Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

S I C fatur lacrimams, classique immittit habenas ,
Et tandem Euboicis Cumarum adlabitur oris.
Obvertunt pelago proras : tum dente tenaci
Ancora fundabat navis , et litora curvae
Praetexunt puppes. juvemum mamus emicat ardens
Litus in Hesperium : quaerit pars semina flammae
Abstrusa in venis silicis : pars densa ferarum
Tecta rapit, silvas ; inventaque flumina monstrat.
At pius Aeneas arces, quibus altus Apollo
Praesidet, horrendaeque procul secreta 8ibyllae,
Antrum inmane, petit : magnam cui mentem animumque
Delius inspirat vates, aperitque futura.
Jam subeunt Triviae lucos, atque aurea tecta.
Daedalus, ut fama est, fugiens Minoia regna,
Praepetibus pemnis ausus se credere coelo,
Insuetum per iter gelidas enavit ad Arctos,
Chalcidicaque levis tandem super adstitit arce.
Redditus his primum terris, tibi, Phoebe, sacravit
Remigium alarum, posuitque inmania templa.
In foribus letum Androgei : tum pendere poemas
Cecropidae jussi (miserum!) septema quot annis
Corpora matorum ; stat ductis sortibus urna.
Contra elata mari respondet Gnosia tellus :
Hic crudelis amor tauri, suppostaque furto
Pasiphaë, mixtumque genus, prolesque biformis
Minotaurus inest, Veneris monumenta mefandae :
Hic labor ille domus, et inextricabilis error.

[ocr errors]

Magnum reginae sed enim miseratus amprem
Daedalus, ipse dolos tecti ambagesque resolvit,
Caeca regens filo vestigia. tu quoque magnam
Partem opere in tamto , sineret dolor, Icare, haberes.
Bis conatus erat casus effingere in auro :
Bis patriae cecidere mamus. quin protenus omnia
Perlegerent oculis ; mi jam praemissus Achates
Adforet, atque una Phoebi Triviaeque sacerdos,
Deiphobe Glauci, fatur quae talia regi :
Nom hocc' ista sibi tempus spectacula poscit.
Nunc grege de intacto septem mactare juvencos
JPraestiterit, totidem lectas de more bidentis.
Talibus adfata Aeneam ( nec sacra morantur
Jussa viri ) Teucros vocat alta in templa sacerdos.
Excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum :
Quo lati ducunt aditus centum, ostia centum : .
Unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae.
Ventum erat ad limem, quom virgo, Poscere fata
Tempus, ait. deus, ecce, deus. cui talia fanti
Ante fores, $ubito non voltus, nom color unus ,
Non comtae mansere comae ; sed pectus anhelum,
Et rabie fera corda tument : majorque videri,
Nec mortale somans , adflata est numine quamdo
Jam propiore dei. Cessas in vota precesque,
Tros , ait, Aenea ? cessas ? neque enim ante dehiscent
Adtonitae magna ora domus. et talia fata
Conticuit. gelidus Teucris per dura cucurrit -
Ossa tremor , funditque preces rex pectore ab imo :
Phoebe, gravis Troiae semper miserate labores,
Dardama qui Paridis direxti tela mamusque
Corpus in Aeacidae ; magnas obeuntia terras
Tot maria intravi, duce te, penitusque repostas
Massylüm gentes, praetentaque Syrtibus arva,

[graphic]

fit, mfi IS, iuE,

Ér

m);

Jam tamdem Italiae fugientis prendimus oras;
Hac Troiana tenus fuerit fortuna secuta. -
Vos quoque Pergameae jam fas est parcere genti,
Diique deaequé omnes, quibus obstitit Ilium , et ingens
Gloria Dardaniae. tuque , o sanctissima vates ,
Praescia venturi, da, non indebita posco
Regna meis fatis, Latio considere Teucros ,
Errantisque deos, agitataque mumina Troiae.
Tum Phoebo et Triviae solido de marmore templum
Instituam, festosque dies de momine Phoebi.
Te quoque magna manent regnis penetralia mostris.
Hic ego iamque tuas sortes, arcanaque fata,
Dicta meae genti , pcmam , lectosque sacrabo,
Alma, viros. foliis tantum me carmina manda ;
Ne turbata volent rapidis ludibria ventis.
Ipsa canas oro. finem dedit ore loquendi.
At, Phoebi nondum patiens, immanis in antro
Bacchatur vates, magnum si pectore possit
Excussisse deum : tanto magis ille fatigat
Os rabidum , fera corda domams, fingitque premendo.
Ostia jamque domus patuere ingentia centum
Sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras.
O tandem magnis pelagi defuncte periclis :
Sed terrae graviora manent. in regna Lavini -
Dardanidae venient ; mitte hanc de pectore curam :
Sed non et venisse volent. bella, horrida bella,
Et Thybrim multo spumantem sanguiné cerno.
Non Simois tibi, mec Xanthus, nec Dorica castra
Defuerint. alius Latio jam partus Achilles,
Natus et ipse dea. nec Teucris addita Juno
Usquam aberit : quom tu supplex im rebus egenis
Quas gentes Italûm, aut quas mom oraveris urbes !
Caussa mali tanti conjunx, iterum hospita Teucris ;
G g a

