Page images
PDF
EPUB

Dixit, et in mensam laticum libavit honorem,
Primaque, libato, summo tenus adtigit ore.
Tum Bitiæ dedit increpitans; ille impiger hausit
Spumantem pateram, et pleno se proluit auro.
Post alii proceres. Cithara crinitus Iopas

740

736. in mensa vulgg. sed in mensam Macrobii, optimorumque librorum et exemplorum copia firmnavit post Pierium Heins. Redit res eo, quod doctius dicitur hoc, quam illud. Nonnulli etiam apud Pierium, et nostri tres Gothani , immensum , quod eodem alludit. adde lib. VIII, 279. Reprehendit poetam Macrob. 1. I. III, 9. quod in mensam fit libatio, cum in aram fieri deberet. Scilicet ad morem Romanum hæc exigit, ut alia ; non animadvertens, poetam reddere vitam heroicam et Homerica adumbrare. — 737. libalos n. latices conj. Heins. et alii viri docti. Nec infitiandum, versum concinniorem et suaviorem inde exire. libatos latices attigit h. e. poculum , unde pars vini in mensam jam erat effusa. libatum alter cod. Hamburg. videlicet honorem. sacro tenus Sprot. cum Bithiæ Hamburg. pr. Biciæ, Bycice al. — 739. summo s. p. Menag. pr. profluit Oudart. s. s. p. ore nonnullos libros legere Pierius docet.

vivium; faventes intersitis huic convivio.

736-740. Lalicum, laticis, honorem , h. e. vinum in deorum honorem ac cultum libatione effusum. libato , h. e. postquam libatum erat, vel libato laticum honore, alteri tradit vel tradi jubet poculum , unde primo loco gustaverat , regina , ut et ille libatione facta biberet; quod et is latus lubensque facit. a poúrriyev illa'et dedit, propinavit. Is enim vitæ heroicæ mos, ut singulis convivis deinceps poculum repletum præbeatur, unde libatur, tum vinum ebibitur. increpitans, simpl. adhortans , invitans , ut et ipse biberet; nil amplius. Sic et aliis in locis exponi potest. Objurgandi hic nec locus, nec dignus vel reginæ vel epici poetæ persona talis sarcasmus : ut nec illud ex poetæ mente fit, quod Didonis verecundiam in bibendo , Bitiæ aviditatem , prædicant. Aliena hæc a loco et consilio poetæ omnia.

Sed dicendum : quod poetæ memorandum erat, in eo illum verecundiam sexus feminei observasse; inprimis antiquorum temporum more, cum matresfamilias vino non uterentur. Recedit quoque à nostro more hoc, quod non Æneæ hospiti offert poculum Dido; nam in honorem ejus adventus diis libatur. summo ore tenus. primis labiis degustavit. Bitias Punicum nomen, quod et alibi occurrit. pleno auro se proluit, poculum vini plenum exhausit, quod tantum labris attigerat Dido; proluere se , gulam, dictum puta, ut vino perfundi , madere , tingui , de ebriis;

quæ

omnia notiora sunt. Burmannus docte , non eleganter, hæcillustrat. Multa prolutus vappa etiam Horat. I serm. 5, 16.

740. Ad Homeri imitationem , inprimis Odyss. 9, 62 sq. Heroicis temporibus semper doidos conviviis, quæ fere cum re divina erant conjuncta , aderat. cf. Quintil. I, 10, 10, (quein locum sine auctors

Personat aurata,

docuit

quæ maxumus Atlas. Hic canit errantem lunam, solisque labores; Unde hominum genus, et pecudes; unde imber, et ignes; Arcturum, pluviasque Hyadas, geminosque Triones;

741. docuit quem Medic. cum parte codd. Heins. nec non Romanus cum aliis Pierianis. Etiam Servius ; quæ legendum, non quem. docuit quam Græv. Atlans Romanus, et sic Mentel. -- 742. Scripsisse nonnullos is, Pierius monet. Scilicet hic ejus loco positum. Atque is quidem (lopas) canit etc. —

743. undle

genus hominum et pecudum Hamb. pr. pecudes, aqua, imber et i. ed. Ven. scil. aqua ex glossa. et ignis Sprot. et Rottend. tert. et pecudes, genus unde ferarum Medic. Pierii. — *744. Pliadasque Hyadas plures ap. Heins., et duo Goth. Plyadasque hyades ed. Ven. Pleiadasque Parrhas., scilicet quoniam alias Pleiadesque Hyadesque jungi norant (sup. Georg. I. 138. Iliad. 6, 486. Ovid. Met. XIII, 293): invito metro, plane ut Æn. III, 516, ubi idem versus recurrit, factum videmus ; vid. Heins. ad e. 1. septemque triones Hamburg. alter.

