Page images
PDF
EPUB

5

Mænia respiciens, quæ jam infelicis Elissä
Conlucent flammis. Quæ tantum adcenderit ignem,
Caussa latet: duri

magno

sed amore dolores Polluto, notumque, furens quid femina possit, Triste per augurium Teucrorum pectora ducunt.

Ut pelagus tenuere rates, nec jam amplius ulla Occurrit tellus; maria undique, et undique coelum; Olli cæruleus supra caput adstitit imber,

10

[ocr errors]

3. jam felicis aliquot Pier., male. — 4. accenderat Leid. incenderit alius Leid.

5. diri Montalb. sub amore Wall. et Zulich. deleta priore scriptura : imperite. doloris Medic. 6. posset Moret. sec. et Goth. tert. — -8-11. sup. III, 192 — 195 jam lecti versus. jam deest Moret. – 9. Apparet un. Guelpherb. in Exc. Cort. Lectio maria u. et u. cælum est ex Pier. et Heins. libris potioribus ab Heinsio reposita. Vulgaris lectio erat : coelum u. et u. Pontus, traducta forte ex lib. III, 193, unde et Quinctil. XII proæm. petiisse videtur. et abest a Zulich.

10. Illi multi. exstitit Ven. et Montalb.

ut

:

gam), vulgarius esset, mare altum. Dido polluere debuit amorem , At certus; recte Serv. itineris sui

quatenus eo

adducta erat , certus, persistens in consilio pro- mortem sibi inferret. Nam pollueficiscendi in Italiam. aquilone dic- re locum habet in cæde, sanguine, tum absolute, et simpl. pro vento. piaculo. Recte quidem : sed minus ut sup. IV, 310. et mediis properas hoc accommodatum h. I. adjuncaquilonibus ire per altum, et vs. tis; quid duri dolores magno amo562 pari modo Zephyros secundos re polluto efficere possint. Ergo sic dixerat. Carthagine in Italiam ten- dicendum : amor violata fide ab dens austro tum uti debuit.

altero amante pollui proprie dici5—7. sed duri dolores magno tur ex adulterio, concubitu vetito: amore polluto , quod cogitant , v. c. Horat. IV, 5, 21; ut etiam quo erumpere possit vel soleat fides corrumpitur. Poeta idem dolor animi intolerabilis magno

nunc dixit pro fide amoris læsa amore læso, notumque , et, quod omnino et violata ab Ænea. Ita non ignorant, furens quid femina jura, foedera , pollui dicuntur quæ possit, hæc ducunt Teucros, Teu- violantur; quia eadem sacra crorum pectora, per augurium sancta, casta, sunt. - v. 7 anitriste, h. e. facile adducunt eos ad mum ducunt per triste augurium, augurandum ac suspicandum , id ex pluribus indiciis præsagium quod erat , mali quid evenisse. eliciendo; omnia animo pererranmagno amore polluto; exposui do. per ut VI, 743 per amplum cum Servio, læso, sc. ab Ænea, vio- Mittimur Elysium. lata fide. Vix tamen , inquis, eo 8-11. Iidem versus sup. III, modo pollui amor dicitur; potius 192-195, ubi vide cf. Odyss.Me

-

[ocr errors]
[ocr errors]

ас

[ocr errors]

2

15

[ocr errors]

Noctem hiememque ferens; et inhorruit unda tenebris.
Ipse gubernator puppi Palinurus ab alta:
« Heu! quianam tanti cinxerunt æthera nimbi?
Quidve, pater Neptune, paras ? » Sic deinde locutus
Conligere arma jubet, validisque incumbere remis;
Obliquatque sinus in ventum, ac talia fatur:
« Magnanime Ænea, non, si mihi Juppiter auctor
Spondeat, hoc sperem Italiam contingere cælo.
Mutati transversa fremunt, et vespere ab atro
Consurgunt venti, atque in nubem cogitur aer.
Nec nos obniti contra, nec tendere tantum
Sufficimus: superat quoniam Fortuna, sequamur,
Quoque vocat, vertamus iter: nec litora longe
Fida reor fraterna Erycis, portusque Sicanos,
Si modo rite memor servata remetior astra. »

