito assurgens fluctu nimbofus Orion
In vada cæca tulit, penirusque procacibus Austris, 540
Perque undas, superante falo perque invia saxa
Dispulit:huc pauci vestris adnavimus oris.
Quod genus hoc hominum? quæve hunc tam barbara

morem

Permittit patria? hofpitio prohibemur arenæ:
Bella cient, primâque verant consistere terrâ.

$45
Sigenus humanum et mortalia temnitis arma ;
At sperare deos memores fandi atque nefandi.
Rex erat Æneas nobis, quo justior alter
Nec pietate fuit, nec bello major et armis:
Quem fi faca virum servant, fi vefcitur aurâ

SSO Æthereâ, neque adhuc crudelibus occubat umbris ; Non metus, officio nec te certasse priorem Peniteat. funt et Siculis regionibus urbes, Armaque, Trojanoque à fanguine clarus Aceftes. Quaffatam ventis liceat subducere claffem,

555 Et sylvis aptare trabes, et stringere remos ; Si datur Italiam, fociis et rege recepto, Tendere; ut Italiam læti Latiumque petamus : Sin absumpta salus, et te, pater optime Teucrûm, Pontus habet Libyæ, nec fpes jam reftat lüli; At freta Sicaniæ saltem sedelque paratas, Unde hucadvecti, regemque petamus Aceften. Talibus Ilioneus: cuncti fimul ore fremebant Dardanidæ. Tum breviter Dilo, vultum demiffa, profarur : 565

Solvice

580

Solvite corde metum, Teucri: secludite curas.
Res dura, et regni novitas me talia cogunt
Moliri, er latè fines cuftode tueri.
Quis genus Æneadum, quis Trojæ nefciat urbem?
Virtutesque, virosque, et tanti incendia belli?

570
Non obrusa adeo geftamus pectora Peni :
Nec tam averfus equos Tyriâ Sol jungit ab urbe.
Seu vos Hesperiam magnani, Saturniaque arva;
Sive Erycis fines, regemque optatis Aceften ;
Auxilio tutos demittain, opibusque juvabo.

575 Vultis et his mecuin pariter confidere regnis? Urbem quam statuo, vestra est; fubdlucite naves: Tros Tyriusque mihi nullo discrimine agerur. Atque utinam rex ipse Noto compulsus eodem Afforet Æneas ! Equidem per litora certos Dimitram, et Libyæ luftrare extremna jubebo: Si quibus ejectus sylvis aut urbibus errat. His animum arrecti dictis, et fortis Achates, Et pater Æneas, jainduduin erumpere nubein Ardebant: prior Æneam compellat Achates: 585 Nate Deâ, quæ nunc animo lententia furgit? Omnia tura vides, classem, fociosque receptos. Unus abeft, medio in fluctu quem vidimus ipfi Submersum : dictis respondent cætera matris. Víx ea fatus erat, cum circumfufa repente

590 Scindit se nubes, et in æthera purgat apertum. Restitir Æneas, clarâque in luce refulsit, Os, humerosque Deo fimilis : namque ipfa decorain Cæsariem nato genitrix, lumenque juventæ Purpureum, et lætos oculis affiârat honores.

595 Quale manus addunt ebori decus, ant ubi flavo Argentum Pariufve lapis circundatur auro. Tum fic Reginam alloquitur, cunctisque repentè Improvisus ait : coram, quem quæritis, adsum Troïus Æneas, Libycis ereptus ab undis.

600 O fola infandos Tr mniferata labores!

Quæ

605

615

Quæ nos, relliquias Danaûm, terræque marisque
Omnibus exhaustos jam cafibus, omnium egenos,
Urbe, domo socias. grates persolvere dignas
Non opis eft noftræ, Dido: nec quicquid ubique est
Gentis Dardaniæ, magnum quæ sparsa per orbem.
Dî tibi, fi qua pios respectant numina, fi quid
Usquam justitiæ eft, et mens fibi conscia recti,
Præmia digna ferant. quæ te tain læra tulerunt
Sæcula ? qui tanti talem genuere parentes?

610
In freta dum fuvii current, dum montibus umbræ
Lustrabunt convexa, polus dum fidera pascer ;
Semper honos, nomenque tuum, laudesque manebunt;
Quæ me cunque vocant terræ. fic fatas, amicum
Ilionea perit dextrâ, lævâque Sereftum :
Post alios, fortemque Gyan, fortemque Cloanthum.
Obstupuit primò aspectu Sidonia Dido,
Cafu deinde viri tanto; et fic ore locuta est:
Quis te, nate Deâ, per tanta pericula casus
Insequitur? quæ vis immanibus applicat oris?
Tu-ne ille Æneas, quem Dardanio Anchisæ
Alma Venus Phrygii genuit Simoëntis ad undam?
Atque equidem Teucrum memini Sidona venire,
Finibus expulsum patriis, nova regna petentem
Auxilio Beli. genitor tum Belus opimam
Vastabat Cyprum, et victor ditione tenebat.
Tempore jam ex illo casus mihi cognitus urbis
Trojanæ, nomenque tuum, regesque Pelasgi.
Ipse hostis Teucros insigni laude ferebat,
Seque ortum antiquâ Teucrorum à ftirpe volebat. 630
Quare agite, ô tectis, juvenes, succedite nostris !
Me quoque per multos similis fortuna labores
Jactatam, hâc demum voluit consistere terrâ.
Non ignara mali, miseris succurrere disco.
Sic memorat: simul Ænean in regia ducit

