Page images
PDF
EPUB

Ipse viro primus mànicas atque arta levari
Vincla jubet Priamus; dictisque ita fatur amicis:
Quisquis es, amissos hinc jam obliviscere Graios;
Noster eris; mihique hæc edissere vera roganti.
Quo molem hanc immanis equi statuere? quis auctor? 158
Quidque petunt? quæ religio? aut quæ machina belli?
Dixerat. Ille dolis instructus et arte Pelasga,
Sustulit exutas vinclis ad sidera palmas:
Vos, æterni ignes, et non violabile vestrum

rietate, sed bene Burmannus monet, h. I. veniam per vitam potuisse explicari, non facile, vitam per veniam. ultra pr. Hamb. pro var. lect. Ceterum possit distingui ante ultro; nec tamen satis bene. - 146. Ipse ultro primus Sprot. manicas primus alter Hamb. alta Hugen. arta atque Græv. levavit Goth. tert. , deberet sequi: Vincla senex vel bonus Priamus. Pro ila fatur Goth. tert. adstat, forte ex adfatur. - 148. hic Leid. et alt. Rottend. hinc nam pr. Moret. hinc obliviscere Bigot. 149. mihi hæc hiatu relicto Leid. Montalb. alt. Hamb. mihique hoc Sprot. mihique ediscere duo aut tres Heins. Sed mihique hæc agnoscit etiam Donat.

150. quid molem Hugen. qui pr. Moret. a m. pr. hanc abest sec. Hamb. stravere Ald. quis actor Hamb. pr. 151. petant tres Burm. petit Sprot. a m. pr. — 153. exhaustas Leid. unus exustas Goth. alter. — 154. vestrum N. Speciosissima est Marklandi emendatio ad Stat. p. 7 Vestæ N., qui etiam præclare advocat versus inf. 296. 297. cf. Jortin. (Tracts Tom. II. p. 465 ) Firmat eain codex Ge. Fabricii , forte et hoc, quod Sinon, qui jam Trojanus civis videri volebat, numen Troja tutelare invocat. Obstat tamen , quod jam a viris doctis mo

ap. Burm.

lica esset,

et

cum lacrimis hæc narranti. ultro est libenter, facili

promtoque animo. Mox levari est laxari proprie, ut bene Burm., sed tum poetis omnino de demtis vinculis. Sic et χαλάν. . 148. Hinc, porro,

in posterum, amissos Graios, quorum usu contubernio nunc privatus est, dixit ut liberos, amicos, sup. 217 socios, amissos , quibus privati sumus, exquisite 149. Iliad. x, 384 et aliis locis : 'an'ye uoi tóde είπε και ατρεκέως κατάλεξον. . 151. An fuit aliqua religio

, qua permoti equum statuerunt? Quid in equo fabricando spectarunt? num religionis caussa , ut deo alicui consecrarent, an ut machina bel

fabricati sunt ? Mox v. 152 dolis instructus Homericum κακούσι δόλoισι κεκασμένος, κερδαλεόopov Iliad. 8, 339.

154. Æterni ignes vix alii esse possunt quam sol, luna et sidera, de quibus et Serv. ac Donatus acceperunt. nam paullo ante : sustulit ad sidera palmas. Iis æternitatem , numen, et locum in jurejurando tribui, jam satis notum , et docuit Burmann. ad h. 1. Etiam non violabile bene ad perjurii ultionem retulit; per quos nemo impune pejerat; minus bene Servius co.Japtoy exprimi putabat. De Penatibus aut Vestæ igne , quem etiam Pomponius ad h. 1. vocavit, qui Trojanorum esse deberet , vix

155

Testor numen, ait; vos aræ, ensesque nefandi,
Quos fugi, vittæque deum, quas hostia gessi:
Fas mihi Graiorum sacrata resolvere jura,
Fas odisse viros, atque omnia ferre sub auras,
Si qua tegunt; teneor patriæ nec legibus ullis.
Tu modo promissis maneas, servataque serves
Troja fidem; si vera feram, si magna rependam.

