Page images
PDF
EPUB

NOTÆ VARIORUM

IN

P. VIRGILII OPERA.

EX EDIT. 1680.

ECLOGA I.

1 Tityre, tu patula, &c.] Introdu- rima sua suorumque popularium con citur pastor quidam jacens sub arbore ditione. Icleoque hac in Ecloga cusecurus et otiosus dare operam canti- jusvis Mantuani civis, sedibus pulsi, lenæ: alter vero qui cum gregibus fortunis ejecti, possessionibus exuti, ex suis pellitur finibus ; qui cum Ti- personam sustinet. Tityrus contra, tyrum respexisset jacentem, ita exor- peritia modulandi et suavitate cantus sus est. Sub persona Tityri Virgilias insignis apud Theocr, pastor est, qui intelligitur; sub Melibæi, plebs Man- Virgilii, benignitatem Augusti hono. tuana, vel Cornelius Gallus. Quod rifice prædicantis, partes agit. Tityautem sub fago dicitur jacere, alle. rus varias habet significationes, ut ex goria est honestissima: quasi sub ar- Strab. 1. x. p. 468. et 470. ex Ælian. bore glandifera, quæ victus causa TOLK, fotop. lib. III. cap. 40. et præcifnit. Antea enim homines glandibus pue ex Scholiast. ad Theocr. Idyll. vescebantur, unde etiam fagus dicta III. 2. ubi postqnam exseruit ovoua est από του φαγείν, id est a manducan- κύριον esse, vel significare τράγους, do. Hoc videtur dicere: Jaces sub catúpous, Káramov, tandem sic concluumbra fagi in agris tuis, tuas retinens dit: ουκ έστι δε άλλο ή όνομα αιπόλου possessiones, quibus aleris, sicut

Hic non quidem caprarium, glandibus antea mortales. A lite, o sed pastorem ovium, et sob ejus perVirgili, sub protectione Augusti secu- sona Virgilium indicare videtur. Nec rus quiescis. Servius.

hoc nomen tantum opilionibus comTityre] Melibæus, qui, &re Médel mune, sed et pastorum filiis inditum avtý Tâv Bowv, sic dictus est. Auspi- testatur Longus l. II. pastoral. Tôv catur confabulationem a felicitate παίδων και νεώτατος είπετο Τίτυρος. Εx Tityri, nec non a querelis de miser- more pastorum Tityrus canit fistula,

[ocr errors]

ande apud Ηesych. τιτυρήνος, μόναυ- Idyll. III. 38. ασεύμαι ποτί ταν πίτυν λος, η αυλός καλάμινος: que fistula, ut 8' &trok.vels. et Idyll. vii. 89. Turn. 1. XVI. c. 5. avena etiam dicitur. Το δ' υπό δρυσίν ή υπό πεύκαις Emm.

Αδυ μελισδόμενος κατακέκλισο. Tu] 'Eupatik@s, ut vs. 4.

Et Bion in Epitaphio vs. 21. Nos patriam fugimus: tu, Tityre, lentus Ουκέτ' έρημάιησιν υπό δρυσίν ήμενος in umbra.

άδει. . In ipso quoque numero personarum,

Emmeness. est quædam ratio contentionis, quod Tegmine] Recte, quamvis refragenunus sit ita felix, et ceteri ita calami. tur Bavii, Mævii, et ejus farinæ tosi. Nannius.

plures. Facit pro Virgilio Scalig. ad Patulæ] Patulum dicitur quod pa- Propert. 1. 11. eleg. ult, et Cic. de Div. tet naturaliter, ut nares, arbor, crux. 1. II. c. 30. Patens vero, est quod clauditur et Qui platani in ramo foliorum tegmine aperitur, ut ostium, et oculi. Servius. septos.

