Page images
PDF
EPUB

10

adspirant aurae in noctem nec candida cursus
Luna negat, splendet tremulo sub lumine pontus.
proxima Circaeac raduntur lilora terrae,
dives inaccessos ubi Solis filia lucos
adsiduo resonat cantu tectisque superbis
urit odoratam nocturna in lumina cedrum,
arguto tenuis percurrens pectine telas.
hinc exaudiri gemitus iraeque leonum
vincla recusantum et sera sub nocte rudentum,
saetigerique sues atque in praesepibus ursi
saevire ac formae magnorum ululare luporum,
quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis
induerat Circe in voltus ac terga ferarum.

15

20

TESTIMONIA.

8 'adspirant ... noctem' Servius Aen. II 385 8 sq. 'nec ... de gat' schol. Hor. epod. X 9 9 ‘splendet ... pontus.' Macrobius Sat. VI 4, 7 schol Hor. carm. II 5, 19 10–14 Macrobius Sat. V 12, 7 11 sq. 'inaccessos cantu' Arusianus p. 258 L. 11 Servius Aen. IX 26. 641 ge. III 5 'inaccessos lucos' Servius Aen. III 386 13 Arusianus p. 240 14 'arguto percurrens p. t.' schol. Veron, 74, 20 K., qui fortasse ad ge. I 294 spectat. 15--20 Macrobius Sat. V 8, 1 15 sq. Eutychius II 4 16 .et ... rudentum' Servius Aen. III 561 VIII 248 20 Iulius Rufinianus 255 R.

[ocr errors]

VARIA LECTIO.

P 8 ADSIRANT (P m. rec.) F Aspirant b AVREAE M curra. 2 (cursus ci) CVRSV R cursum schol. Hor. 9 SPLENDENT F limine cl 10 CIRCEAE MPRyb circaae ci

11 filia circe Macrobii Salisb. 12 Alliduo b 13 VIRIT P odoratam om. Arusianus adoratam c NOCTURNO IN LVMINE M CAEDRUMI Mbc 14 cf. ge. I 294 Arguato (o m. 2 add.) c telam schol. Veron.

15 EXAVDIRE Pyc: cxaudirei? 16 Vinca c SERA FMRyby seras cl SAEVA P: cf. 84 Idem Servius legisse videri potest, cum interpretetur: quasi eo tempore, quo naturali libertate uli consueverunt. cf. ecl. VIII 88 ge. III 467 IV 132 Aen. VII 192 NOTE R GRUDENTUM F geriq: b Setigerite ci Setigeriqe c3 Sa&ingeriq: yi Lileris sae in huius praecedentisque versus initio redeuntibus inductus possit quispiam de corruptela cogitare el mugire verbum commendare, quod cum ruditu et ululatu bestiarum nescio an etiam aptius componatur. VLVLARE (L alt. eras. vel in rus.) R 20 CIRCAE Mc VO.LTYS (erasa ul vid. L, alt. L m. rec.) P VLTVS FM Rbc

C

17 Seti

im y

18

[ocr errors]

25

quae ne monstra pii paterentur talia Troes
delati in portus neu litora dira subirent,
Neptunus ventis inplevit vela secundis
atque fugam dedit el praeter vada fervida vexit.

Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto
Aurora in variis fulgebat lutea bigis :
cum venti posuere omnisque repente resedit
flatus et in lento luctantur marmore tonsae.
atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum
prospicit. hunc inter fluvio Tiberinus amoeno
verticibus rapidis et multa flavos harena
in mare prorumpit. variae circumque supraque

30

TESTIMONIA.

21 Servius Aen. III 265 26 Nonius 549, 20 27 sq. 'cum flatus' Nonius 368, 12 Servius Aen. III 130 omnis ... flatus' schol. Hor. carm. III 3, 30 27 'cum v. p.' schol. Lucani III 523 V 599 Servius ge. I 356 30—34 hunc ... volabant' Diomedes 481 P. 30-32 “hunc prorumpit' Donatus ad Ter. Andr. IV 1, 39 30. 32 'fluvio T. a. in mare prorumpit' (om. 31) Macrobius Sat. III 1, 2 30 hunc ... amoeno' Servius Aen. II 681 IV 663 VIII 95. 107 IX 418. 556 “fluvio T. a.' Servius Aen. VII 130 Asper 112, 13 K. 31 schol. Hor. carm. I 2, 13 verticibus r.' Servius Aen. XII 673 et harena' schol. Hor. carm. I 8, 8

remi m

VARIA LECTIO.
21 tro. el b 22 D. elati 6

littora c 23 IMPLEVIT Rybc 24 uixit c 25 IAMO. (Q sup. m. 2) Fc 26 in variis] inuaseif ci inraseis c2 INROSEIS FMPRyby: cf. VI 535 XI 913 multi iungunt: inroseis, i. e. non rubicundis' rvius. in croceis Schraderus, et Bentleius ad Lucun. IV 125, ut Ausonius in periocha VIII Iliados bi.gif c 27 tum schol. Lucani V 599 28 in m. ant. sup. C