Omnis spes Danaum, et coepti fiducia belli

160

nitum , non ad urbem et arcem, in qua servabatur sacer ignis, conversum , sed manibus ad sidera sublatis hæc dicere Sinonem. cf. Burm. — 156. vittæque, deum q. ita distinguitur in Mentel. et in Pierii codd. , et sic jam olim distinctum Servii tempore. Placebatque Cerdæ ea ratio. Sed vittæ deum sunt divinis rebus adhibitæ. et vitæque Witt. — 157. secreta Leid. Hamb. sec. et pro var. lect. alter Leid., quod a Couterio male defensum recte rejecit Burmannus. revolvere Hamb. pr. et Menag. alter.— 158. ac o. Oudart. et cuncta quint. Moret. et cunctas Menag. pr., omnes vitiose. —-159. patriæ teneor Leid. , meo sensu mollius. tenear Heuman. conj., non male; vide tamen Burm. — 160. Dum modo Wall.jurataque tert. Moret. promissaque Goth. tert. 161. si vera rependam Menag. alter , ex priore loco. repandam nonnulli apud Pierium. Sed magnam mercedem pro salute sua persolvit, arcana Græcorum retegendo. 162. capti Vratisl. coepti et Ven. cf. v. 75. Sinon loqui sine aliqua affectatio- tii, qua jurabant se non redituros ne potuit, inprimis cum aræ en- domum nisi victores. Sed sacrata sesque, quos fugit, sequantur, jura simpl. pro jus sacrum ; resol. qui cum istis nihil commune habe- vit jus, qui eo se liberat; quale bant. cf. var. lect. Enses, péxelopel, illud sit , declarat v. 159. Mos ouis, invidiose pro singulari. 158 debebat sequi : Fas mihi sit

157. Sucrata Graiorum jura sunt, ex justo odio in eos omnia arcana nostro judicio , civitatis jus, sal- (hæc sunt, si qua tegunt) proferre. tem jus commune popularium, In inversione agnosces poetam.quod resolvere se dicit, ut patriis 160. Servata egregie adjectum, legibus solutus in civitatem Tro- ut, quod revelaturus sit , ad Trojanam transeat, amplius jam Græ- janorum salutem pertinere videacus non sit, sed unus e Trojanis. tur. si vera feram , pro vulgari , itaque subjicit : patriæ teneor nec dicam. legibus ullis. In hunc fere sensum,

162. Fabulam instruxit Sinon ut a sua quasi patria tanquam fa- hunc fere in modum : Equum esse milia se abdicet , accipit Donatus. donarium Minerva destinatum ad At Serv. et Pomponius ad sacra- deam placandam, quod Palladium mentum militare referunt , quale ex ejus templo fuerat subreptum. scilicet inter Romanos erat, quo

Iram deæ fuisse declaratam proad bellum exiens miles adigebatur. digiis 171 --- 175. Omni jam Troje Burmannus multo etiam argutius capiendæ spe sublata, Calchantem de conscripto sacrata lege excrci- monuisse, ut domum redirent,

163

Palladis auxiliis semper stetit. Impius ex quo
Tydides sed enim, scelerumque inventor Ulixes,
Fatale adgressi sacrato avellere templo
Palladium, cæsis summæ custodibus arcis,
Conripuere sacram effigiem, manibusque cruentis
Virgineas ausi divæ contingere vittas :
Ex illo fluere ac retro sublapsa referri
Spes Danaum, fractæ vires, aversa deæ mens.
Nec dubiis ea signa dedit Tritonia monstris.

170

163. auxilio tres Burm., quod vulgare esset. semper fuit Bigot. — 164. Titides libri, vitiose. scelerumque repertor, Græv. ex glossa. vid. Burm.

165. egressi Græv. advellere Menag. alter pro abvellere.— 168. virgineasque ed. Dan. Heins. divas Menag. alt. sunt divæ ausi Ven. et Parrhas. — 169. retro ac s. Menag. et retro duo Burm. sublata Hamb. pr. et pro div. lect. Zulich., sed vindicat vulgatam Nonius in fluere et repetitus idem versus Georg. I, 200, ubi pro fluere, ruere. Sane, quæ retro labuntur, ruunt proprio voc., sed fluere exquisitius pro hoc ipso ruere. Hoc tamen loco poeta non de monte sed de flumine petiisse notionem videri po

170. adversa Gud. cum quinque aliis, solenni varietate.

test. —

no

novisque captis auspiciis Palladium Trojam reveherent vamque profectionem instituerent