Patulæ recubans, &c.] Ovidius Me. Propert. 1. 11. El. 18. tectum etiam tam. 1. 106. Patula Jovis arbore. arbori dedit. Papin. II. Sylv. Patula defendimus Unum littus erat sopitis unaque tecta. arbore soles. Patula est, quæ ad opa

Arbor. candum locum patulis est diffusa ra- Ita noster Ge. iv. 61. frondea tecta. mis: ut Cic. Orat. 1. 1. c. 7. Taubm. Ecl. VII. 46.

Patulæ recubans,&c.] Pro eo Theocr. Et quæ vos rara viridis tegit arbutus Idyll. XII. 8. σκιερήν υπό φηγόν.

umbra. talis arbor Hesych. Λάσκιος, μεγάλως et Æn. XI. 851. Okids wv. Ut Schol. in Theocr. um

Bustum bram arborum præcipue quærebant, Antiqui Laurentis, opacaque ilice tecqui, φλεγόμενοι υπό ηλίου, tosti solis

tum. æstu, vel de via lassi, quietem desi- Lucr. lib. 11. sub eodem tegmine cæli. derabant, ut esset, nealov opúrtovtos, et l. 11. tegmen corporis: pro corpore. respirandi vel somni capiendi locus. Apuleius Met. I. viji. jamque apud ut R. Titius prolixius l. x. contr. c. 2. frondosum tumulum, ramosumque densis Ursinus ex Hom. Od. 1. N. 346. Tavú- tegminibus umbrosum. Idem. purlos enaln. et Mosch, in Idyll. v. 2 Sylvestrem Musam] Id est, rusti11. γλυκύς ύπνος υπό πλατάνω βαθυ- cum carmen. Servius. φύλλω. Νihil enim umbra illa est Sylvestrem Musam] Rusticum caramænius. Ovid. Met. x. 126.

men. Ita vs. 10. ludere calamo agresti. Æstus erat, mediusque dies : solisque Rustico stylo. Lucret. I. iv. vapore

Fistula sylvestrem ne cesset findere Concava littorei fervebant brachia Musam. Cancri.

Ceterum Fab. Quint. I. ix. c. 4. agresFessus in herbosa posuit sua corpora tem legit, sed et ipse vel exscriptor terra

falsus est, ut pluribus docuit Nic. Cervus, et arborea frigus ducebat ab Erythræus. Nam pecora in sylvis

umbra. Sic vs. 553. pascebantur. Ita mox: resonare doSed labor insolitus jam me lassavit, et

ces Amaryllida sylvas. Item Ecl. 1v. 3.

Si canimus sylvas. id est, Bucolica. Opportuna sua blanditur populus um- Æn. 1. 2. Egressus sylvis, 8c. Turbra.

neb. l. 1. c. 5. Taubm. Imo recubantes et παρά την σκίην κα- Tenui avena] Culmo, stipula : unde OG OUTES modulari solebant. Theocr. rustici cantare consueverunt. Dicen.

ecce

vius.

do autem tenui avena, humilis styli is pro eis, quam ex MSS. eruit ingens genus latenter ostendit: quo in Bu- illud interiorum literarum lumen Vir colicis utitur. Servius.

Nobiliss. Nic. Heinsins D. F. cujus Avena] Quales tropi deinceps sunt, elimatissimis 'curis hanc emendatam calamus, stipula, cicuta. Ad hanc au- editionem debet, quisquis Maronis tem tibiam calaminam respexit Mart. admirator est. Si quis tamen anti1. VIII. epig. 3.

quissimis, calamo exaratis, codicibus Angusta cantare licet videaris avena, detrahere pergit, accedat PrisciaDum tua multorum vincat avena no, qui vett. Grammaticorum facile tubas.

princeps, quantulumcunque resideat Tibullus lib. iii. el. 4. Sed pellucenti scrupuli, pulchre evellit animo. I. VII. cuntus meditabar avena. Taubm. p. 775. Emmeness.

