Page images
PDF
EPUB

560

565

quae scelerum facies? o virgo, effare ; quibusve
urgentur poenis? qui tantus clangor ad auris?'
tum vates sic orsa loqui: 'dux inclute Teucrum,
nulli fas casto sceleratum insistere limen;
set me cum lucis Hecate praefecit Avernis,
ipsa deum poenas docuit perque omnia duxit.
Cnosius haec Rhadamanthus habet durissima regna
castigatque auditque dolos subigitque fateri,
quae quis aput superos, furto laetatus inani,
distulit in seram commissa piacula mortem.
continuo sontis ultrix accincta flagello
Tisiphone quatit insultans, torvosque sinistra
intentans anguis vocat agmina saeva sororum.'

570

TESTIMONIA.

560 quae sc. facies' Servius Aen. VIII 298 560 sq. quibusve u. p.' Velius Longus 2223 de orthogr. 2804 P. 561 'urgentur p.' Beda 2348. 2349 Cassiodorus 2295 563 Arusianus p. 237 L. Servius Aen. III 409 VI 708 564 Servius Aen. VI 134 565 'ipsa d. p. d.' Arusianus p. 255 L. 567 Nonius 251, 27. 401, 16 subigitque f.' Servius Aen. VI 302 568 sq. Donatus ad Ter. eun. IV 7, 39 569 schol. Hor. carm. III 2, 31. 11, 28 572 vocat ..

... sororum' Servius Aen. I 82. 393 III 233

VARIA LECTIO.

560 VIRGOQ. R 561 VRGENTVR PR : ita scripsisse Vergilium testantur Velius Longus, Cassiodorus, Beda. urgentur y URGUENTVR Mbc QVI R QVis P qui' 1 QUIS Myc, Servii ad v. 554 Regin. Par. Cass. CLANGOR Py, Servii exempl. : quod ad ferri stridorem referri potest. PLANGOR MRbc AVRIS P 'de illo enim loco mulli quaerunt: quis tantus clangor ad auras? El Pollio dicit Aeneae et Sibyllae, quas illi secum traxerant, cum constet esse etiam illic auras' Servius ad 554. AVRAS MRybc 562 TVNC Pyb sic] HINC PR INCLYTE Rb inclite ye 56+ SED Rybc HAECATE M IAECATE PR 565 deù m. rec. in ras. b 566 CNOSIVS PY GNOSIVS M Rbc Ha (in litura literis antiquis excepta C) P hic Venetus RHADAMANTVS PRyb RADAMANTIUS M rodamanthus c HABET: M

purl 567 Castigant et 568 APVT MPR apud yb ad (d inf. eras.) c

569 PIACVILA P 570 fontero 571 toruas yi TVRFOS (f corr. in 0) P tortos ó aliquol' Pieriani : cf. ge. III 38 et ge. III 106 Aen. VII 378 572 INTENTANS P INTENTAS M angues c

EC

[ocr errors]

inanil cl

575

(tum demum horrisono stridentes cardine sacrae
panduntur portae.) "cernis, custodia qualis
vestibulo sedeat? facies quae limina servet?
quinquaginta atris immanis hiatibus hydra
saevior intus habet sedem. tum Tartarus ipse
bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras,
quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum.
hic genus antiquom Terrae, Titania pubes,
fulmine deiecti fundo volvontur in imo.
hic et Aloidas geminos immania vidi
corpora, qui manibus magnum rescindere caelum
adgressi superisque lovem detrudere regnis.
vidi et crudelis dantem Salmonea poenas,
* [dum flammam lovis et sonitus imitatur Olympi.]

580

585

TESTIMONIA.

573 sq. 'sacrae p. p.' Servius Aen. III 57 VI 109 576 Servius Aen. VII 658 577 sq. "tum ... umbras' Priscianus 663

577-579 'tum ... Olympum' Probus 32, 1 578 sq. Macrobius Sat. V 3, 5 Servius Aen. Vi 127 580 schol. Hor. carm. III 4, 74

581 'fundo ... imo' Augustinus de gramm. 2015 P. 582-584 Macrobius Sat. V 13, 18

582 sq. ‘hic ... corpora' schol. Lucani VI 410 Hor, carm. III 4, 49 584 'Iovem superis d. r.' schol. Lucani IV 596 Priscianus 930

586

VARIA LECTIO.

