Page images
PDF
EPUB

183

Prospicit errantis; hos tota armenta sequuntur
A tergo, et longum per vallis pascitur agmen.
Constitit hic, arcumque manu celerisque sagittas
Conripuit, fidus quæ tela gerebat Achates;
Ductoresque ipsos primum, capita alta ferentis
Cornibus arboreis, sternit; tum volgus, et omnem
Miscet agens telis nemora inter frondea turbam;

;
Nec prius absistit, quam septem ingentia victor
Corpora fundat humi, et numerum cum navibus æquet:
Hinc portum petit, et socios partitur in omnis.
Vina bonus

quæ
deinde cadis onerarat Acestes

195

[ocr errors]

185. Aspicit Puget. Hemistichium idem Æn. XII, 719. quos lota et tot armenta vett. nonnulli ap. Pierium. 186. et abest Bigot. et valles, per longum Menag. pr. — 188. quæ et tela Menag. pr. — 193. fundit et æquat Hamb.pr.cum Goth. tert. quod tueri licet usu poetarum, substituendi modum indicativum, quoties vulgaris usus subjunctivum amat: alii fundit ét æquet, aut fundat et æquat. Hoc placet Burmanno. Sic jungenda absistit et æquat. Fundet Goth. alt. humo Medic. cum aliis præstantioribus it. Goth. tert. at Romanus humi. pro numerum Moret. pr. meritum.

- 195. deinde bonus quæ vina Hugen. et sic jam codd. ap. Pierium.

rant præterea Cerda et alii. Verum pita alta cornibus, vulgari ratione, primo talis quæstio ad historiam capita altis cornibus , vel alta c. naturalem spectans aliena est a habentia. Etiam ferentes pro exili poeta ; est quoque ergov içw uv

voce,

habentes. Miscet agens lurSsúpatos ( ut appellat Aristoteles bam , ornate , pro agit , agitat , de poetica, s. 44 ) tum forte eos perturbat, udovei, ut promiscua fucum adversariis ita in gratiam re- ga se ipsi invicem trudant, quum voces', aut cervos post Aristote- antea longo agmine incederent. lem in Africam illatos, aut cervi 192. septem ingentia corpora nomen latius ab iis usurpatum grandius, quam cervos. victor, dicas. Sunt certe, quod historiæ ornatus poeticus. Mox 194 naturalis auétores docent, varia portum non proprie dixit , sed cervorum et capreolorum genera pro stationé navium : v. sup. ad per Africam sparsa. Verum cervos

159. etiam proprie dictos nunc per oras 195 — 197. Deinde vina , quæ Africæ versus septemtrionem sitas etc. In Drepani portum, qui Sicierrare, affirmat; ut Leonem Afri- liæ est, classis Trojana delata canum , de la Croix, et alios ta- fuerat Æn. lib. III, 707; non longe Shaw Travels

aberat Ægesta vel Segesta , quam inf. ad V, 37.

Græci et Egestam scribunt, con189 193. Cornibus arboreis. dita ab Ægesto, Troe , quem VirEcl. VII, 30 ramosa cornua Ca- gilius Acestam appellat: cf. V, 31

ceam ,

p. 243. cf.

Litore Trinacrio, dederatque abeuntibus heros,
Dividit, et dictis mcerentia pectora mulcet:
O socii, neque enim ignari sumus ante malorum,
O passi graviora; dabit deus his quoque finem. .
Vos et Scyllæam rabiem, penitusque sonantis
Adcestis scopulos; vos et Cyclopia saxa

200

196. Tenario Zulich. sed. c superscr. abeuntibus illis Bigot. abeuntibus hospes Medic. Pierii. non malo lapsu. – 198. enim abest a Moret. sec. sumus ignari Voss. neque enim immemores sumus Medic. Pierii.

199. Et passi Rottend. pr. 200. vos ad S. Rottend. pr. Scyllæus recte : est Exuaraños. uti apud Athenæum

31. F. Exuardios toptuós. — 201. scopulis Moret. pr. adcestis Heins. puto rescripsit, ut sibi constaret. accestis ipse Medic. et Rom. Cyclopea multi; sed in hoc et similibus penultimam produci docuit Heinsius. Est enim ex er. KuxnámELOS, ut Cyclopius, ex Kuxacórios. cf. inf. ad 665. nonnulli etiam Cyclopeia male.