182. Interea dea videri debuit donario Equi sibi dicato acquiescere. Fiducia est eadem quæ spes certa ; belli docte adjectum , de belli exitu, ut et stetit pro vulgari, posita fuit in. — 164-170. Palladio rapto fortuna Achivorum mutata est. Ornate singula. Diomedes impius propter Palladium ablatum. De quo v. inf. Excurs. IV**. - 165 — 168. Gravissime singula - etiam quod vittas virgineas deæ memorat; nam est nihil aliud

quam deam virginem (supra innuptam) attingere, contrectare , manibus impuris. Vittæ h. I. esse debent in capite simulacri Minervæ ; adeoque fuit sine casside : nam, vittas signo vel aræ injectas intelligas, vetat epitheton virgineas, quod ad ipsam deam spectat.

169. 170. Ornate, ut jam Georg. I, 200. Ex illo tempore spes bona Achivorum Trojæ expugnanda evanuit. fluere , diffluere,

dilabi. retro sublapsa referri pro pedestri, retro ferri, labi, de mole, quæ in altum erat evecta; etsi etiam de navigio contra flumen adversum nitente, mox aquarum

vi abrepto, dici potest. Prius quidem illud firmatur usu Horatii III, 10, 9. ne currente rota funis eat retro. et Homerica formula toasa μου πείραρ επαλλάξαι και τανύειν ν. Obss. ad Il. a, 336. v, 359. Ceterum ex his inferre liceret, non unius ob noxam Ajacis Oilei sup. 41 succensuisse Minervam Achivis. Verum hoc esset argutari in poe

171-175. Unde Tritonia Pallas dicta sit, jam veteres ignorarunt. E pluribus quæ memorantur, caussis maxime probabilis est,

ܪ

ta.

ne

175

Vix positum castris simulacrum: arsere corusca
Luminibus flammæ adrectis, salsusque per artus
Sudor iit; terque ipsa solo (mirabile dictu)
Emicuit, parmamque ferens hastamque trementem.
Extemplo tentanda fuga canit æquora Calchas;
Nec posse Argolicis exscindi Pergama telis;
Omina ni repetant Argis, numenque reducant,
Quod pelago et curvis secum avexere carinis.
Et nunc, quod patrias vento petiere Mycenas,

180

[ocr errors]

173. arreptis Zulich.vitiose; idem frementem.Porro expectabat forte aliquis parmam vibrans hastamque tr. aut simile quid paullo fortius. Sed sobrie ac pudenter poeta in tali tepateia; maluit is deæ formam declarare, et satis habuit trementem addere, deæ signo a terra subsiliente, tanquam præ ira. (Quod in Servio ad 173. est, sudor salsus : Hoc autem Ennius de Lamis dixit; » leg. de lacrimis. Locus esse debuit, qualis Accii in Phænissis : Salseis cruorem gutteis lacrimarum lavi. Ex Ennio laudatur apud Macrob. VI, 2 Neque miseræ lavere lacrumæ salsum sanguinem ). — 177. Non Goth. tert. excindi multi scribunt etiam ap. Burm.; adde fragm. Vatic. excidi Zulich. — 178. Omnia vulgg. Numina ni r. Zulich., ab interpolatione, ex iis, quæ sequuntur. — 179. pelago et curvis carinis, ornate satis, sed forte secundis curis a Virgilio delendum. et nusquam deletum video. avečere post Pierium debetur Heins. e melioribus codd. petitum. vulgo. advexere ( quod tamen et ipsum fragm. Vatic. exhibet), et Voss. un. cum Goth. tert. adduxere , male. 180. Et nunc quæ Menag. pr. Vide an poeta dignior sit oratio ex mutata interpunctione: Et nunc , quod Calchas, Hanc pro Palladio - effigiem statuere. In medio posita quod a spotco quod Æolibus caput ipsis ejus habitus a poeta declaraest, sit appellata Tporogéveld, ca- tur. ferens est , tenens. dépousse pite Jovis nata. Alii modo ab amne, modo a palude seu Libyæ , 176 179.