Externique iterum thalami.
Tu me cede malis : sed contra audentior ito,
Qua tua te fortuna sinet. via prima salutis,
Quod minime reris, Graia pandetur ab urbe.
Talibus ex adyto dictis Cumaea Sibylla
Horrendas canit ambages, antroque remugit ,
Obscuris vera involvens. ea frema furenti
Concutit, et stimulos sub pectore vertit Apollo.
Ut primum cessit furor, et rabida ora quierumt ; .
Incipit Aeneas heros : Non ulla laborum,
O virgo, nova mi facies inopinave surgit.
Omnia praecepi , atque animo mecum ante peregi.
Unum oro : quando hîc inferni janua regis
Dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso :
Ire ad conspcctum cari genitoris et ora
Contingat : doceas iter, et sacra ostia pandas.
I1lum ego per flammas, et mille sequentia tela
Eripui his humeris, medioque ex hoste recepi :
Ille meum comitatus iter, maria omnia mecum,
Atque ommis pelagique minas coelique ferebat
Hmvalidus, vires ultra sortemque senectae.
Quin , ut te supplex peterem, et tua limina adirem ,
Idem orans mandata dabat. gnatique patrisque,
Alma, precor, miserere. potes mamque omnia : nec te
Nequidquam lucis Hecate praefecit Avernis.
Si potuit manis arcessere conjugis Orpheus,
Threïcia fretus cithara fidibusque camoris :
Si fratrem Pollux alterna morte redemit,
Itque reditque viam totiens. quid Thesea, magnum
Quid memorem Alcidem ? et mi gemus ab Jove summo.
– Talibus orabat dictis , arasque temebat ;
Quom sic orsa loqui vates : Sate sanguine divóm,
Tros Anchisiada, facilis descensus Averno est. -

Noctes atque dies patet atri janua Ditis :
Sed revocare gradum , superasque evadere ad auras,
Hocc' opus, hic labor est. pauci, quos aequus amavit.
Juppiter, aut ardens evexit ad aethera virtus,
Diis geniti potuere. tenemt media omnia silvae ,
Cocytosque sinu labens circumvenit atro.
Quod si tantus amor menti, si tanta cupido est,
Bis Stygios innare lacus, bis migra videre
Tartara ; et insano juvat indulgere labori ;
Adcipe, quae peragenda prius. latet arbore opaca
Aureus et foliis et lento vimine ramus,
Junoni infernae dictus sacer. hunc tegit omnis
Lucus, et obscuris claudunt convallibus umbrae.
Sed non amte datur telluris operta subire,
Auricomos quam qui decerpserit arbore fetus.
Hoc sibi pulchra suum ferri Proserpima munus
Instituit. primo avolso non deficit alter
Aureus; et simili frondescit virga metallo.
Ergo alte vestiga oculis, et rite repertum
Carpe manu. namque ipse volens facilisque sequetur ,
Si te fata vocant : aliter, non viribus ullis
Vincere, nec duro poteris convellere ferro.
Praeterea jacet examimum tibi corpus amici,
(Heu nescis) totamque incestat fumere classem ; *
Dum consulta petis, nostroque in limine pendes.
Sedibus hunc refer ante suis, et comde sepulcro.
Duc migras pecudes : ea prima piacula sunto.
Sic demum lucos Stygios, regna invia vivis,
Adspicies. ' dixit, pressoque obmutuit ore.
Aeneas maesto defixus lumina voltu
Ingreditur, linquens antrum ; caecosque volutat
Eventus animo secum. cui fidus Achates
It comes , et paribus curis vestigia figit.

« PreviousContinue »