573 'tum demum . . mittuntur, inquit, post verbera ad aeternum supplicium .... alii hoc a poeta dictum volunt, ut illa loquente intelligamus portam esse patefactam (alii continuant narrationem). Servius

SACRAE P sacra yl 574 panduntur portae c 575 veslibulo sedeat faciefc LIMINE P 576 quinquaginta atris c inmanily HYDRA (A in ras.) R hidra b 577 saevior - sedem c Tartaros Probi codd. 578 sq. cf. ge. || 291 578 auras, m. rec. Í umbras c 579 AETERIVM R a&erium y 580 ANTIQVOM PICI ANTIQVM P ANTICVM M ANTIQVVM Paybc2 TITANA P PROLES R pubel, at plel y cf. 648

581 Flumine cl DEIECIT R diiecti bi VOLVONTVR P1 VOLVVNTVR MP2Rybc 582 AOLIDAS Py ALOD D'AS (post .O erasa D ut vid., deinde spalium quantum sufficit literae I) R aloeidas schol. Lucani inmaniac 585 dantem b2 tandem bi 586 Ladevicus in priore editione additum ab aliquo grammatico, in altera transponendum post v. 588 coniecit. Mihi versuum 590 sq. dittographia vide

[ocr errors]

590

quattuor hic invectus equis et lampada quassans
per Graium populos mediaeque per Elidis urbem
ibat ovans divomque sibi poscebat honorem,
demens, qui nimbos et non imitabile fulmen
aere et corpipedum pulsu simularet equorum.
at pater omnipotens densa inter nubila telum
contorsit, non ille faces nec fumea taedis
lumina, praecipitemque immani turbine adegit.
nec non et Tityon, Terrae omniparentis alumnum,
cernere erat, per tota novem cui iugera corpus
porrigitur, rostroque immanis voltur obunco

595

TESTIMONIA.

587 sq. 'et ... populos' Nonius 254, 23 587 lampada q.' Probi inst. I 4, 21 592 sq. Macrobius Sat. IV 4, 18 595—600 Macrobius Sat. V 7, 14 595--597 'nec non ... porrigitur' schol. Lucani IV 596

595 sq. 'terrae ... erat' Arusianus 229 L. 595 Nonius 243, 4 596 sq. 'per ... porrigitur' schol. Hor. carm. III 4, 77 597 sqq. 'vulturem iecur inmortale tondentem nihil alind intellegi volentes quam tormenta conscientiae obnoxia flagitio viscera interiora rimantis (599) et ipsa vitalia indefessa admissi sceleris admonitione laniantis semperque curas, si requiescere forte temptaverint, excitantis

IT

H Н

CR

VARIA LECTIO. tur esse.

FLAMMAM Pyl FLAMMAS MRbc, Prisciani exempl. SONUS (corr. minio) M tonitrus c HIMITATUR M 587 inuentus cl

588 GRA ::IUM M mediam ... urbem Menag. pr. medias :.. urbes malit Peerlkampus PERELIDIS P perhelidis y PELIDIS R EÐLIDIS M per Hellados Schraderus per Elidis testatur Servius 589-609. 610-627 F fol. L 589 DIVOM PI DIVVM FMP2ybc 690 HMITA

CVRSV BILEM 591 PVLSV Pyi PULSU M PVLSV (suprascr, minio) F CVRSV Rydbc:cf. V 549 al. SIMVLARÊT F Simularat e SIMVLARET F fimularat c 594 immani y immane

2 cinmani 6 595 tylion y ticion c OMNIPOTENTIS F OMNIPOTENTIS (T pr. corr. in R) M omniparentif (ar m. ant. in ras.) b omnipotentis Nonius, Arusianus 596 PE F TOTAM F IVGERE R 597 inmanis b UOL TUR M Plyl VLTVR P2Ry2bc, V pr. in ras. F OBUNCO M, Macrobii V 7, 14 W, Charisi cod., Probi ars : cf. XI 755 ABVNCO FRcm, Macrobii V 7, 14 Med. 2 ADVNCO Pyb, Macrobii IV 4, 15 exempl. omnia et V 7, 14 Salisb., schol. Hor.

AR

R

m

immortale jecur tondens fecundaque poenis
viscera rimaturque epulis habitatque sub alto
pectore, nec fibris requies datur ulla renatis.
[quid memorem Lapilhas, Ixiona Pirithoumque?)

600

[ocr errors]

quo super atra silex iam iam lapsura cadentique
imminet adsimilis; lucent genialibus altis

597

TESTIMONIA. tamquam fibris renascentibus (600) inhaerendo ... illos aiunt epulis ante ora positis (604) excruciari fame et inedia tabescere

illos radiis rotarum pendere districtos (616 sq.) ..., saxum ingens volvere (616) inefficacibus laboriosisque conatibus vitam terentes: atram silicem lapsuram semper et cadenti similem illorum capitibus i mminere (602 sq.) qui ... ambiunt tyrannidem' e. q. s. Macrobius comm. in somn. Sc. I 10, 12 sqq. 600 rostro ... renatis' schol. Hor. carm. HI 4, 75 597 sq. 'rostro ... tondens' Macrobius Sat. IV 4, 15 597 inmanis v. 0. rostro' Charisius 120 voltur o.' Probi ars minor 510 'voltur' Charisius 75 anon. de orthogr. 2804 P. 599 sq. 'rimatur ... pectore' Nonius 382,