[ocr errors]

20

25

[ocr errors]

11. horruit Mentel. pr. - 13. Heu quo nam aliquot Pier. Heu quidnam quidam ex iis alius, et tres ap. Burm. Jov. Pontanus malebat quinam; nec hoc male. Sic Erf. Sed quianam codicum et Grammaticorum auctoritate firmat Pierius. Antiquum vocabulum sectatus est poeta; cf. Cerda. pro curnam? æquora nimbi alter Hamb. 16. sinum Longob. 18. conjungere Franc. hoc possim I. c. vento Parrhas. Dorvill., interpolate. 19. ab alto Medic. a m. sec. Colot. alter Voss. et Rottend. sec. Sed vulgatum ornantius. - 20. æther Sprot., sed v. Burmann. — 21. obnixi plerique Pier. et Dorvill. neque t. aliquot Pier. 22. quo jam pr. Rottend. quoniam superat Ven. - 23. Quaque Parrhas. Quove Goth. tert. vacat, Medic. vertamur Parrhas. vertemus Goth. alter. Non l. Ven. — 24. fraterni conj. Heins.; duo scilicet epitheta offendebant.

.

403. &, 303 sq. supra caput, desuper, xaraspñtev vel útótsv, ut ap. Arat. Phen. 422 423.

adjectum; quatenus aliquid spondet ac promittit.

15. 16. arma h. 1. vela contrahere jubet. Sic όπλα de uno όπλων hoc

genere apud Homer. v. Cerda. Obliquat sinus velorum in ventum, nostrorum nautarum Laviren vento adverso non totis velis accepto, sed tantum ex obliquo, ne ille magna vi irruens navem nimium de cursu deflectat. Mox 17 auctor etiam h. 1. ornatus caussa

19 — 25. Adversum igitur navia gationi in Italiam ventum ab occidente habebant; transversim ille spirans cursum retardabat. Ita malim accipere , quam ad aquilonem nunc ventum ab occasu accessisse putare; nec v. 16 Obliquat sinus , eo ducere potest, cum ventum a læva spirantein designet. tendere tantum , quantum adversa tem stas valet. Serv. 24. ad Dre

>

[ocr errors]

30

Tum pius Æneas : « Equidem, sic poscere ventos
Jamdudum, et frustra cerno te tendere contra.
Flecte viam velis. An sit mihi gratior ulla,
Quove magis fessas optem demittere navis,
Quam quæ Dardanium tellus mihi servat Acesten,
Et patris Anchisæ gremio conplectitur ossa ? »
Hæc ubi dicta, petunt portus, et vela secundi
Intendunt Zephyri; fertur cita gurgite classis;
Et tandem læti notæ advertuntur arena.

At procul excelso miratus vertice montis
Adventum sociasque rates, occurrit Acestes,
Horridus, in jaculis et pelle Libystidis ursä:

35

26. cum p. pr. Moret. te poscere Wall., voce e sequ. versu prærepta. 27. te cerno duo Burmann. credo

pr.

Moret. - 28. tibi Bigot. carior alter Hamb. 29. Quove Heins. cum potioribus etiam Pier. it. Goth. Vulgo Quoque. Quave Oudart. optem fessas Leid. un. demittere Burm. ex septem libris recepit, suffragante ratione grammatica. Mare enim altum proprie dicitur; et descenditur, decurritur, in litus. Vulgo dimittere , quod esset a se ablegare et alio mittere. 3o. Acestem vulgo et Achestem. - 32. ut vela malebat Heins. - 35. Et procul aliquot Pier. et ex celso distinctis inter se dictionibus, e celso Wall. quod mavult Bentlei. ad Lucan. III, 88. Ed. Londin. miratur Zulich. Franc. Goth. pr. - 37. in maculis Hamb. pr. et sic doctus Britannus conjecerat : laudato quoque Statio

panum v. sup. III, 707 sqq. I, 550. 195. Fida propter Acestam, cf. Excurs. I ad h. lib. litora fraterna Erycis, qui Erycem condidit; erat is filius Veneris et Butæ. cf. Apollon. IV, 914 sqq. et Excurs. II, ad h. lib. portusque Sicanos , proprie. Nam Sicani ab Iberia profecti, cum, relictis sedibus in Italia ad Tiberim, Siciliam tenuissent, reliquis Siciliæ partibus depulsi occidentale tamen litus tenuere. cf. Thucyd. VI, 2; atque inter Sicanos hos Trojani consedisse memorantur. remetior animo astra servata ante tempestatem, adeoque cum astris ipsum cursum ac navigationem factam.