FLVCTANTVR (F eras.) R luctätur b

29 ADQVE R hic sup. b ex] & ci 30 buc c iter influuio c

tyberinus c 31 Vertibus c FLAVOS PI FLAUUS FM P2 Rybc HERENA F 32 praecipitat varia lectio in Morel. tert.: cf. IV 251 SVPPRAQ. P suppra.. (a m. 2, m. I fort. fupprema) y superque Wilt. Hoc solo loco apud Vergilium supra correpta u legilur, quod imitatum Stalium Theb. IX 114 item circumque supraque, sed semel tantum scripsisse monet Marklandus ad Stati silv. II 2, 122. Fortasse tamen in scripturis illis latet, quod verius sit : circum superaque: cf. ge. I 364

ci

с

que

35

adsuelae ripis volucres et fluminis alveo
aethera mulcebant cantu lucoque volabant.
flectere iter sociis terraeque advertere proras
imperat et laetus fluvio succedit opaco.

Nunc age, qui reges, Erato, quae tempora rerum,
quis Látio antiquo fuerit status, advena classem
cum primum Ausoniis exercitus appulit oris,
expediam et primae revocabo exordia pugnae.
tu valem, tu, diva, mone. dicam horrida bella,
dicam acies actosque animis in funera reges
Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam
Hesperiam. maior rerum mihi nascitur ordo,

40

TESTIMONIA.

34 ‘aethera mulcebant cantu' schol. Lucani IV 643 Servius Aen. IV 524 37 nunc Erato’ schol. Hor. serm. I 5, 53 40 .et ... pugnae' Servius Aen. VII 481 41 'tu v. t. d. mone' Probi inst. 17, 1. 4 Servius Aen. II 122 43 sq. 'totam ... Hesperiam' Arusianus

44 sq. 'maior moveo' Donatus ad Ter. Andr. prol. 4 quoniam, ut Mantuanus vates praedixit excelsus, maius opus moveo, maiorque mihi rerum nascitur ordo' Ammianus Marcellinus XV 9

p. 261 L.

[ocr errors]

loco c

VARIA LECTIO.

33 ATSVETAE M ADSVÅETAE F ADSVETAE (E alt. semieras.) P Alluetae (s pr. corr. ex d, ut vid.) b Alluetae c 3+ aequora aecora? testatur Servius Aen. IV 524 aera Wakefieldus: ita Ovidius Fast. I 155. Non offendit Lachmannus Lucr. 300 ulcebant i canto 1

35 socios Mentel. pr. m. 1, aliquot Pieriani atuertere bi 36 succe. dit b 37 hinc est sequentis operis initium; ante dicta enim ex superioribus pendent' Servius. Hoc septimi libri initium esse voluil Peerlkampus. Integrum folium incipit in R. erato

rerum R ERATO (E m. 2 corr. ex A erasa) F QUAE (E add.) P tempora, rerum Quis Peerlkampus : tempora rerum coniungil M et Servius 38 LATIOR F

antico c fueril classem R STATVS P 39 AVSONiis oris R excercit'c ADPVLIT F 40 kevocabo pugnae R BELLA M 41 deest in textu, add. in mg.,

ubi haec nunc legi possunt: EMTUDIUAMONEDICAM // RIDA BELLA M MONE bella R MONEODICAM F die bis Voss, all.

funere c 43 Tyrrenamc MANVm coactam R COACTA FP 44 Esperiam c MAIORRFRum ordo R

PVGNE

dia b 42 Animis

reges R

45

50

maius opus moveo.

rex arva Latinus et urbes
iam senior longa placidas in pace regebat.
hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica
accipimus, Fauno Picus pater isque parentem
te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor.
filius huic fato divom prolesque virilis
nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est.
sola domum et tantas servabat filia sedes,
iam matura viro, iam plenis nubilis annis.
multi illam magno e Latio totaque petebant
Ausonia. petit ante alios pulcherrimus omnis
Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx
adiungi generum miro properabat amore;

55

48 sq.