Tentanda fuga seu Bæotiæ, seu Thessaliæ ,

æquora, ornate, pro revertendum Argolidis ductum nomen esse vo- esse. Omina ni repetant Argis lunt. monstra h. I. ostenta -172

ductum videtur, ut Servius et ursere coruscæ luminibus flammæ Pomponius jam notarunt , ab imarrectis, ornate, oculi Palladii peratoribus Romanis , qui ad ausexarsere ira; lumina arrecta ex- picia repetenda ac renovanda Roquisitius quam erecta; ut semper mam nonnunquam ex castris repoeta, v. c. V. 206, erigere oculos , verti solebant, si v. c. malum vultus, ut contra, demittere, deji- omen inciderat. Itaque similiter cere. Transtulit hæc poeta ab iis, statuit esse Achivis Græciam requæ de Palladis signo memorantur

petendam, auspicia ihi instaurancum Cassandram ab ejus amplexu da, et cum ipso Palladio avecto, Ajax Oilei f. avelleret. Porro 173. ut, sollennibus sacris, restituatur 4.5. Palladium sudavit,

revertendum. clipeo hastaque mota; quibus 180. 181. Et nunc quod in Græ

subsiliit in sedem suam ,

pro έχουσα. .

seu

Arma deosque parant comites, pelagoque remenso
Improvisi aderunt. Ita digerit omina Calchas.
Hanc pro Palladio, moniti, pro numine læso
Effigiem statuere; nefas quæ triste piaret.
Hanc tamen immensam Calchas adtollere molem
Roboribus textis, coloque educere, jussit:
Ne recipi portis, aut duci in monia possit ;

185

not.

reliqua, tanquam in parenthesi. — 181. parent Parrhas. parant socios Goth. tert., non malo lapsu. 182. aderant Medic. a pr. m. omina bene Heins., librorum meliorum consensu. vulgo , omnia , quod sane ad intelligendum facilius. Sed v.

183. Et pro n. Rottend. tert. numine rapto Oudart. , sed læso doctius; nam læsa dea , quod fuerat rapta. — 185. Hanc adeo MS. Fabric. cum Mediceo Pierii; nisi hunc eundem Fabricius respexit. tamen recte, quod vim propriam hic habere, intelliges ex nostra interpretatione. immensum Goth. tert., ex interpretatione, ut sit pro immense. — 187. Neu recipi Priscianus lib. XVII cum codd. ali

[ocr errors]

ciam redierunt, hoc eo pertinet , ira deæ ab Achivis in Trojanos eo consilio factum est, ut parent

verteretur; cum hoc tamen aliud - sed poeta exquisite medium ora- malum metuendum fuisse Achivis, tionis membrum neglexit. arma pa- si in templo Minervæ in acropoli rant, h. e. opes et copias bellicas collocaretur donarium , Equus , instaurant, deos parant comites pro Palladio; ita enim eventurum factis sacris placatos. 182. Ita esse; ut non modo Troja expugnari digerit omina Calchas. Ita omina , nequeat, verum ut vicissim Tro(monstra v. 171) h. e. ostentum jani Achivis bellum inferant; hoc per Palladium oblatum , simulque eos cavere voluisse donario in tanejus procurandi rationem, digerit, tam magnitudinem exstructo, ne ordinat, interpretatur, Calchas. in urbem induci posset. Quæ nunc Sic Servius quoque accepisse vi- se Trojanis prodere velle ait, ne detur.

donarium lædendo, sacrilegii rea183. Interea moniti, Calchantis tum contrahant; et vero, equo in monitu, pro numine, signo numi- urbem inducto, vaticinium ut in nis, læso, h. e. Palladii vice, quo rem suam vertant; nam eo facto rapto deæ sibi iram conflavere, ad deam placatam Trojarrorum stusacrilegium expiandum, hanc ef- dium tantum esse suscepturam, ut figiem , hoc equi signum, statue- non modo urbem tueatur, verum runt; quod quatenus Palladi poni etiam vice versa Trojani Achivos potuerit, quæsitum est Excursu III bello sint petituri. Vides technas ad v. 15. 16. At Sinon rem hunc satis veteratorie instructas. in modum interpretatur : Achivos 185 -- 188. Quam ornate , si ait hanc fraudem machinatos esse, singula expendas ! Ne tamen votis ut Trojani vicissim ad sacrilegium

equus

in urbem inferri , et committendum pellicerentur,

do- pro tutela statui possit, ad tantam nario Minervæ violato : quo facto magnitudinem Equum fieri ( ad

vus hic

« PreviousContinue »