28. Flecte viam, ut sup. iter,

h. e. cursum, navem, velis mutatis. Male turbat Serv. et al.

31. Versus ad Lucretianam formam lib. IV, 738. Quorum morte obita tellus complectitur ossa; et I, 136. Morte obita quorum tellus amplectitur ossa. Mox secundi Zephyri, cursu jam versus ortum solstitialem inflexo.

35 -- 41. Acestes Trojanus urbis Segestæ conditor, qui cum Trojanis inter Sicanos consederat. Ferebatur ille Crimisi fluvii filius e Trojana muliere. cf. Excurs. I ad h. lib. montis, Erycem designare videtur. in jaculis, modus loquendi antiquior, nec tamen infrequens, et a viris doctis passim declaratus, etiam apud Grecoς εν όπλοις όντες

[ocr errors]

Troia Crimiso conceptum flumine mater
Quem genuit. Veterum non inmemor ille parentum
Gratatur reduces, et gaza lætus agresti

ho Excipit, ac fessos opibus solatur amicis. Postera quum primo stellas Oriente fugarat Clara dies; socios in cætum litore ab omni II Theb. 128. 129 tigris horruit in maculas. Sed hoc diversum ; horrescit ipsa tigris pelle maculosa. Scilicet jungi solet Horridus in jaculis : quod an recte fiat, dubito adhuc. Quotquot enim exempla allata vidi, alio modo accipi possunt, de quo v. Notam. Itaque interpunxi post Horridus. Potest quidem pro altera interpretatione, ut sit Horridus in jaculis, laudari locus e nostro expressus Valerii Fl. I, 486 agnoscit Acastum Horrentem jaculis et parmæ luce coruscum ; ubi nec minus in jaculis fuisse scriptum suspicatus jam est Heinsius; vel sic tamen non jungam cum viro doctissimo Horrentem in jaculis, sed Horrenteni, in jaculis. Quoties enim Valerius hoc loquendi genus frequentat , absolute positum video. De reliquis v. Not. et jaculis alter Hamb. Libystidis defensum vide a Pierio contra eos qui Libyssidis malebant : Libysticis et Libystinis vitia librariorum. Est Λίβυς, Λιβυστίς. 38. Criniso ubique edebatur; nec aliter codd., etiam Medic. In paucis Crinisso, et Crinosso. De diversitate scripturæ passim viri docti ad Stephan. Byzant. Diodor. et al. v. Cluver. Sicil. ant., inprimis Heins. ad Claudian. II R.P. 57, qui ob codicum consensum Criniso defendebat; add. Oberlin. ad Vibium Seq. p. 93. Si Servio ad I, 550 fides habenda , Criniso Virgilius scribere maluit. Verum nomen est Kpípsoos vel Kpiperogos. Hoc reposui assentiente Brunckio: in nominum græcorum scriptura audiendi sunt Græci. Troica Dorvill. — 39. gemuit Goth. pr. verum non ed. Nic. Heins., operarum vitio. -- 40. Gratatus Goth.

- 41. et f. aliquot Pier. fessos amicos it. Parrhas. aliquot ap. eund. et tres Burm., sed opibus amicis haud dubie elegantius, inprimis in carmine , h. e. gratis et optatis, ut jam Pierius prætulit. pro ένοπλοι, οπλίται. nunc paullo veteribus fuisse , ursos in Libya durius , respectu tamen inprimis gigni. Nec ultra laborandum est ad alterum habito, in jaculis et

