Page images
PDF
EPUB

175

Talibus adtonitus visis, ac voce deorum,
(Nec sopor illud erat; sed coram adgnoscere vultus,
Velatasque comas, præsentiaque ora videbar.
Tum gelidus toto manabat corpore sudor.)
Conripio e stratis corpus, tendoque supinas
Ad coelum cum voce manus,

et munera libo
Intemerata focis. Perfecto lætus honore
Anchisen facio certum, remque ordine pando.
Adgnovit prolem ambiguam, geminosque parentis ;
Seque novo veterum deceptum errore locorum.
Tum memorat: Nate, Iliacis exercite fatis,

180

172. jussis tres apud Burmann. et voce Medic. cum al. Heins. et Pier. 174. Vittatasque Wall. ex interpr. 175. pectore duo Burmann. Parenthesin vix necesse ad hujus versus finem continuare. Poeta data opera åtextas loqui potuit tali in re; tumque versus sic decurrunt : Talibus attonitus visis ac voce deorum ( scil. factus sum). Nec s. manabat corpore sudor. 176. e deest aliquot Pierianis et Franc. ex Voss. ex structis Dorvill. conf. Burm. 178. Præfecto Franc. — 179. Anchisem multi. 180. Nonius forte ancipitem. sed v. Heins.

181. decepto Rottend. tert. errore viarum pr. Hamburg., sed v. Burmann. e. parentum aliquot Pier. 182. Italicis Sprot. flammis Goth. tert. a m. pr.

152.

ad urbes. Dictæa arva. IV Georg. et Teucri (et hi sunt gemini pa-
Dictreo
regem

coli
pavere
sub
rentes) genus erant.

Agnovit porro antro.

Anchises in interpretando Apolli172–189. Æneas expergefac- nis Delii oraculo, cum antiqua tus visum religiose expiat, mox mater et prima tellus esset exquipatri exponit; qui, antiquæ fama renda, se deceptum esse novo errecordatus, responso parere jubet. rore veterum locorum , h. e. errore Ita Creta disceditur. — 174. Ve- circa loca vetera interpretanda; latæ comæ. Erat adeo Penatium quod duas terras, a quibus stirpis caput vitta redimitum. cf. Excurs. Trojanæ auctores olim originem IX ad II, 293. et Pompon. Sab. ad traxisse vetus fama erat, nunc non

175. Ad Ennii ductum distinxerat, sed alterius adventus, apud Macrob. VI, 1.

Dardani scilicet, ex Italia immenera intemerata , vinum

piirum , mor, in altera terra, unde Teucer pure, rite libatum. quod munus , venit, tantum hæserat. Igitur vemox honos.

tera loca , terræ vetere aliqua fama 180. 181. Agnovit duplicem Tro- celebratæ , tanquam eæ,

unde Tro. janorum ortum ac stirpem : alte- jani originem haberent; et novus ram a Dardano, alteram ductam a error, quatenus a se nunc, adeoTeucro; adeoque ambigua proles que seriore ævo, erratum est circa ipsi sunt Trojani, qui et Dardani hæc laça interpretanda : etsi novus

h. 1.

177. mu

185

Sola mihi talis casus Cassandra canebat.
Nunc repeto, hæc generi portendere debita nostro;
Et sæpe Hesperiam, sæpe Itala regna vocare.
Sed quis ad Hesperiæ venturos litora Teucros
Crederet? aut quem tum vates Cassandra moveret?
Cedamus Phoebo, et moniti meliora sequamur.
Sic ait: et cuncti dicto paremus ovantes.
Hanc quoque deserimus sedem, paucisque relictis
Yela damus, vastumque cava trabe currimus æquor.

Postquam altum tenuere rates, nec jam amplius ullæ Adparent terræ, cælum undique et undique pontus: Tum mihi cæruleus supra caput adstitit imber,

190

factis fragm. Vatic. 183. casus tales duo Burm. canebas pr. Hamb. monebat sec. Moret. tenebat Goth. pr. In Witt. hic versus post sequentem legebatur; perperam.