TESTIMONIA.

46 'longa ... regebat' Servius Aen. IV 229 VII 601 'Fauno ... auctor' Servius Aen. XII 820 49 'tu ... auctor' Nonius 417, 25 Servius ge. I 27 Philargyrus ge. IV 319 50 sq. Claudius Sacerdos I 180 filius ... nulla' Nonius 303, 33. 455, 29 51 “prima ... est' Servius Aen. X 333 52 Nonius 387, 24 Servius Aen. VI 402 *et . . . sedes' Servius Aen. II 711 V 30 ge. IV 459 53 Arusianus

56 sq. quem ... amore' Servius Aen. XII 31

p. 246 L.

N

h

nympa b

V

VARIA LECTIO.

45 MALVS M1 MOveo urbes R MONEO REX (NE m. 2, N corr. ex V, X corr. ex T ul vid.) F ARVA (V corr. fort. ex C vel B) F 46 SENIOR

regebat R pla.cidas y placidof cl populos Servius Aen. IV 229 IM (corr. ni. rec.) F 47 HVNC (H m. rec. corr. ex N) F FAVNO marica R

MARICA (1 m. ant. add.) P morica cl 48 Fauno parentem R PICUS (U corr. ex 1 ul vid., suprascr. V vel Y) F 49 SATURNE (S ex corr., pr. m. non liq., S sup.) F Fefert auctor R 50 FAto virilis R

DIVOMO corr. in V) P DIUUM FMybc 51 PKimaque

est R 52 et

sedes R TANTAS M 53 IAR VIROiam annis R iam plenis] INPLENIS P 54 FILLAM (L alt. corr. ex I) M e magno tacitus Lachmannus ad Lucr. IV 1151 Magno - petebant R PETEBANT P 55 ausonia pulcHERRIMVS R ante omnes p. unus Moret. sec. 56 turnus polensQVEM R

coniúx be CONIVX R 57 adiungi proPERABAT R

quae bi

60

set variis portenta deum terroribus opstant.
laurus erat tecti medio in penetralibus altis,
sacra comam multosque metu servata per annos,
quam pater inventam, primas cum conderet arces,
ipse ferebatur Phoebo sacrasse Latinus
Laurentisque ab ea nomen posuisse colonis.
huius 'apes summum densae (mirabile dictu),
stridore ingenti liquidum trans aethera vectae,
obsedere apicem, et pedibus per mutua nexis
examen subitum ramo frondente pependit.
continuo vates 'externum cernimus' inquit
adventare virum et partis petere agmen easdem
partibus ex isdem et summa dominarier arce.'
praeterea, caştis adolet dum altaria taedis
et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo,

65

70

TESTIMONIA. 59 "laurus erat t. m. Servius Aen. XI 547 'tecti m' Arusianus

60 Nonius 349, 17 laeta comam' schol. Hor. carm. I 21, 12 'multos ... annos' Servius Aen. II 715 61 sq. Servius Aen. VII 136 63 Arusianus p. 248 L.

nexis' Arusianus p. 256 L.

71 'adolet ... taedis' Nonius 58, 28. 247, 33. 440, 7

p. 247 L.

66 .et ...

sacra) laela

SUM

VARIA, LECTIO.

58 SED FPybc sed R variis – teRRORIBVS R polenta b OBSTANT FM Ryb abstant c 59 laurus PENETRALIBVS R penetra. libus b penetrabilibus ci 60 sacra

meTV R schol. Hor. coma %, Nonius SERUAT M

61 quam

- priMAS R 62 ipse

sacraSSE R facare (s m. 2 sup.) C 63 laurentis posuisse R Lauren .tif b laurenter

2,

Arusianus 61 huius rabilE R Hius c FAŁAMUM M. Reciperem thalamum, valde commendatum ge. IV 189 el Aen. VII 97, nisi eodem et fortasse maiore eliam iure pro docta glossa haberi posset.

dictum y1

63 stridore aETHERA R VECTAI (I vel E add.) P 66 obsedere

mutuA R 67 examen

frondente R 68 continuo cernim VS R Cotinuo b 69 adventare AGMINE R Atuentare bi PARTIS (I corr. in E) M partes b 70 partibus domiNARIER R ISDEM (H m. rec. add.) P idem y hisdem c 71 praeterea

allaRIA P adolet cum Noni P. 247 et 440 W, 58 Leid. adoletque (adolet quom?) p. 58 Wolf. 72 el laviNIA R

Ut clx .iuxta y

« PreviousContinue »