Page images
PDF
EPUB

front thica Celio

Tag, 8 boracasted on Death:
But nor the read craic hang on yonder hee,
In coer vilent, since berekened by thee . - foyde stel

10

P. VIRGILII MARONIS

25

Nec sum adeo informis: nuper me in litorè vidi,
Quum placidum ventis staret mare; non ego Daphnin
Judice te metuam, si numquam fallat imago.
O tantum libeat mecum tibi sordida rura

Atque humilis habitare casas, et figere cervos,
30 Hædorumque gregem viridi conpellere hibisco! man milov.

Mecum una in silvis imitabere Pana canendo.
Pan primus calamos cera conjungere pluris
Instituit; Pan curat ovis oviumque magistros.

Nec te pæniteat calamo trivisse labellum:
35 Hæc eadem ut sciret, quid non faciebat Amyntas?

Est mihi disparibus septem conpacta cicutis a pipe made of the inter
Fistula, Damætas dono mihi quam dedit olimo'k of Lemkerks-
Et dixit moriens: te nunc habet ista secundum:

Dixit Damætas; invidit stultus Amyntas.
40 Præterea duo, nec tuta mihi valle reperti,

aut

VOX.

regionum modo angustius modo latius pa- hactenus alterum, quod Servius habet: “
tuerunt; non longe ab urbe Pleurone. Quod furcas, quæ figuntur ad casæ sustentationem:
Aracynthus Actæus vocatur, puta eo spectare, quæ diciæ sunt cervi, ad similitudinem cor-
quod mons ille fuit in finibus Bæotiæ et At- nuum cervinorum." In re militari obvia est
tice, unde Aclæus; omnis enim Attica In vita communi aut pastoritia vox non
Actæa dicitur, h. e. littoralis, ab acte, quæ æque occurrit, et omnino poëta non satis
pro littore dicitur. Sextus I. I. 'Agáxurio; caute dilogiam intulit: dum figere cervos
της Αττικής έςιν όρος. Add. Barth. ad dixit. 30. hilisco. Hibiscus e malvarum
Stat. II. Theb. 239. İlla (Diana) suas Cyntho agrestium genere esse creditur, Græcorum
comites agat, hæc (Pallas) Aracyntho. althæa: etsi, quæ de ea disputantur a viris

25 E Theocr. XI. 34. sqq. Verum in eo doctis, parum certa sunt. Jam h. I. duplici
commode hæc de Cyclope dici poterant; nou modo ejus notio constituitur: aut ut sit, ad
æque nunc de pastore, qui melius fonte, rivo, hiliscum, tanquam ad herbam pabularem : aut
amni, pro speculo utitur. Alb. Gentilis de ut hibisci caulis et virga intelligenda sit, qua
lacu Mantuano accipere maluit, ut Æn. I. pastor utitur ad compellendum gregem. Haud
2:24. mare de Timavo.

Quum placidum diffiteor mihi nunc præferendum videri prius
ventis staret mare, h. a ventis, per ventos. illud; est enim hibiscus pabuli genus et planta
v. inf. Ge. IV. 484. Explicat Seneca Quæst. esculenta : Calpurn. Ecl. IV. 32. viridique
nat. V. pr. Itaque si legeris: Qurum placidum famem solarer hibisco.
ventis staret mare, scito illud non siare, sed 34 Nec te pæniteat, pigeat, molestum
leviler succuti, et dici tranquillum, quia nec videatur aut parum te dignum. 35. quid non
huc nec illuc impetum capiat. Est hoc philo- f. omnia fecisset, nihil intentatum relinquens.
sophi argutantis. Quantopere Tassus, dum Nota formula. Corydon igitur cantu fistulæ
eandem rem in Amynta ornare vellet, a rerum excellebat: ejusque artis æmulus erat Amyn-
natura recesserit, docuere viri docti.