- 184. Nam Exc. Burm. 185. vocavit Hugen. 186. Italiæ Montalb. ab H. v. litore Ven. ex interpolat. 187. ut quem nonnulli. quem tu alii. quem etiam Wall. moneret multi apud Pier. et Burm. moveres pr. Hamb. a m. scc. 188. Credamus Ven. moniti et Montalb. majora s. alter Hamburg. Comparatur Iliad. a, 216. sententia duntaxat. 189. dicto Heins. e melioribus, et tanquam concinnius. Est scilicet alterum dictis prosaicum. dictis cuncti inulti. Versus 192 - 195 videbis inf. V, 8-11, sed partim variatos. — 193. ulla apparet tellus codd. et edd. ap. Macrob. V Sat. 3, sed v. Heins. — 194. institit Hugen., ut in

solito more post vetus ornatus caussa adjectum. Satis expeditus videtur locus, vexatus a Servio aliisque. cf. Exc. VI ad h. lib.

183— 188. Cassandræ vaticiniis nunquam creditis egregie utitur poeta. cf. de iis inf. X, 67. 68. Disquis. II s. VI. tales casus, hanc nostri generis fortunam, ut ad Hesperiam, unde Dardanus generis auctor erat oriundus, nobis sit revertendum. — 184. 185. Nunc bene repeto memoria, eam portendere, prædicere, hoc esse debitum, fato, generi nostro, et eam multum memorare Hesperiam et novum regnum in Italia. De ignorata Hesperia cf. Escurs. XV ad II, 781 et Disqnis. II, I. c.

190. paucis relictis recte. Nam urbs Cretæ fuit, Pergamum. 191. 'H M Teev xatá rõps aliquoties Homerus. v. ad Iliad a, 483.

192-195. Homius P. III, c. 21 in his tautologiam inesse arbitratur. Videtur vir sagacissimus parum probare, quæ pleniore copia a poeta elaborata sunt. Sane hæc : et inhorruit unda tenebris , de mari nigrescente, et illa : Noctem hiememque ferens h, e. tenebris ces lum obducens, conjuncta sunt; nec tamen sunt eadem. Sed quis, nisi omni carminis suavitate sublata, poetæ neget hoc, ut rem primum simpliciter exponere, mox eandem ornatius, gravius, copiosius, declarare possit? modo illud

Noctem hiememque ferens; et inhorruit unda tenebris. 195
Continuo venti volvunt mare, magnaque surgunt
Æquora ; dispersi jactamur gurgite vasto.
Involvere diem nimbi, et nox humida cælum
Abstulit; ingeminant abruptis nubibus ignes.
Excutimur cursu, et cæcis erramus in undis.
Ipse diem noctemque negat discernere coelo;
Nec meminisse viæ media Palinurus in unda.
Tris adeo incertos cæca caligine soles

200

gruit, ļvétegeV.

196. volvont Gud. volvent pr. Moret., vel agitant sec. Hamb. - 197. jactatur Mentel. tert. a m. pr. turbine Exc. Burm. et alter Hamb. 198. cælo pr. Mentel. a m. pr. et alter Hamb. nimirum diem abstulit. 199

abrupti n. ignes Moret. sec. et sic Giphan. legit secundum Lucret. II, 40 et Lambin., sed et alterum hoc, quod omnes libri cum fragm. Vatic. tuentur, bene dici solet, etiam poetæ , nubes, coelum, ruptum , abruptum , scissum fulmine. v. Drakenb. ad Sil. Ital. III, 196. imbribus Goth. sec. – 200. cæcisque sec. Hamb. et cesis Wall. - 201. decernere pr. Hamb. discrimine Sprot. - 202. viam Medic. medüs P. in undis ed. Ven. 203. Tris codd. et grammatici apud Heins. treis Schol. Horat. Vulgo tres. cæca in caligine Ven. et Parrhas. cæca incertos c. aliquot Pier. cæca

sup. I, 118.

teneas, fieri id non posse, nisi in

gna æquora, grande voc. h. ei notionibus seu orationis partibus magni fluctus. et gurges de mari eminentibus inter cetera. inhorruit unda tenebris. Mare horret,