VII. P:

seu

197 sqq. Vina

tur.

61 et Exc. I ad e. I. Benigne fue- viana legitur: Totus hic locus de rant ab ipso excepti, ut etiam inf. Nævio belli Punici lib. translatus 1, 558. 570. hinc bonus. Idem ite- est. Scilicet is ipse Homerum larum hospitio Æneam excipit. Æn. tine loqui fecerat. V, 36 sqq. Quod vina commen- 200. Scyllæam rabiem , dat, ut Acestæ munus gevácov, id quoniam Scylla canibus cincta , v. ut poeta, et Homeri imitatione , sup:

ad Ecl. VI, 75, quorum rabies facit : Odyss. ..

proprie dicitur ; seu simpliciter , onerare cadis quasi pro onere in- quatenus furor, sævitia , rabies , ferre, infundere cadis, pro vulgari mari tempestati, procellis , tribuicados onerare vinis.

sonantes scopuli , fluctibus 198. 199. In prosa : 0 socii! allisis, et quidem penitus, in insatis meministis, vos graviora his, terioribus adeo rupis recessibus quæ modo experti sumus, passos

et antris , sunt ii ipsi , quibus esse : spem itaque retinete, habi- Scylla insidebat. Ter scopuli clatura esse finem etiam hæc mala morem inter cava saxa dedere , præteritis leviora. ante mala , ra III, 566. accessistis ad eos, hacteTapay vaxá. Horat. I. Carm. 7, 30 0 nus, quod jam fretum Siculum fortes pejoraque passi Mecum sæpe ingressi non longe ab iis it viri. Locus autem expressus ex quum dati ab Heleno oraculi meOdyss. μ, 208, “Ω φίλοι, ου γαρ πω mores statim ad lævam convertunt τι κακών αδαήμονες ειμέν: Ου μεν δή

cursum. v. inf. III, 555. 8. 566. 7. τόδε μείζον έπι κακόν , ή ότε Κύκλωψ Cyclopia saxa litus Cyclopum Ел. Хуі олії плафирор яратрифи saxosum in Sicilia, cujus illi ruβιη φιν· 'Aλλά και ένθεν εμη αρετη, pes et antra incolebant in Ætna βουλή τε, νόω τε, 'Εκφύγομεν· και που vicinia , in orientali litore. v. inf. ovde proso farcic, Macrob. V, Sat. III, 569. 644. 675. Accesserant 11, Maronem in his locupletiorem ( doctius dixit, experti erant) sciHomero existimat. At inter Ser- licet et ad hoc litus et in portu

rant,

[ocr errors]

Experti : revocate animos, mæstumque timorem
Mittite : forsan et hæc olim meminisse juvabit.
Per varios casus, per tot discrimina rerum,
Tendimus in Latium, sedes ubi fata quietas
Ostendunt: illic fas regna resurgere Troja:
Durate, et vosmet rebus servate secundis.

Talia voce refert; curisque ingentibus æger
Spem voltu simulat, premit altum corde dolorem.

206

202. animum sec. Moret. 205. sedes ibi codd. ap. Pier. quietis sc. nobis vetas MS. ap. eundem. - 207. durare et servare unus Heins. - 209. alto corde Rottend. pr. alter Hamb. Puget. Leid. un. etiam aliquot codd. Pierii nec hoc indocte. Exulat h. I. et ante premit; quod sæpe fit - Similem versum videbimus IV, 477Consilium vultu tegit ac spem fronte serenat.

escenderant , sed ab Achæmenide moniti fugiunt. Est quidem in Servianis docta nota : Quidam tamen hæc saxa inter Catanam et Tauromenium in modum metarum situ naturali dicunt esse , quæ Cyclopea appellantur , quorum medium et eminentissimum Galate dicitur. Sed sunt hæc a poeta aliena , qui simpliciter litus Siciliæ memorat.