tas. 36. cicutis pro cannis. Eel. V. 85.
28 ( tantum lileat, ut Theocr. XI. 65. Expressa quidem hæc a multis, satis ingeni-
sordida rura, h. I. non in vitium dictum, sed ose tamen ab uno Popio Pastor. II. 39. si
pro vilis, pauper. Servius tibi sordida jungit, expendas ac compares versus 43. 44.
quæ tibi sordent. 29. figere cervos, si fera 40 E Theocr. XI. 40. sq. III. 34. sq.
sunt, telo, jaculo, Georg. I. 308. Æn. V. nec tuta in. valle reperti, commendat do-
516. VI. s03. Venationis tamen studium num a difficultate; periculo a feris contemto
a vita pastorum alienum esse videtur. Præstat capreas has silvestres ceperat. conf. Ovid

servo.

Capreoli, sparsis etiam nunc pellibus albo,
Bina die siccant ovis ubera; quos

tibi
Jam pridem a me illos abducere Thestylis orat;

Et faciet; quoniam sordent tibi munera nostra. 45 Huc ades, o formose puer: tibi lilia plenis

Ecce ferunt Nymphæ calathis; tibi candida Nais,
Pallentis violas et summa papavera carpens,
Narcissum et florem jungit bene olentis anethi;

Tum, casia atque aliis intexens suavibus herbis, 50 Mollia futeola pingit vaccinia caltha. » ango..

Ipse ego cana legam tenera lanugine mala,
Castaneasque nuces, mea quas Amaryllis amabat.
Addam cerea pruna; honos erit huic quoque pomo;
Et vos, o lauri, carpam, et te, proxima myrte:

VI. 53.

51

Met. XIII. 834. sq. quo toto loco hanc inter eos, quos circa alvearia serere jubet. Eclogam ante oculos habuit.' Ovem præbere Vulgo lavendulam nostram esse putant. Sed ubera capreolis, exemplo non caret. 41. sparsis Martinus, comparatis inter se Plinio, Dioscopeiiatus aito, ut maculæ fuerint albæ. Ducta ride, ao Theophrasto, docet, Casiam hanc esse res e Theocr. XI. 41. etiam nunc vero, quia mebron Græcorum, s. Thymelæan lini folio, accessu temporis mutant colorem, ait Servius. quæ grana cnidia fert. 50. pingit vaccinia, Nisi, durius quidem, ad sicennt referas; etiam- variat; caltha, tamquam flore diversi coloris, num lactent. 42. die, quotidie Ecl. III. 34. interens herliis n. violas et reliqua. conf. Æn. XI. 397. 44. Et faciet, abducet; ex Æn. VII. 488. mollia, tenera, ut Ecl. V. 38. Theoct. III. 36. Ad 45. cf. XI. 47. 56. 57.

46 férunt Nymphæ. Repente, a vita vera canatenera lanugine mala. Xvoet cominuni aberrat poeta, et transit in vitam dorta. Intelligunt vulgo mala cydonia, s. mythicam et poeticam; quod vix bene fit. cotonea, quæ cana lana s. lanugine obduci Forte tamen non nimium in hoc argutandum; satis constat. Quum tamen ea palato puellæ ita enim loqui et deus deasque agrestes lusibus parum grata fuisse videri possint, conjicit Marpastorum interesse dicere, genus carminis bu- tinus significari a poëta precocia. Sed vulcolici fert. Splendidi autem hi versus 46—55. gata interpretatio confirmari etiam potest ex 47. Pallentis riolas, sunt viole flavæ inter Alcimi Epigrammate Antholog. Burm. T. I. Ternos flores numerandæ; Asvxóion s. albam n. 211. quod ex h. I. expressum, ubi hæc violam, flore sive albo sive flavo sive purpureo, mala redduntur velleribus hirsuta cydonia vocant veteres. Pallens vero pro flavo; si canis. Calpurn. Ecl. II. 90. 91. ut in arcorpora hominum calidiore in plaga viventium bure sæpe notavi Cerea sub tenui lucere cydoTrputes, quæ, cum pallent, subflavescunt. nia lana.