Tenui] Id est, stilo humili, quo Dulcia arva) Unicuique propria proprie canuntur Bucolica. Theocr. terra dulcis sibi videtur, nec enim Idyll. v. 44. Bwkoliášelv. et Idyl. A. omnis res delectationem habens dulcis 3. oupíšeiv, id est, canere pastoritia fis- appellatur. Allegorice voce ttitur tula, ut Cic. I. ad Att. ep. 16. Fabu- Mantuanorum, qui suis possessionibus lam tepl rñs oúpiygos de Syringe expellebantur. Servius. mutata in arundines vel calamos, ex Dulcia) Dulcis, suavis, proprium quibus præcisis Pan fistulam confe- patriæ epitheton: sic noster, Ge. II. cit, Longns 1. 11. pastoral. Plura ad 511. 32. Ecl. 11. Emmeness.

Exilioque domos et dulcia limina muMeditaris] Cantas, quasi melitaris, tant. d pro 1 posita; sic solium vel sella, Ovid. I. 1. de Ponto ep. III. 35. quasi sedda dicitur a sedendo. Ser

Nescio qua natale solum dulcedine

'captos Meditaris] Cantas recte μελετάς Ducit, et immemores non sinit esse exerces. ut Stewechius ad Veget. 1. 1.

sui. c. 20. Plaut. in Sticho it. 1. 34. ad Hom. Odyss. I. 34. cursum meditabor me, pro quo in Mos- Ως ουδέν γλύκιόν ης πατρίδος. tel. iv. 1.5. Exercent sese ad cursuram.

et vs. 28. yavkepúrepov. Emmeness. Cicer. I. de Orat. c. 61. Demosthenes Arva] Interprete Nannio, arva quæ perfecit meditando, ut nemo planius eo arantar. Plaut. in Truc. 1. 2. 47. locutus putaretur. Eodem modo medi. Non arvus hic, sed pascuus est ager. tatio idem quod exercitatio, ut Val. Varr. de L. L. I. iv, arvum et aratio ab Max. l. 11. c. 3. Armorum tractando- arando. Idem Isiod. 1. XIV. c. 13. rum meditatio a P. Rutilio consule mili- hinc apud Ovid. lib. I. de Ponto ep. tibus est tradita. Sic in ueletøv He- 1. 11. sychius: Μελετά, ασκεί, επιμελείται, Cernis ut in duris (et quid bove firγυμνάζεται. μελέτη γάρ άσκησις, και το mius ) arvis μελετάζεσθαι, γυμνάζεσθαι, επιμελείσθαι, Fortia taurorum corpora frangat opus. και τα όμοια. Emm.

Hic pro prædiis et possessionibus. 3 Nos patriæ fines linquimus] Non Idem. voluntate, sed vi Cæsaris et militum 4 Patriam fugimus] Ita Græci raejus compulsi, victo Antonio. Serv. Tpida peúyelv, exsulare ; et ourn, exsi

Nos patria fines, et dulciu linquimus lium. Taubm. arca] Buslidianus cod. Nos patriæ Lentus] Id est, otiosus, sive secufines, nos dulcia linquimus arva. Nan

In umbru] Allegorice sub tutela nius.

Imp. Augusti ; ut, Qui nunc lenti conseFinis] Antiqua terminatio acc. pl. dimus arvis. Servius,

rus.

5 Resonare doces Amaryllida sylvas] Æneid. 66. Principio delubra, &c. Id est, carmen tuum de amica Ama Taubm. ryllide compositom doces sylvas so- Deus] Id est, Cæsar. Servius. nare. Et melius est ut simpliciter Deus] id est, Angustus: eum enim intelligamus. Male enim quidam propter possessiones redditas quam allegoriam volunt, To carmen de urbe maximis prosequitur landibus; beneRoma componis celebrandum omni- factores enim nostros eo titulo ornabus gentibus. Plus enim stupet mus. Ter. in Phorm. act. 11. 2. 31. Non Melibæus, si ille ita securns est, ut tu hunc habeas plane præsentem Deum? tantum de suis amoribus cantet. Ser- Cic. de nat. Deor. l. 1. c. 15. Perseus vius,