203-207. Forsan et hæc olim meminisse juvabit : nobilem sententiam illustrant Cerda et alii. Sed pertinet 'huc Euripideum , quod Macrob. VII Sat. 2 laudat, "Ος ηδύ του, σωθέντα μεμνήσθαι πόνων, latine conversum a Cic. de Fin. II, 32; et ante Euripidem Homeri locus Odyss. 0, 397 — 400. Ingeniosa imitatione hæc sequutus est Statius I Theb. 472 Forsan et has venturus amor præmiserit iras, Ut meminisse juvet : nec tamen omnia malorum genera ex vita præterita meminisse jucundum est. Bene hoc monet Macrob. Sat. VII, 2. Etenim sunt, quæ animus meminisse horret ut lib. II, 12. Sic quæ quis

se indigna et injusta aut ignominiosa pertulit, aut atrocia vidit et immania. 204. Per hos ipsos casus, per hæc discrimina rerum : pleonasmus poetis frequentatus. Possunt tamen res pro rebus adversis , periculis , accipi , ut v. 178. sedes ubi fata q. Ostendunt, h. e, oracula et auguria prædicunt , promittunt. Ostendere egregie inprimis poetæ, hac in re. Iidem fas esse dicunt ea, quæ fatis volentibus et oraculorum monitu fiunt. Quæras, unde jam tum Æneas nomen novæ sedis sibi promissæ , Latium , noverit ? quum aliis in locis tam incerta omnia ei essent. Scilicet in locis inferis certiora edoctus fuerat lib. VI, 891. 2. De ipsa re cf. sup. Disqu. JI. s. VI. et Excurs. XV ad lib. II. Durare

pro durare se, animum suum, poetæ primum, mox alii scriptores, ut Tacitus. Taños, dinu.. Iliad. B, 299. cf. Cerda.

208. 209. Magnanimum Æneam vides. Premit, occultat, ut sæpe. altum proprie, alto corde, intimo, sed docte poeta epitheton

h. e.

210

Illi se prædæ adcingunt, dapibusque futuris;
Tergora deripiunt costis, et viscera nudant;
Pars in frusta secant, veribusque trementia figunt;
Litore ahena locant alii, flammasque ministrant;
Tum victu revocant vires; fusique per herbam
Inplentur veteris Bacchi, pinguisque ferinæ.
Postquam exemta fames epulis, mensæque remotæ;
Amissos longo socios sermone requirunt;

213

210. Illic Goth. sec. Accingunt sese prædæ Puget. Distinctionem ita institui vult Burmannus : prædæ accingunt, dapibusque futuris Tergora deripiunt c. - 211. Deripiunt Heins. ex ratione grammatica, quam tamen unus Rottend, tuetur. Sic jam emendarant Turnebus et Gifan. v. Cerd. --212, verubus al. v. Pier. et int. ad V, 103. — 213. Litoreque aena Montalb. flammisque Hugen. quod dictum esset, ut velis ministrare Æn. VI, 302 et alia. Burm. — 214. renovant Voss. r. animos Sprot. ex 202 repetitum. per herbas unus Heins. - 215. in sec. Moret. tớ ferina subjungitur munere cum glossa : hemistichium; ut sit unus ex versibus, quos perfectos Maro reliquit. Sed amat casus secundos Maro. Et laudatur hic ipse versus a Grammaticis eam in rem. v. Heins. farinæ Rottend. pr. et duo in Exc. Cort.

216. excepta f. Zulich. a m. pr. extincta Hamb. pr. epulis exemta f. Oudart.

im

nes.

transfert ad dolorem , qui eo ipso his ahenis aquam calefaciunt, cf. fit intimus, et altus dolor.

Æn. VI, 218. 219, ut se lavent 210—215. Sequentia censenda ante epulas, ex more. ut quoque sunt ex ornatu rerum exilium. cf. Serv. Quærere velle, unde tot leIliad. , 459 sqq. ubi idtspari hic betes habuerint, qui tanto homiornatius : T'ergora deripiunt ( alii ; num numero sufficerent, putidum mox pars ) costis ( artubus ); et vis

esset in poeta.

- Flammas miniscera nudant. Recte Serv. viscera , trant, ornate, ut omnia in h. I. , quicquid sub corio est, h. e. car- pro, subjiciunt ahenis ignem.