53. cerea pruna, sive flava, sive Paparera sunt ex genere silvestri, flore rufo, matura ; hoc sensu dictum illud Alemanis, quod in arvis cum hordeo maxime nascitur. quod h. 1. laudat Fabric. engiravómugav, illo 49. Narcissus ex eo utique genere est, quod videtur accipere Ovid. Met. XIII. 818. cf. nos ita appellamus. Quæ Julius Sabinus h. l. Intpp. ad Horat. I. Carm. 13. cerea Tilephi habet de Narcisso, coronis Erinnyum desti- brachia. 54. prorima myrte, quæ in calanato, petita sunt ex Schol. Sophocl. (Ed. tho proxima laureis frondibus ponetur; et Col. 681. Anethum in nostris hortis visitur, junguntur fere, v. Horat. Od. III. 4. 19. flore flavo, am gov etiam Theocritus cum rosis Laurus vero non est accipienda de eo genere, et violis jungit VII. 63: Dubites tamen de quæ accuratius laurocerasus dicitur, et versus alio loco Idyll. XV. 119. Cum malvis et finem sæculi XVI. ex Trapezunte et Constanspio jungit tó r'eutanès šov åmov Mos- tinopoli ad has terras allata fuit, sed de ea chus Idul. III. 10). 49. Casia a Plinio kuro, quæ in silvis et sæpibus passim per inter herbas ac flores recensetur coronarios, et Italiam visitur.

6o. Lee that delights in Japan scenes appear; ;

bescending Gods have found Elysium herf
Sa soods Whikt Yawo with adonen ska yod,
And charte frana haur to the forest shade - Pas. II . 59

12

P. VIRGILII MARONIS

55 Sic positæ quoniam suavis miscetis odores.

Rusticus es, Corydon; nec munera curat Alexis;
Nec, si muneribus certes, concedat Iollas.
Heu, heu, quid volui misero mihi! floribus austrum,

Perditus, et liquidis inmisi fontibus apros.
60 Quem fugis, ah demens? habitarunt di quoque silvas,

Dardaniusque Paris. Pallas, quas condidit, arces
Ipsa colat: nobis placeant ante omnia silvæ.
Torva leæna lupum sequitur; lupus ipse capellam;

Florentem cytisum sequitur lasciva capella;
65 Te Corydon, o Alexi: trahit sua quemque voluptas.

Adspice, aratra jugo referunt suspensa juvenci,
Et sol crescentis decedens duplicat umbras:
Me tamen urit amor; quis enim modus adsit amori?

Ah Corydon, Corydon, quæ te dementia cepit!
70 Semiputata tibi frondosa vitis in ulmo est.

amens.

56 Rusticus es, stultus; uisi poëta exprimere lore albicante, ramis fere cubitalibus, jucundo voluit Theocr. XX. 3. Baxónes wv SÉREIS ME foliorum odore et sapore, apibus et capris xúcar ráhæv; quod tamen paullo argutius gratum. 65. trahit sua q. voluptas, amor, esset dictum. 57. Tollas, dominus Corydonis libido. Theocr. X. 31. unde hæc conversa, et pueri hujus delicati. Fluctuat autem in sqq. dyw doémi tiv nepárnpeas. 66. aratra ex et jactatur variis curis animus miseri amantis jugo suspensa, inverso vomere, ut solum verab alio ad aliud abreptus.

rant, protracta. Ad v.67. cf. Ec. I. 84. Horat. 58, 59 Ita intelligo: me miserum! qui Epod. II. 63. videre fessos vorerem invermunerum mentionem feci, quibus te expug- sum boves collo trahentes languido. Color nare et mihi conciliare vellem ; quam meæ horum versuum petitus ex Theocr. II. 38. 39. caussæ male ipse consului, quum, ut mune- Græcis una voce est Beautós. 68. Theocr. rum rationem habeas, te horter; habes enim VII. 56. herun tuum, amatorem, qui multo majoribus 69 Ex eodem XI. 72. sq. 70. Semipute corrumpere possit. Perditus, n. amore, tata tibi f. cf. ad Ecl. I. 57. et Georg. II. Ecl. VI. 88.

