Page images
PDF
EPUB

670

Dixerat. Atque illam media inter talia ferro Conlapsam adspiciunt comites, ensemque cruore Spumantem, sparsasque manus. It clamor ad alta 665 Atria; concussam bacchatur fama per urbem. Lamentis, gemituque, et femineo ululatu Tecta fremunt; resonat magnis plangoribus æther: Non aliter, quam si immissis ruat hostibus omnis Carthago, aut antiqua Tyros; flammæque furentes Culmina perque hominum volvantur perque deorum. omnia, male multi. -- 663. medio Dorvill. a m. sec. mediam legi testatur Taubm., ex Pompon. Sab. puto. Etsi enim e Mediceo Fogginii nihil occurrit , ait tamen ille : « mediam legit Apronianus; nam, qui se transfodit, medius videtur esse gladii. » Silius I, 307 Concidit exacti medius per viscera teli. Recepit Brunck. correctionem Aproniani. media inter ilia ed. Ven. Æn. XII, 318. media inter talia verba, h. e. in medio horum dictorum; inter hæc dicta. 664. accipiunt duo Burm. cruorem Dorvill. cum aliquot Pier. - 665. et alta alter Menag. - 668. tremunt fragm. Vatic. clangoribus pr. Menag. et Montalb. clamoribus Witt. et Wall. cum parte codd. Pierianorum, Goth. duobus, Erf. Aberrationes sollemnes. 669. missis aliquot Pier. et ed. Mediol. Sed bene immissis defendit Pierius. 670. Tyrus multi Pier. et Heins. et amat latinas enuntiationes Maro. Vid. Heins., qui tot alias aliis locis reduxit. flammæque ruentes Zulich. -- 671. volvuntur duo cum auferat! Sit illi ferale hoc apparet. Scilicet vix commodo loco spectaculum pro

sinistro viæ id inter cetera narrari poterat. omine.

666. bacchatur gravissimum pro 663--665. Vide facinus decla- discurrit, differtur. Mox 668. Tecratum ab iis rebus, quæ maxime ta fremunt, ut jam alias monitum, legentis animum impellant, et ver- pro vulgari, lamenta fremunt in bis ornatissimis. Non vident illam tectis. se transadigentem ferro, sed ferro 669—671. Comparatio hæc et collapsam, et hoc quanto plus alibi obvia, accommodata tamen, quam transfixam! et spumantem et h. I. bene ornata, primo loco plus, quam tinctum cruore ensem. apud Homerum occurrit Iliad. X, Bene etiam Servius : Non induxit 410. 41, ut jam Macrobio notaoccidentem sed ostendit occisam: tum IV Sat. 6. Euripidem laudat addit ille : et hoc tragico fecit Gerda ( Phæniss. 1046--1049 ). exemplo, apud quos (tragicos) non Ad v. 671, quo civium ædes prividetur, quemadmodum fit cædes, vatæ, ac publicæ deorum, incensed facta narratur. Comites sunt dio correptæ narrantur, Burmann. familiares, famulæ , quæ in implu- confert Val. Fl. II. 176---- 180, ex vium irrumpunt. Etiam hoc judi- h. I. expressum, apud quem ordo cium poetæ declarat, quod de ro- verborum hic est : vel vidisse, pago incenso nil memorat; quem triæ per culmen ignes ogi. tamen incensum esse e lib. V pr.

se,

Audiit exanimis, trepidoque exterrita cursu,
Unguibus ora soror fædans, et pectora pugnis,
Per medios ruit, ac morientem nomine clamat:
Hoc illud, germana, fuit? me fraude petebas?

675
Hoc rogus iste mihi, hoc ignes aræque parabant?
Quid primum deserta querar? comitemne sororem
Sprevisti moriens ? Eadem me ad fata vocasses :
Idem ambas ferro dolor, atque eadem hora, tulisset.
His etiam struxi manibus, patriosque vocavi

680 Voce deos, sic te ut posita crudelis abessem? Exstinxsti me teque, soror, populumque, patresque Burmann. volitantur Exc. Burmann. volventur Goth. sec. 672. casu eadem Exc.