212. Totus ex : Miotuados a 215. Satiant se et carne ferina et άρα τ' άλλα, και αμφ' οβελοίσιν έπει- vino. Jam excute ornamenta verpar. ibid. 465. trementia , adhuc borum. palpitantia, ut et Serv. Non equi- 216. Hoc est Homericum: Attape dem suavem in hoc epitheto ima. έπει πόσιος και έδητος εξ έρον έντο. cf. ginem sensui objici dixerim. inf. VIII, 184. mensæ remotæ noto 213. Ahena locant. quorsum ? certe vetere more, quo mensa cum epunon ad elixandas carnes, quibus lis convivæ apponebatur et aufereheroica tempora plane non ute- batur. At h. l. fusi

per

herbam bantur, ut notum est. Et ne forte epulantur? Itaque improprie dicpoetam ab antiquo more recessisse tum. - 217. Longo sermone, non videri putes , quorsum laudare tam qualis post coenam esse solet, possis Valer. Fl. VIII, 254; aut quam potius multis cum querelis. Ovid. Met. I, 228. torreri carnes Amissa sociorum parte dolentes. in antec. versu significatur. Igitur Multaque conquesti, Ovid. Met

Spemque metumque inter dubii, seu vivere credant,
Sive extrema pati, nec jam exaudire vocatos.
Præcipue pius Æneas, nunc acris Oronti,
Nunc Amyei casum gemit, et crudelia secum
Fata Lyci, fortemque Gyan, fortemque Cloanthum.

Et jam finis erat: quum Juppiter æthere summo

221)

220.

- 221.

218. credunt Mentel. Post inter distinguunt nonnulli Codd. et edd. ut sit: dubü seu v. credant. Burm. 219. seu extrema duo ap. Burm. seu jam e. Puget. Orontis plures Codd. et edd. etiam ap. Pier. Scilicet est Orontes, 'Opórons, Oronteus, Orontei et Orontî. v. sup. ad v. 30. Oronti etiam fragm. Vatic. amici alii. Tunc Anthei Hamb. pr. casus Leid. et Sprot. Illud secum non debet offendere; nam gemit secum A. C. - 222. Lycus. idem memoratur lib. IX, 556. Giam multi, etiam nostri, vel Gian. Cloantum castigatiores, notante Heinsio, ut Goth. pr. Choantum Leid. Nomina promiscue posuit, ut poeta. Amycus, "Ajuuxos, ad exemplum regis Bebrycum, de quo Apollon. II pr. et inf. V, 373, diversus est ab illis qui inf. X, 704. IX, 772. XII, 509, eodem nomine occurrunt. Lycus inter Trojanos iterum IX, 545 s. Gyas et Cloanthus in ludis in Sicilia editis lib. V, 118 $99. Diversi sunt Gyas inter Etruscos X, 318, et forte alius XII, 460. 223. Noli in vulgarius incidere, ut emendes : Et jam finierat. - Sequitur Juppiter : in his ac similibus novare aliquid nolui : si mei arbitrii res esset, scriberem Jupiter, ex antiquiore ac veriore ratione, quam in Virgilio redhibitam esse volumus : ut sta

XIV, 242. — requirunt socios; declarat. voc. requirere desiderium amissorum sociorum. (v. Burm. ad h. 1. ) lamentantur eos sibi ereptos, Mγησάμενοι δη 'πειτα, φίλους ixrasov Sicipous, Odyss. Mi, 309. Vulgari oratione diceres : multa de sociis amissis inter se conqueruntur. — 219. H. e. sive jam esse mortuos. Extrema pati proprie dicuntur , qui crudeli supplicio affecti aniinam efflant, h. 1. simpliciter, qui moriuntur morte violenta, fluctibus submersi, nec jam exaudire vocatos, h. e. esse mortuos, quos invocari ab amicis et conclamari notus mos erat ,

inf. III, 67. VI, 505. cf. Odyss..., 65. Ad prosaicam sane subtilitatem debuisset antecedere : num extrema eos passos esse credant, jam conclamatos ? Sed in poeta illa non requiritur.

223. Et jam finis erat se. longi sermonis , h. e. querelarum , aut omnino, conæ factæ. Pompon. Sabinus finem diei interpretatur : nam mox dormitum concedunt, v. inf. 305. Quin 'omnino sic accipe : Postquam hæc finita erant ; s. his factis, Jupiter prospexit etc. Fateor, nexum vel transitum mihi non videri esse felicissimi inventi. cf. inf. Exc. I. ad lib. IX. Cogitandum tamen de Jove stante, et Trojanorum fortunam in Africa mente volvente, et rationem , qua succurri possit, circumspiciente. Hoc habitu Jovem si semel ante oculos tibi constitueris, bene se habent reliqua ; et totus , qui sequitur, locus, e præstantioribus est habendus, quum poeta hoc ipso et iniraculum addat hospitio Æneæ apud Didonem , et, quod multo majus, Romanorum animos, in

et

« PreviousContinue »