635 Tecta, fimul Divûm templis indicit honorem. Nec minus interea sociis ad litora mittit

Viginti

620

625

650

Viginti tauros, magnorum horrentia centuin
Terga fuum, pingues centum cuin macribus agnos:
Munera, lætitiamque Dei.

640
At domus interior regali splendida luxu
Inftruitur, mediisque parant convivia rectis.
Arte laboraræ veftes, ostroque superbo:
Ingens argentum menfis, celataque in auro
Fortia facta patrum, series longissima rerum

645
Per tot ducta viros antiquæ ab origine gentis.
Æneas (neque enim patrius consistere mentem
Pallus amor) rapidum ad naves præmiteit Acharen:
Ascanio ferat hæc, ipsumque ad mænia ducat.
Omnis in Ascanio chari stat cura parentis.
Munera præterea, Iliacis erepta ruinis,
Ferre jubet, pallam fignis auroque rigentem,
Et circumtextum croceo velamen acantho,
Ornatus Argivæ Helenæ ; quos illa Mycenis,
Pergama cum peteret, inconceffosque Hymenæos, 635
Extulerat, matris Ledæ mirabile donuin.
Præterea sceptrum, Ilione quod gefferat olini,
Maxima natarum Priami, colloque monile
Baccatum, er duplicem gemmis auroque coronam.
Hæccelerans, iter ad naves tendebat Achares. 660
At Cytherea novas artes, nova pectore versat
Consilia :

: ut faciem mutatus et ora Cupido
Pro dulci Ascanio veniat, donisque furentem
Incendat Reginam, atque oflibus implicet ignem.
Quippe clomuin timer ambiguam, Tyriosque bilingues:
Urit atrox Juno, et sub noctem cura recursat. 666
Ergo his aligerum dictis affatur Amorem;
Nate, ineæ vires, mea magna potentia ; solus,
Nate, Patris summi qui tela Typhoča temnis:
Ad te confugio, et supplex tua numina posco. 670
Frater ut Æneas pelago tuus omnia circuin
Litora jactetur, odiis Junonis iniquæ,
Nota tibi : et nostro doluisti fæpe dolore,

Hunc

[ocr errors]

699

Hunc Phænissa tener Dido, blandisque moratur
Vocibus: et vereor, quò fe Junonia vertant

678
Hofpitia; haud tanto cessabit cardine rerum.
Quocirca capere ante dolis et cingere flammâ
Reginam meditor: ne quo le numine inutet;
Sed magno Æneæ mecum teneatur amore.
Quà facere id poflis, nostram nunc accipe mentem. 680
Regius, accitu chari genitoris, ad urbem
Sidoniam puer ire parat, mea maxiina cura,
Dona ferens pelago er flammis reftantia Trojx.
Hunc ego sopitum fomno, super alta Cythera,
Aut super Idalium, sacratê sede recondam:

685 Ne quà scire dolos, mediusve occurrere poffit. Tu faciem illius, noctem non amplius unani, Falle dolo: et notos pueri puer induc vultus: Ut, cum te gremio accipier lætislima Dido, Regales inter mensas laticemque Lyæum, Cum dabit amplexus, atque oscula dulcia figet; Occultumn inspires ignem, fallafque veneno. Paret Amor dictis charæ genitricis, et alas Exuit, et greslu gaudens incedit lüli. At Venus Ascanio placidam per membra quietem Irrigat: et forum gremio dea tollit in altos

696 Idaliæ lucos, ubi inollis amaracus illum Floribus et dulci aspirans complectitur umbrâ. Jamque ibat dicto parens, et dona Cupido Regia portabat Tyriis, duce lætus Achate.

700 Cum venit, aulæis jam se Regina superbis Aureâ compofuit fpondâ, mediamque locavit. Jam pater Æneas er jam Trojana juventus Conveniunt, ftratoque fuper discumbitur ostro. Dant famuli manibus lymphas, Cereremque caniftris 705 Expediunt, tonfisque ferunt mantilia villis. Quinquaginta intas famulæ, quibus ordine longo Cura penum struere, er flaminis adolere penates: Centum aliæ, totidemque pares ætate miniftri,

« PreviousContinue »