410. Objurgat se ipsum, quod amori indul60 habitarunt di quoque silvas. Notum gens curain operis rustici negligit. Servius exemplum Phoebi. Ovid. Art. Il. 239. Tib. ad h. I. superstitionem veterum commemorat, II. 3. 11. Paris autem inter pastores adole- in sacris dici furore corripi eum, qui sacrifcavit. Pallas vero molàs, moniõxos, disgaiz verit de vino, quod est de vitibus imputatis ; satis nota. Enimvero quid est, quas condi- atque talis lex inter Numæ leges memoratur: dit? An plures arces, cupomónsis, Minervam Düs ex imputata vite ne libanto. Cujus condidisse constat? Scilicet revocanda res ad opinionis ad acuendam rusticorum industriam solas Athenas. Etiain hæc paullo doctiora, summa vis esse debuit. Amputantur autem quam pro pastorum ingenio, videri debent. vites bis in anno, primum æstate, deinde post Örnavit hæc Popius Pastor. II. 59. sqq., Idus Octobres, ut maturitatem capere fructus

63 Ex Theocr. X. 30. quo loco, quidquid et sole coqui possint. Colum. V. 5. PampiGrammatici pro Virgilio dicunt, multo com- nandi autem modus is erit, ut opacis locis modius et elegantius positum est. Hic Co- humidisque ac frigidis æstate vitis nudetur, rydon inter alias animi cestuantis curas ardoris foliaque palmitibus detrahantur, ut maturitasui incredibilem vim et impetum sive expo- tem fructus capere possit, et ne situ putrescat. nere sive excusare putandus est. Torva est De altera hac amputatione accipiendus locus truculenta, ipso adspectu terribilis, Baoough. Theocriti VII. 134. quod apparet, si conferas sequi autem non uno sensu ponitur. 64. ib. vas. 24. 25. Idem in arboribus fieri neCytisus fruticis genus, rhamno similis, co- cesse est, quibus vites se adjungunt, et susti

1

Quin tu aliquid saltem potius, quorum indiget usus,
Viminibus mollique paras detexere junco.
Invenies alium, si te hic fastidit, Alexin.

ECLOGA III.

PALEMON,

ARGUMENTUM. Disceptant hoc carmine alternis versibus duo pastores, Damætas mercenarius, Ægonis oves

pascens, et Menalcas, puerili ætate (v. 33.) constitutus, et puerili petulantia alterum lacessens: cujus carminis, amæbæum illud dicitur, ea lex est, ut is, qui respondet, iisdem versibus ac numeris aut contrarium aut majus et pulchrius aliquod dicat, aut ulla alia rativne simile quid subjiciat. Neque ex eodein omnia argumento necesse est esse petita, sed a variis ac diversis plane rebus arcessita; cujus quidem rei bene memores esse debemus, ne argutemur in constituendo sententiarum ordine et nexu.

Etiam nostro tempore ejus generis carmina apud Italos in pretio haberi, et laudari poëtas Improvisatori, nota res est (cf. Spencius, Anglus elegantissimus, Ecl. VII. pr.). Occasio hujus certaminis parum feliciter a conviciis mutuis et probris, quibus se invicem lacessunt, petitur, in quibus non modo bonesti et decori nulla ratio habita, verum ne id quidem, quod poëtæ nomen et naturam efficit, spectatum est, ut non nisi gratæ et jucundæ res exhiberentur. Nec omnino inventi magna laus esse potest, non modo in summa carminis ; est enim petitum argumentum ex Theocrito Idyll. IV et V; verum et in singulis versibus pastorum sibi respondentium: nihil enim in illis est, quod naturali aliquo sententiarum ordine vinctum vim ad animum habeat. Singula disticha sunt singula carmina ; scopæ solutæ. De tempore hujus carminis v. Vita Virgil. a. 711. cf. 709. Agitur res inter pascua et greges per agros gramen carpentes. cf. v. 55.