rum

affert Pomponius.) crinitus: pro- Atlantem e vicinis Mauritaniæ monprius is citharoedorum habitus , tibus auctorem carminum, quæ cacomam alere ; forte Apollinis neret ,

ei arcessivit. maximus Atexemplo. Traduxisse tamen ex suis las. Æn. VIII, 136 maximus Atlas, temporibus ad vetera videtur Vir- ætherios humero qui sustinet axes. gilius. personat , canit cithara ea, Est autem simpliciter dictum pro quæ docuit , cecinerat prior , magnus. Sic maxima Juno. et alia. Atlas. Sic poetis sonare, et docere, 742 -- 746. Errantem lunam , diddoxery. Præclare et hoc ad illo

pro

lunæ errores seu cursus. Solis temporum, quibus omnis labores , defectus, eorumque causphilosophia naturæ qualicunque sas. Georg. II, 478. Defectus solis contemplatione continebatur, ra- varios lunæque labores. Attamen tiones, quod carminis argumentum Solis labores et ipsi de cursu solis ex cosmogonia et ex physicis pe- accipi possunt. imber et ignes , h. titum est. Quod autem Atlantem e. fulgura, ex nubium afflictu. cantus magistrum facit, fabulam Arcturus stella posita in signo alicujus poetæ Græei exquisitiorem Bootæ, et Hyades stellæ in fronte redolet, veluti quod Ecl. Vi Silenus Tauri. cf. Serv. ad h. 1. geminique physica docebat. Atlanti vulgo tri- Triones: sunt Helice et Cynosura, buta siderum notitia ac sphæræ Ursa major et minor, teriones ,

h. inventum. cf. Intpp. Ovid. IV. e. boves , dictæ (v. ad Georg. III, Met. 631 etc. : ad Apollod. Not. 381), quia ab antiquis hominip. 681

sa:

Idem inter primos phi- bus sub boum, jugo junctorum, losophos recensetur a Diogene forma sidera hæc comprehensa Laert. in proæm. Quamquam hæc fuisse videntur; hinc iisdem , et omnia ad solum astronomiæ stu- interdum majori Ursæ soli, (ut dium referri possunt. Cum Iopas Odyss. ?,

273), tributum nomen Tyrius, nunc Pænus, citharadus épceed, plaustrum; et hinc Bootes, inducendus esset a poeta, acute qui deinde, Ursarum formis et

745

Quid tantum Oceano properent se tinguere soles
Hiberni, vel quæ tardis mora noctibus obstet.
Ingeminant plausu Tyrii, Troesque sequuntur.
Nec non et vario noctem sermone trahebat
Infelix Dido, longumque bibebat amorem;
Multa

super Priamo rogitans, super Hectore multa: 750
Nunc, quibus Auroræ venisset filius armis;
Nunc, quales Diomedis equi: nunc, quantus Achilles.
Immo age, et a prima, dic, hospes, origine nobis
Insidias, inquit, Danaum, casusque tuorum,
Erroresque tuos: nam te jam septima portat

755

745. Qui Goth. sec. properant tres Burmanni. se intingere pr. Moret., qui et mox,

obstat. — 746. tum quæ Goth. sec. non male. Iidem hi duo versus 745. 6 supra Georg. II, 481. 2 occurrebant. — 747. plausum vulgares libri habent. Sic etiam in Servianis. Sed plausa Romanus c. aliis vetustiss. Pierii, item Medic. cum ceteris Heins. præter Spret. et Ven. adde Wass. ad Sallust. B. J. 5. plausu etiam duo ex Goth. In tert. Moret. plausus. Sed præclare plausu revocat Heinsius, qui et exemplis illustrat promiscue positis, quibus tamen apparet tantum hoc, ingeminare absolute dici : ingeminat clamor, ingeminat plausus (sc. se ) et sic alia. Scilicet dicendum : plausu ingeminare esse doctius et exquisitius dictum, quam plausum, uti multa alia similiter immutari solent , ut poetica dictio a vulgari recedat. conf. Heins. ad Æn. II, 207. Sic illud Ovid. Fast. VI, v. extr. increpuitque lyra pro, increpuit lyram apud Horatium. — 748 trahebant ed. Ven. —750. super Hectora Gudianus. -751. Miror neminem conjecisse : quibus A. venisset filius. oris. — 753. Nunc age Hugen.

amorem 7

num ,

esse

7

nominibus subjectis, Arctophylax 749. tongum bibebat dici coepit. Usus etiam tulit hoc , imbibebat, quasi longo haustu. ut septem in altero horum terio- Metaphora per se frequens.