– 673. ac p. alter Hamb. - 675. hocc' ed. Brunck. quod fr.p. Bigot. — 676. hæc ignes Parrhas. ignesque Leid. un. ignis Exc. Burm. - 677. Quod pr. Hugen. germana querar Menag. pr. comitemque Gud. a m. pr. ve Menag. pr. 678. facta Mentel. pr. a m. pr. eadem me fata vocassent alt. Hamb. - 679. ferret Oudart. eadem abest a Witt. ora Gud. ed. Junt. fuisset aliquot Pier. — 680, manibus struri Parrhas. exstruxi Goth. tert. — 681. positam Medic. a m. pr. abissem Wall. possis scribere : sic te ut posita, crudelis! abessem: ut ad Didonem referatur. Si ad Annam : retrahes; ego crudelis struxi. Nec tamen male : ut crudelis abessem, crudeliter sejungerer. 682. Exstinxsti scripturam ex Pieriano exemplari retinuisse videtur Heinsius ; vulgaris eademque mollior scribendi ratio est exstinxti. Hoc etiam Probus Art. Grammat. producit ex Marone et Diomedes Grammat. pro exstinxisti, ut exstinxem sup. v. 606 pro exstinxissem. Atqui duriorem pronuntiandi morem in aliis prætulisse creditur poeta , tanquam epica gravitate digniorem. Exstincti, exstixi, eo alludunt, illud in Witt., hoc in binis Heins. cum glossa. exstinxisti. Exstinxti etiam in fragment. Vatic. diserte legitur, item in Donato. vid. Bened. At est Aldd. pr. lectio : exstinxi, vel extinxi, quam in omnibus fere exemplaribus repererat Pierius, et sic Moret. Dorvill. Puget. Erf. cum tribus Goth. Ita ipsa Anna se accusat, sua opera factum, sua culpa commissum esse , ut communi clade ruant omnia. Grave et hoc ; et difficile est alterutram lectionem præferre. Quomodo in Mediceo legatur , ex Fogginiano exemplari vix assequare. Videtur tamen extinxsti in extinxi esse refictum; et ex sensu et judicio animi si

672 sqq. Egregie affectus veri- 681. struxi, rogum, pete ex v. tas serváta in Annæ luctu et verbis. 676; eum jussu Didonis paraverat Præivisse creditur Briseis Homeri

sup. 494 sq. patriosque vocavi Voce in Patrocli funere Iliad.

deos, h. e. ipsa sacrum jussu tuo Hæc autem omnia, quæ effatur, paravi et rite auspicata sum, solne a tempore et loco aliena sint , lenni sc. precum carmine decandum illa incedit, prolata esse co- tato : Nam : ergo jussa parat sup. gita, nam trepido cursu ruit per v. 503. sic ut abessem, sejungerer medios. Unde v. 685 sic fata gradus a te, avellerer ac te carerem, te evaserat omnes. 679. Idem do

posita , mortua, ut II, 644 et sælor; vulgare erat, vulnus. -- 680.

pe.

682. Gravissima sunt hæc,

T,

282 599:

685

Sidonios, urbemque tuam. Date volnera lymphis,
Abluam, et, extremus si quis super halitus errat,
Ore legam. Sic fata gradus evaserat altos,
Semianimemque sinu germanam amplexa fovebat
Cum gemitu, atque atros siccabat veste cruores.
Illa, gravis oculos conata adtollere, rursus
Deficit. Infixum stridit sub pectore volnus.
Ter sese adtollens cubitoque adnixa levavit:
Ter revoluta toro est, oculisque errantibus alto
Quæsivit cælo lucem, ingemuitque reperta.

Tum Juno omnipotens, longum miserata dolorem

690

pronuntiandum est, Extinxti de Didone est præferendum ; nam si soror Anna se accusabat: satis erant illa : Extinxi me teque, soror. At reliqua : populumque patresque Sidonios urbemque, nimii acuminis, nisi de Didone ipsa pronuntientur. te meque quatuor apud Burmann. et Erf. Sed amant Veteres se priori loco memorare. Burm. — 683. data Menag. pr. 684. erret quatuor Heins. et Erf. esset duo alii. exstat Wall. — 686. S. suam ed. Ven. germana Wall. — 687. s. v. furores Menag. pr. colores Goth. pr. 688. rursum Dorvill. 689. stridit Heins. e Medic. et melioribus, etiam Pierianis, forma exquisitiore. Vulgo stridet. stridens pr. Rottend. - 690. cubituque multi apud Pier. et Burm. adnixa castigationi Heinsianæ debetur, e codd. etiam Pier. Vulgo innixa. Sed innititur, etiam qui jacet, annititur, qui tentat exsurgere. vid. Heins. 691. est deest Gud. que abest ab ed. Ven.

692. Quærebat alter Hamb. repertam multi codd. ap. Pier. et Burm. cum Servio : quod et ipsum ferri possit: et recepit Brunck. tanquam exquisitius : verum sensum habet paullo diversum : quasi propter lucem repertam ingemuisset. In Medic. reperta in litura est, ut adeo hæc Aproniana lectio videri debeat; doctior utique illa et commodior. — 693. long. mis. laborem Montalb. alter Hamb. et tert.

quibus morte sua Dido omnia in commune exitium traxisse dicitur : quippe in urbe recens condita.

688. Est hoc mirum in modum ad affectum comparatum. Non injucundum fuerit comparare, ut faciunt Intpp., Euripid. Phoniss. 1438 sqq. inpr. 1446 sq. de Eteocle; et de Pyramo Ovid. Met. IV, 137 sqq. 145. 146. Adde de Alcestide Eurip. 203 — 206. 689. stridit vulnus, sanguis ex vulnere erumpens. conf. Uvid. Met. IV, 120. 124. — 691. 692. Oculi jam

morte natantes et caligine obscurati diem recipere laborant,

sed ægre colligunt solis radios. ingemiscit, ut moribunda. quod est inf. XII extr. Vita cum gemitu fugit indignata sub umbras. Et nunc puta oculos iterum claudi.