eos dicit esse habitos Deos, a quibus magResonare doces Amaryllida] Ita mo- na utilitas ad vitæ cultum esset inventa. dularis, ut te carmine in laudem Suet. in Aug. c. 5. peteretque donari, Amaryllidis recitante, universæ per- quasi proprio suo, ac peculiari Deo. Hor. sonent sylvæ, et echo oriatur, quæ II. Sat. vi. 52. Deos quoniam propius venuste Longo dicitur lib. III. past. contingit, id est, Augustum, MæcenaTTÁSTWY Tŵr Leyouévwv Malpenat parin tem, Agrippam: inde Prov. Homo αποδιδούναι. Prop. 1. 18.

homini Deus est. Emm. Resonant mihi Cynthia sylvæ.

Hæc otia] Hanc securitatem vel Id est, nomen Cynthiæ. Et Ecl. yı. 44. fælicitatem. Servius.

Ut littus, Hyla Hyla, omne sonaret. Ocia] In Romano, in Mediceo, et In locis saxosis soni repercussio fre- aliquot aliis antiquis, otia per t, hoe quens est. Justin. lib. xxiv. cap. 6. præsertim loco, scriptum est, quamvis et noster Ge. iv. 49.

non negarim in Romano alibi nomen Ubi concava pulsu

id per c, haberi. Pierius. Saxa sonant vocisque offensa resultat Otia] Per t, Sanct. 1. 10. C. 8. p. imago.

442. ex Aldo de Orthograph. quod Nec raro auditur in nemoribus, ut solide adstruit Dausquius de Ortha Ge. 111. 49.

graph. p. 225. Emmeness. Et vox assensu nemorum ingeminata 7 Namque erit ille mihi semper Deus] remugit.

Et iteratio ipsa exclusit adulationis De utrisque testatur Curtius I, III. c. colorem. Servius. 5. Quippe semper circumjecta nemora Semper] id est, post mortem, et petræque, quantamcumque accepere vo- dum vivit. Alii Imperatores post cem, multiplicato sono referunt. imo, ut mortem in numerum referuntur Deo. utar verbis Ovid. l. 1. Met. vs. 573.

rum: Augustus templa vivas emeruit. Sonitu plus quam vicina fatigat. Horat. De miraculo echus plura Plin. lib. Præsenti tibi maturos largimur how XXXVI. c. 15. et Arist. de animal. II.

nores, c. 8. Fabulam ipsam, (Echo enim Jurandasque tuum per nomen ponimus formosa fuit virgo, quæ post mutata in calamos) ad vs. 149. 1. v. Æn, Em. Sic Lucanus de Nerone, Sed mihi jam

numen. Servius. 6 O Melibæe] Scilicet, quid miraris? Semper Deus] røèv, id est, conjuncServius.

tim, ut unum sit nomen. Sicut apud O Melibee] J. C. Scaliger 1. iy. C. Ter. in And. I. 2. 4. Semper-lenitas. 3. Poët. hos tres versus exemplum vide Donat. Lucret. I. 1. Semper-flow Perspicuitatis, in Imo dicendi genere, rentis Homeri. ad hunc locum Gifan. laudat: ut in Mediocri illos, Ge. III. plura. Propert. 1. 1. eleg. 18. 21. In caput, &c. in Summo illos iv. Ut libi sina merito semper-furor.

aras.

meness.