198 – 202. Involvere diem nimexasperatur, fluctibus motis : qua- bi. Procellæ adspectum cæli, lutenus ii nigri sunt, dicti sunt tene- cemque ac solem, eripiunt. nox bre. Tempestatem autem ortam humida, tenebræ ex pluvia. cf. puto cum flexu circa Peloponnesi sup. I, 88. 89. Fulmina ingemipromontoria; exemplo Homeri in nant se abruptis nubibus. Fulmine Ulysse Odyss. ., 80; nam ibi mare nubes, coelum , rumpi, abrumpi, undosum, æstus et procella, ex scindi , findi , dicitur. Alias ipsum Ægæo Ionium mare petentibus fulmen rumpit sc. se, erumpit. etiamnunc sollicitudinem faciunt. Hæc semel tenenda in poetis. v. cæruleus, niger, supra caput ad

Lect. Var. et cf. sup. Georg. III, stitit imber, ex Hom. Od. H, 405 259. cæcis in undis, ignoto in sq. item & , 301 sqq. explicandum, mari, incerto. Nam cæca dicuntur unde totus locus hic et inf. V, 8 ea quoque, quæ cerni nequeunt. 809. expressus, Δή τότε κυανόην γε

meminisse , pro noscere, tenere φέλην έστησε Κρονίων Νηος υπερ κεφα

cursum navis. anc. Etiam alias natërpus, a vertice,

203. incertos soles, dies, prop. ενέπεσεν άελλα, vel το κυμα. V. sup. ter iter incertum. Servius ; obscuad I, 114. Profecit quoque ex Ho- ros, ut Æn. VI, 270 incerta luna : mero Apollon. IV, 1694. Mox ma- quod melius , adjuncto; cæca cali

205

Erramus pelago; totidem sine sidere noctes.
Quarto terra die primum se adtollere tandem
Visa, aperire procul montis, ac volvere fumum.
Vela cadunt; remis insurgimus; haud mora, nautæ
Adnixi torquent spumas, et cærula verrunt.
Servatum ex undis Strophadum me litora primum
Adcipiunt: Strophades Graio stant nomine dictæ,
Insulæ Ionio in magno; quas dira Celano,

210

[ocr errors]

207. re

redit post cæcis v. 200, et unda post undis. — 204. Erramus vento Parrhas. et
totidem Hugen. totidem et Montalb. utrumque etiam in Pierii codd. occurrebat;
recte sublatum. Porro Serviana ad h. v. Hinc Pelopis gentes Maleæque sonantia
saxa Circumstant, pariterque undæ terræque minantur. Pulsamur sævis et circum-
sistimur undis. Hi versus circumducti inventi dicuntur, et extra paginam in
mundo (h. e. margini alliti; ab indocto utique interpolatore). Circumductos ver-
sus Burm. ex Suet. Aug. 88 interpretatur. — 205. primo Tert. Mentel. - 206. vel-
lere f. Hugen. ducere f. Medic. Pierii : summum Zulich. pro var. lect.
misque Hugen. insurgunt sec. Moret. et Parrhas. cf. Burm. - 208. obnixi Nonnius,
sed y. Heins. adnisi Ven. Versus denuo occurrit IV, 583. 209. prima Medic. et
Gud. 210. Excipiunt iidem cum fragm. Vatic. et multis aliis, et sic etiam Pie-
rii aliquot. Sed accipere poetæ sollenne : stant Graio pr. Hamb. stant de Franc.
211. I. in

magno
Ionio

pr.

Hamb. in deest Zulich. a m. pr. nec alibi : quod miror; nam melius abesse in videtur; etsi verum est, poetam æque bene Insulæ in Ionio scribere potuisse. Verum , quod negari nequit, Virgilius græcismum et doctrina auctoritatem etiam in his hiatibus affectavit. Idem studium elucet in syllaba tono producenda, etiam ubi alia satis commoda oratio et verborum junctura suppete

cærula , pro

210

gine. Ante oculos autem locus dum elevatur corpus magnum ad Odyss. 4, 388 sqq. cf. ., 74 sq. et nisum: exquisitius quam innitimur, multo magis Apollon. IV, 1694 incumbimus; cf. inf. 560. V, 189. $99.