poetæ. cf. sup. ad I, 184 de cervis. ursæ exuviis, & cxovtions xed év Ita non hærendum v. c. si in Hymαρκτου δέρματι ών, instructus jaculis no Homerico in Ven. 159 ursi et pelle. Servius laudat Ennium ; cum leonibus in Troja memoranlevesquc sequuntur in hastis, h. e. tur; et fuere sane in vicina Phryhastati. Nec vero jungenda; hor- gia leones, Cybelæ quoque conseridus in jaculis. Species viri eadem, crati. Habitum autem venatorium quæ Camillæ, infr. XI, 577. 578. h. 1. descriptum puta. cf. inf. 300. pelle Libystidis , Libycæ, ursæ ; 301. atqui Plinius lib. VIII sub f., ursos 39. Vetcrum parentum , quan · in Africa esse negat. Sed insedere doquidem a Trojanis originem multas terras feræ, quæ postea in

ducebat. vid. Excurs. I. gaza iis locis defecere ; et Herodoti agresti, epica cum gravitate h. e. aliorumque auctoritate Cerda penu rusticano, explicatur per evincit, saltem creditum hoc a

opes; ornant lætus et fessos.

sec.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

45

Advocat Æneas, tumulique ex aggere fatur:

« Dardanidæ magni, genus alto a sanguine divom,
Annuus exactis conpletur mensibus orbis,
Ex quo relliquias divinique ossa parentis
Condidimus terra, mæstasque sacravimus aras.
Jamque dies, ni fallor, adest, quem semper acerbum,
Semper honoratum (sic dî voluistis), habebo.

Gætulis

agerem si Syrtibus exsul,

50

Hunc ego,

44. Avocat Ven., sed v. Burm. cumulique Menag. ab aggere Witt. — 45. a deest multis Burm. ab s. duo Heins. ex s. duo alii. a s. ductum Wal. pro var. lect. a s. Teucri aliquot ap. Pier. Sed vulgatum generosius. — 48. terræ tres Burmann. cum Goth. pr. Sane condi terra et terræ dici solet, ut Burm. ad Lucan. I, 607 et alii alibi docuerunt; hoc tamen exquisitius esse videtur. — 49. nisi f. multi Pier. Heins. 51. Nunc ego refellitur a Burm. agerer Hugen. Distinctionem post Hunc ego sustulit Burm., ut adeo sit : Hunc ego agerem, si exsul agerem. Dubito, an sic poeta senserit: qui forte per avtatódotov loqui maluit:

si - et nunc structura mutata : annua - exsequerer.

[ocr errors]

Hunc ego,

7

rum vy.

44. tumuli ex aggere (ornate, bus fiebat. cf. v. 86. Mox ni fallor pro ex tumulo), socios alloquitur; male ad anni confusionem, quæ more militari, ụt toties apud Liv. erat apud majores, refert Servius. et Tac. de suggestu et aggere in Heroicis temporibus non nisi ad castris allocutio facta legitur. solis siderumque conversiones, 45 sq. Etsi et inferiæ hæ et ludi

quales cujusque oculis occurrefunebres plane ad Homeri inprimis, bant, computabantur anni et dies. tum et aliorum veterum poetarum Atqui in his non semper summa exemplum a Virgilio instituuntur, subtilitas, nisi ex arte, est. Cetetamen ejus ingenium in eo agnos

49 sqq. ornatissimi sunt cas moneo, quod iis rebus ad

et pathos habent; se diem celebrapietatem maxime Æneæ sui decla- turum esse semper et ubique , in randam usus est.

deserto, in mari et mediis in hossanguine divum , tibus. propter Dardanum Jovis f. v. III, 51–54. Gætulæ Syrtes paullo 167. Solet autem ejus , qui gentis latius dictæ, ex more poetarum. auctor ac regni vel urbis conditor Nam Gætuli versus occidentem fuit, nobilitas toti genti ac populo Africæ et in meridiem habitarunt. tribui. Sic Romani , Martis

genus,

deprehensus, sollenne de procella. Romulidæ etc. Hoc Burmannus vid. Georg. IV, 421. nunc tamen unice tenere debebat.

simpliciter de eo, cui importuna 48. aras : funus a sacrificio fu- res alieno tempore supervenit; nebri designat, quod ad rogum et pro vulgari : si versarer in navicinerem urna condendum , Mani- gatione, aut in solo hostili. pompas,

45. alto

:

« PreviousContinue »