MENALCAS. DAMETAS. PALAMON.

MENALCAS.

Dıc mihi, Damæta, cujum pecus? an Melibæi?

DAMETAS.

Non; verum Ægonis: nuper mihi tradidit Ægon.

MENALCAS.

Infelix o semper, oves, pecus! ipse Neæram

hentur, ne æmula umbra viti noceat. 71.

ECLOGA III. quorum indiget usus, quæ ad usum vitie rus- 1 Ex Theocr. IV. 1. sq. cujum jam desuticæ necessaria; scil. vas aliquod, vel cala- eta vox erat; sic rure loquuntur, addebat thum. 72. mollis, flexilis, izgós.

Virgiliomastix, ut Pseudo-Donatus g. 61.

Dum fovet, ac, ne me sibi præferat illa, veretur, 5 Hic alienus oves custos bis mulget in hora:

Et sucus pecori, et lac subducitur agnis.

DAMÆTAS.

Parcius ista viris tamen objicienda demento.
Novimus et qui te, transversa tưentibus hircis,
Et quo, sed faciles Nymphæ risere, sacello.

MENALCAS.

10 Tum, credo, quum me arbustum videre Miconis

Atque mala vitis incidere falce novellas.

DAMETAS.

Aut hic ad veteres fagos, quum Daphnidis arcum
Fregisti et calamos: quæ tu, perverse Menalca,

Et, quum vidisti puero donata, dolebas;
15 Et, si non aliqua nocuisses, mortuus esses,

MENALCAS.

Quid domini faciant, audent quum talia fures!
Non ego te vidi Damonis, pessime, caprum
Excipere insidiis, multum latrante Lycisca?
Et quum clamarem: Quo nunc se proripit ille?

memorat.

4. Dum ipse Ægon Neæræ assi- tibus tanto magis nocet. Ita exponit Burm. det, hic mercede conductus gregem perdit. docte utique, ut tamen nihil huic loco insit, Fere ut ap. Homer. Od. &, 246. caaańuevos quod ad istam argutam rationem ferat. Daαιέν "Αςυ κατ' αυτας μήλα κακοί φθείρισι metam furtim per malitiam vites precidisse youñes.

ac corrupisse sufficit. Accipiamus itaque 8 Novimus et qui te scil. corruperit. Non simpl. nocivam, perniciosam. artustum potest me latet, te inter greges, intuentibus hircis, esse synonymum vitium, ut Georg. II. 416. et in ipso sacello Nympharum turpi libidine Jam vinctæ vites, jam falcem arbusta repopollutum esse. 9. sed faciles Nymphæ risere n. nunt. Nec tamen necesse. sacrilegum hoc facinus, cum alii dii severiores 12 Recriminatur hic, simileque ejus, quo id graviter ulturi fuissent. Potest itaque faciles se petitum videbat, malitiæ et invidiæ flagihactenus ad lasciviam Nympharum referri, tium objicit Menalcæ. quæ donata v. 13. sc. que caussa hajus facilitatis erat.

arcum et calamos. Arcus non alienus a pas10, 11 Tum, credo, hoc factum, cum torum vita ad defendendos greges a feris. Nymphæ viderunt me etc.

Noto ironize ge

16 fures, servi, ex oppos. domini et vetere nere de se praedicat flagitium alterius. Imi- interpretatione Servii; cum nunc ille mercetatus est hoc, ut solent homines digna indigna narius pastor conviciari audeat. Usum vocis imitari, Calpurnius VI. 84. sq. 11. mala falce, in vulgari sermone arguunt comici, qui fures obtusa, rubigine exesa, qualis falx ramis et vis pro servis inprobis ac de scelesta plebe adhi

« PreviousContinue »