693 sqq. Nova hæc et insolens videri potest religio, quod Iris mittitur, ad expediendam miseræ Didonis animam. Scilicet Iridi tribuit poeta, quod Mercurio supra tributum vidimus vers. 244, quandoquidem a Junone illa mandata

[ocr errors]

Difficilisque obitus, Irim demisit Olympo,
Quæ luctantem animam nexosque resolveret artus.
Nam, quia nec fato, merita nec morte peribat,
Sed misera ante diem, subitoque adcensa furore,
Nondum illi flavum Proserpina vertice crinem
Abstulerat, Stygioque caput damnaverat Orco.

Rottend. pro var. lect. voce magis poetica et h. I. accommodatiore. — 694. Difficilemque obitum Zulich. dimisit vulgo scriptum. dimittit Franc. remittit Parrhas, ab alto quinque apud Burmann. — 695. animum tert. Rottend. resolverat Sprot. et Wall. absolveret Leid. et Erf. dissolveret Franc. — 698. Necdum Gud. cum quatuor aliis Heins. et Goth. sec.

fert, et ejus ministerio plerumque ma, consecratur, Jovique infero Juno utitur, ut inf. V, 606. IX, 2. sacer est. Ornavit sic poeta vulgare Iliad. 6, 166. Communiter tamen, illud : quia morti haud matura ex poetæ religione, v. 698. 699 erat, ægre anima a corpore seProserpinæ ex partes esse debe- juncta est. Res itaque numinis inbant. Sequuti sunt Virgilium alii, terventu egebat. Imitatione exa Cerda jam laudati, Statius II pressit Statius Theb. VIII, 9 NecSily. I, 147. Martial. III epigr. 43. dum illum aut trunca lustraverat Adde Horat. I Carm. 28, 19. 20. obvia taxo Eumenis, aut furvo Orco ( cvetov appellat) jam ante Proserpina poste notarat Coetibus idem tribuerat Euripides in loco adsumtum furvis. Revocavit ille jam a Macrobio V, 19 notato, rem ad lustrationem et expiatioAlcest. 74 - 77 ( ex qua fabula nem Umbræ, tum ad tabulam in plura ad Mortis imaginem illus- atrio Plutonis propositam, qua trandam peti possunt. Vide v. 261.

inscriberentur defuncti. 438. 844. 1140. 1141. add. Hem- 693 — 695. dolorem, czavíar. sterh. ad Lucian. T. I, p. 512 ). artus nexos, corporis cum anima Junonem hac de re sollicitam esse, nexum, bene Cerda vidit, a palæsnil mirum, cum ea Didonis et Poe- tra et lucta esse petitum. Corpus norum caussam suscepisset. Unde quasi implicat et circumstringit vero hoc dicemus petitum, quod animam, ne elabi illa possit. crinis abscinditur? non enim satis 696 -- 699. Vid. ad v. 693. meest cum Macrobio 1. 1. dicere, ex rita nec morte, nullo immani criEuripide Alc. 75 id ductum esse. mine commisso. Serv. opp. subito E re sacra puto duetum; nam vic- accensa furore; uti non fato et tima consecratur deo, pilis in ante diem, umrépuops Iliad. B, 155. fronte evulsis et in ignem injectis ÚTÈp peoõpeev Iliad. S. 488. u,

336 (cf. v. c. inf. VI, 245; est id pro- conf. Guell. Accendimur autem prie nateip xeoTao); ab hoc momen- non modo ira , sed et dolore, et to victima deo dicta et sacra. Ita- furore , ex indignatione et ira orto. que et is, qui moritur, crine abs- nondum caput damnaverat Orco, cisso , diis inferis, tanquam victi- h. e. nondum vitam ejus, vel ip

700

Ergo Iris croceis per coelum roscida pennis,
Mille trahens varios adverso sole colores,
Devolat, et supra caput adstitit: Hunc

ego

Diti Sacrum jussa fero, teque isto corpore solvo. Sic ait, et dextra crinem secat. Omnis et una Dilapsus calor, atque in ventos vita recessit.

705

700. ad roscida Bigot. rosida Franc. pinnis Medic. et Gud. — 701. averso Bigot., ut semper variatur in his vocibus. adversa luce multi Pieriani, tres Burm. cum Hamb. sec., qui a m. sec. habet : percusso sole. Idem versus V, 89. -- 702. Advolat Bigot. atque super alter Hamb. Huic et Hinc aberratt. librarr. Hunc

ego

Orco Exc. Burm. 704. crinem tulit Longob. Pierii. - 705. Delapsus duo Burmann. color Sprot.

sam, morti devoverat. cf. ad v. 693.

700-7ο3. Στή δ' άρ' υπέρ κεφαañs. Iliad. B, 20 de Somno, ( adde Odyss. 3, 21 ) omnes laudant. Sed talia delectant forte, at nihil illus

704.705. Sane Georg. IV, 223 sq. de anima mundi, e qua vita petitur; et : Scilicet huc reddi deinde ac resoluta referri Omnia, Nunc tamen vix illa doctrina locum habet; exspiratur anima adeoque in aerem abit.

trant.

« PreviousContinue »