12 601-603 [ge. III 37 sq.] ‘potest videri haec sententia ambigua, quia et angues interpretari aliquis potest et' (om. libri) 'rotam et non exsuperabile saxum Ixionis. sed (nec) praeter rotam et saxum aliud exsequitur' ('esse' libri) 'supplicium ipse Vergilius. fingit' ('sentit' libri) 'enim illum. et Pirithoum motu impendente saxi urgueri et a furia prohiberi epulis regii apparatus, quarum priusquam inpleantur ...' (“illum a furia et Pirithoum urgueri epulis r. a. q. prius incendantur et motu inpendente saxi urgueri libri, quos emendavi ut potui) cum ait: quid memorem ... adsimilis' Probus 57, 26 sqq. K. adsimilis’ Macrobius Sat. IV 4, 15

602 quos

silex' Servius Aen. VI 616 'atra s.' Diomedes 449 603-606 'lucent ... mensas' schol. Hor. carm. I 28, 7

602 sq:

. quos

jecor y

que om.

с

I

YARIA LECTIO.
598 inmortale ybc

TONDENS (O in ras.) F tundens c, Macrobii o tondens firmant Homerus Od. 578 et Silius XIII 839 praeler alios, quorum exempla collegil Heinsius foecunda b

599 sq. rimatur ... pectore om. schol. Hor. 599 rim. alur y AEPVLIS F oculis Nonius auto c1 600 requief fibris b RENATUS M 601-607 De hoc loco vide proleg., ubi conieci v. 601 falso Varium et Tuccam hoc loco vel reliquisse vel intulisse, poelam autem ante v. 602 Tantalum nominaturum fuisse, ad quem supplicium hoc referre non dubito. 601 laphithas b laphytal c PERITHOVM Rb parithoum 71

602 QVO R QVOS M Pybc, Probus et Macrobius QVOÐ F ATRAS (S eras.) Pata y LABSVRA F LAIPSURA M Ry, Macrobii Salisb., Probi Paris. 603 INMINET P ATSIMILIS M AD

que om.

605

610

aurea fulcra toris, epulaeque ante ora paratae
regifico luxu; furiarum maxima iuxta
accubat et manibus prohibet contingere mensas
exsurgitque facem attollens atque intonat ore.
hic quibus invisi fratres, dum vita manebal,
pulsatusve parens et fraus innexa clienti,
aut qui divitiis soli incubuere repertis
nec partem posuere suis (quae maxima turba est),
quique ob adulterium caesi, quique arma secuti
impia nec veriti dominorum fallere dextras,
inclusi poenam expectant.

ne quaere doceri
quain poenam, aut quae forma viros fortunave mersit.
saxum ingens volvont alii, radiisque rotarum
districti pendent; sedet aeternumque sedebit
infelix Theseus; Phlegyasque miserrimus omnis

615

TESTIMONIA.

604 sq. 'epulae ... luxu' Nonius 204, 20 605 sq. “furiarum . mensas' Servius Aen. III 252 606 'et mensas' Servius Aen. III 209 608 ‘hic q. i. f.' Probi inst. I 6, 3 609 Nonius 372, 15 610 sq. aut ... suis' schol. Persii III 70 611 nec ... suis' Macrobius Sat. IV 4, 11 612 'quique

caesi' Macrobius Sat. IV 4, 11 614 'inclusi p. e.' Donatus ad Ter. hec. III 4, 8 'ne q. d.' Probi inst. I 8, 5 Agroetius 2271 P. 616 Probi inst. I 5, 3 Servius Aen. II 37 saxum ... alii' Macrobius Sat. IV 4, 16 schol. Hor. carm. II 14, 19 617 sq. 'sedet ... Theseus' Gellius X 16, 12 schol. Iuven. Io2 Servius Aen. VI 122

VARIA LECTIO. SIMILES R 604 fulchra yb PULCHRA R AEPVLAE (A pr. eras.) F parate y PATERNAE R

607 EXVRGIT PY INTONAT FM Rbc, ut Cul. 177 :cf. Aen. XI 383 int.onat y2 INCREPAT P, et ut vid. yl: cf. 387

608 Hic c 609 aut c%, Nonii et Servii exempl., Marklandus ad Slatii silv. III 3, 15 : nescio an recte. 610 et schol. Persiï

quid bi 612 sq. eiecit Peerlkampus, et haeserunt iam antiqui interpretes.

612 quique .. arma y Quisque cl SAECVTI P 614 suspensi schol. Stalii Theb. I 432 EXPECTANT Pyc EXSECTANT M EXSPECTANT FRb DOCEM M 615 fortua y 616 VOLVONT P1y VOLVVNT FMP2bc ve Heynius que testatur Servius Aen. Il 37 rotatu c 617 Distrincti ci DESTRICTI FMP2 Ryb DISTRICTE PI PENT R

618 FLEGYAS R phlegiaf ybe omnell

P

RI

n

« PreviousContinue »