Ibi Jos. Scal. Non attinet monere quo- est. Ovid. Trist. iv. el. 1. 77. ties illud semper usurpatur otiose a Hostis habens arcus imbutuque tela Propertio. Hoc enim infinitis locis facit.

veneno. Sic Dio: των αεί υπάτων, οι αεί δήμαρχοι, Emmeness. των αει προσμιγνύντων, των αεί αρ- 9 Errare] Id est, pasci. ut, χόντων, πέντε αει βουλευτές. Emmen. Mille meæ Siculis errant in montibus Illius] Octavii Cæsaris. Servius.

agna. 8 Ab ovilibus] Pro Ovilium. Sic, Servius. Fidus ad limina custos, pro custode li. Errare] Id est, placide et libere minum. Ovilia autem hic non pro vagari, sno modo, per prata, nihil septis, quibus oves includuntur, sed metuentes prædonum vim, aut abi. pro ipsis gregibus intelligi debent: gei scuticam. ev qúxrous thavâv. ut nt apud Theocritum od Toluviov, per Theocr. Idyll. ix. 4. Horat. Epod. metonymiam. Nannius.

II, 13.
Ab ovilibus] Id est, grege. sic Pers. Aut in reducta valle mugientium,
Sat. II. 49.

Prospectat errantes greges.
Jam crescit ovile.

Emmeness. Præpositio cum suo casu loco geni- 10 Ludere] Scribere: nt, Carmina tivi infra 54. vicino ab limite sepes. qui lusi pastorum. Horatius, Poscimus Plaut. in Curc. III. 82. Te esse ab illo. si quid vacui sub umbra Lusimus tecum. Id est, illius. In Pseud. 11. 2. 22. ab Servius. illo milite Macedonico. Plura ad pri- Ludere] Proprie de iis, qui leviorem locum o návu J. Fr. Gronovius. ores res et amores enarrant et canunt. Sic et Ter. And. 1. 1. 129. Ab illo in Ovid. Trist. I. III, eleg. 1. 5. Quod juria. Idens ill. 1. 3. Ab Andria est viridi quondam male lusit in ævo. Hoancilla hæc. Ubi Donat. ab Andria rat. iv Od. ix. Si quid olim lusit pro Andriæ. Eun. III. 2. 12. Dona a Anacreon. Ipse Naso Trist. 1. iv. ecl. Phædria. Similia Sanct. I. III. C. 4. p. x. tenerorum lusor amorum. quia amo201. 202. Emmeness.

rum et de arte amandi libros memo. Imbuet agnus] Imbuere est proprie riæ prodidit. Emmeness. inchoare, et initiare. Nemo autem Calamo agresti] Rustico stylo: sicut eandemque rem

supra, tenui avena. Servius. choat: sed constat sæpe pascua mu. 11 Non equidem invideo] Excusát se, tare pastores: sicut etiam in Geor- ne frequens interrogatio fælicitatis gicis legimus, Itque pecus longa' in alienæ ex invidia venire videatur: deserta sine ullis Hospitiis, tantum campi dicit se admirari potius, quam invijacet. Unde necesse est, pastores to- dere. Servius. tiens aras imbuere, quotiens mutave- 12 Usque adeo] In tantum. Idem. rint pascua. Invenimus etiam apud Turbatur agris] Turbamur sine ulla antiquiores, Imbuere, esse non in- discretione culpæ, vel meriti. Et choare, sed perfundere et madefa- invidiose tempora Augusti carpit lacere, secundum quod, absolutus est tenter. Sane vera lectio est turbatur, sensus : at sit: sæpe perfundet. Serv. ut Servius dicit, ut sit impersonale,

Imbuet agnus] id est, consparget, quod ad omnes pertinet generaliter ; madefaciet, inficiet. Pro eo Theocr. nam Mantuanorum fuerat coinmunis epigr. A. Bápor do aiudžet kepads tpd. expulsio. Si enim turbamur legeris, gos. Cic. Philipp. xiv. C. 4. Imbuti videtur ad paucos referri. Idem. sanguine gladii, vel madefucti potius. Turbatur agris] In perveteri qniPro Mil. c. 7. Posteaquam via Appia dem codice quodam, Turbatur, legere latronis et parricidæ sanguine imbuta est: sed in Romano illo antiquissimo,

unam

Sæpe in.

« PreviousContinue »