Grecis εμβαλείν ταίς κωπαις sc. τας 205 - 208. Pulchri versus ad Xeõpeeso spumas,

mari. sensus veritatem in prospectu ter

Adumbrati versus ex Ennii Annal. ræ ex alto. Terra aperit montes, XIV. v. Frag. Enn. p. 103, 104. dum in conspectum eos admovet,

215. Strophades insula ex quo ipsa visa est ; volvere fu- duæ in mari Ionio, ex adverso Pemum incensis passim ignibus in loponnesi ante Zacynthum sitæ ; litoralibus habitationibus ; ut fieri olim Plotæ dictæ. Sed, propulsis solet. Nam de nebulis se attollen- ex Phinei domo ad eas usque intibus accipere velle, esset physici, sulas Harpyiis, Boreæ filii umiarpenon ejus, qui poetam interpreta- qov áfézi vña, unde Erpopédes dici tur: cf. Odyss. x, 99 et al. Vela cæperunt : vid. Apollon. II, 285, cadunt, demittuntur, ut, tanquam

296 sq. Apollod. I, 9, 21 et Notas in locis vadosis, remis ad terram p. 190 sqq. Quid autem poetam ad agatur navis : remis insurgimus, eas deduxerit, quæsitum videbis

213

Harpyiæque colunt aliæ, Phineïa postquam
Clausa domus, mensasque metu liquere priores.
Tristius haud illis monstrum, nec sævior ulla
Pestis, et ira deum Stygiis sese extulit undis.
Virginei volucrum voltus, foedissima ventris
Proluvies, uncæque manus, et pallida semper
Ora fame.

Huc ubi delati portus intravimus , ecce
Læta boum passim campis armenta videmus,
Caprigenumque pecus, nullo custode, per herbas.
Inruimus ferro, et divos ipsumque vocamus
In partem prædamque Jovem: tum litore curvo
Exstruimusque toros, dapibusque epulamur opimis.

220

bat; eum spectasse scilicet arbitror partim hoc, ut oratio gravitatem haberet, etiam duriore junctura, partim ut exquisitiorem rationem inferret exemplo Græcæ orationis. 212. Qevážd. Pheneïa duo Burm. Phyneïa fragm. Vatic. — 214. Tristior haud illis monstris Witt. aut Medic. et ed. Junt. illo Schol. Juven. IX, 38. haud sævior Ven. 215. a stygiis tert. Rottend. — 216. vultus volucrum pr. Hamb. 220. Lecta Goth. tert. passis idem. in campis Goth. sec. 221. caprigenumque genus alter Hamb. et sic Cod. Thuan. Macrobii Vi Sat. 5. per herbas ex optimis et plurimis revocavit Heins. adde Pierium. Vulgo per herbam. – 222. et abest a binis Burm. 223. Restituit ordinem verborum ex libris Heins. post Pier. Vulgo In prædam partemque. Mox tunc vulgo alii. - 224. que abest ab

et

na.

Excurs. I ad h. lib., ubi de accessu ad Zacynthum. Mox in magno non argutandum. Dictum ut omnino mare magnum, terra mag

213. clausa domus h. e. ex domo Phinei expulsæ a Zetho et Calai. - 215. ira deum h. ). res , quæ

ab ira deum venit, a diis iratis immittitur.

216. 217. 218. De Harpyiis earumque facie in anaglyphis et in gemmis obvia v. Exc. VII. ventris proluvies sic satis honeste pro sordibus effusis : uncæ manus, ungues, ut Servius; gape fcóre Xes enim HarPyiæ : inf. 233 pedibus uncis.

219 sq. Habuit poeta ante oculos episodium Odyss.fed, 262 599.,

qui locus conferendus,

de armentis in insula Solis : læta armenta , pinguia jam Serv. exposuit; puto, adspectu læta,

Xsena'; ut seges alia : caprigenumque pecus ex Pacuvio et Attio ductum, (v. Ursin. ad h. 1., ) pro capris : nullo custode , scil. erant armenta consecrata alicui numini, ανειμένα, αφιερωμένα, h. 1. Harpyiis : ut apud Homerum Soli. Unde Harpyiarum ira inf. 247., — 223. In partem vocamus honestius quam, participem facimus. In prædam vocamus, parte carnium tostarum religiose diis apposita : ( cf. Cerda. ) ut in epulis mos

erat carnium tanquam erapias düs consecrare : toros,

« PreviousContinue »