Ursa majore, stellæ claris. 751. 752. Ornate pro : super simæ (cf. Cic. N. D. II, 41 ) sep- Hectore , Mennone, Diomede et tentriones appellarentur. De sideri- Achille. Debuit autem in armis bus his v. Eratosth. I, 2. 8. 14. Memnonis aliquid memorabile - 745. 6. Cur dierum spatia de- quemadmodum in ceteris

quoque, Vid. Excurs. ad h. v. anni vices.

753. A prima 0. excidium Trojæ 747. Ingeminant plausu, exqui- a simulato inde Achivorum reditu sitius dictum, quam ingeminant equoque fabricato. Male alii post plausum. cf. V. L. ductum ex eo, Servium : a raptu inde Helenæ. quod ingeminare absolute quoque 755. Annorum numerum vel ex dicitur. — 748. Noctem sermone ipso Ænea vel ex Teucro scire trahebat doctius quam alterum , potuit. cf. 619 sq. De ipso annosermonem trahere in noctem.

rum computo v. Excurs. ad lib.

crescant ac crescan

per diversas

Omnibus errantem terris et fluctibus æstas.

756. Fluctibus

omnibus æstas alii. ac fluctibus Menag. et terris et fluctibus aliquot libri apud Pierium, quod, inquit, sententiam reddit uberiorem. Et sic quoque MS. Bersman. et ed. Cuning. In Goth. pr. subjicitur : Funera Dardaniæ narrat fletusque secundo.

III. pr. Ceterum Homius c. XXII Elem. crit. reprehendit libri clausulam , cum ipsa πραγματεία nullum hic, ad quod illa incidi potuerit, momen-um suppeditet. Monitum hoc, ut plura a summo viro, subtilius quam verius. Cum

rerum

Æneæ narratione novus plane

ordo exsurgit, adeoque memorabilem interquiescendi locum subjicit. De clausulis et exordiis librorum Æneidis non male disputantem video Jos. Trappium ad h. 1.

De ministerio deorum , inprimis Junonis , in Æneide.

1, 4: Vi superum , sævæ memorem Junonis ob iram. Cum omnino exordium hoc multo cum judicio et verbis significantibus elaboratum sit : quippe quod omnia, quæ in actione hac epica potiora sunt, complectatur; quo ipso Virgilius Homeri simplicitatem arte superavit, qui hoc unum narrare se velle profitetur, quomodo ob simultatem, quæ inter Achillem et Agamem

emnonem intercesserat, magna Achivorum strages facta sit; tum hic versus statim ab initio expectationem facit ministerii deorum, inprimisque pericula et labores ex odiis Junonis minatur ; discrimina enim , quæ quis a diis objecta adit, tanto graviora esse probabile fit, facitque adeo ea res ad notionem magnitudinis. Cum de re ipsa alio jam loco actum sit universe (Disquis. I,

de Carm. epico s. VII. s. IX), agedum exponamus uno loco, quomodo Virgilius in toto carminis sui tenore invento hoc usus sit. Intelligemus scilicel, verum esse quod illo loco dictum est, valde diversam illam rationem esse ab ea, quam Homerus sequutus est ; hic enim afflatu divino abreptus omnia cum fide narrat , tanquam is qui sibi persuasit, ea ita gesta esse; in Marone vero studium fingendi ea, quæ aliis persuadere cupiat, subtile acumen, et mira sagacitas in rebus Romanis cum Trojanis consociandis eminet.

Primo quidem Juno, cum jam alias satis graves irarum in Trojanos caussas haberet (lib. I, 23— 28), nunc multo majore eos odio persequitur , quod Carthagini suæ metuit; quandoquidem resciverat, ex Trojanis populum exoriturum esse, a quo aliquando Carthago delenda esset (I, 12 — 23). Ila igitur, ut ab Italia , destinata Æneæ a fatis sede, Trojanos arceret, nihil intentatum relinquit. Etiam tum, cum a Sicilia solverant, tempestate Æoli ope mota eos a cursu in Italiam dejicit; ita Carthaginiensium litori admotæ , tempestate a Neptuno sedata, ad litus illud , una amissa , naves Trojanæ appellunt I, 158 sq.; Neptuni autem opera ad Æolum coercendum satis erat accommodata.

Parandum nunc erat inter barbaros tutum Trojanis hospitium (I, 223), nec minus Junonis Pænis studentis consilia metuebat Venus (IV, 96. 97): Exoratus a Venere Jupiter mittit Mercurium : is Didonem propitiam in advenas reddit Poenosque placat (297-304). In sermonibus inter Jovem et Venerem habitis (v. 229 sq.) multa præclare exponuntur, quæ Romanos ad carmen legendum advertere possent : A Trojanis orituros esse Romanos terrarum dominos (234 --237); fata Æneæ in Italia ; Ascanii regnum ; Alba condita ; Romæ

« PreviousContinue »