Page images
PDF

Corripiunt spatia audito, limenque relinquunt,
Effusi nimbo similes : simul ultima signant.
Primus abit, longeque ante omnia corpora Nisus
Emicat, et ventis et fulminis ocior alis.
Proximus huic, longo sed proximus intervallo, 320
Insequitur Salius : spatio post deinde relicto
Tertius Euryalus: :
Euryalumque Helymus sequitur ; quo deinde sub ipso
Ecce ! volat, calcemque terit jam calce Diores,
Incumbens humero ; spatia et si plura supersint, 325
Transeat elapsus prior, ambiguumve relinquat.
Jamque fere spatio extremo, fessique, sub ipsam .
Finem adventabant; levi cum sanguine Nisus
Labitur infelix, cæsis ut forte juvencis
Fusus humum viridesque super madefecerat herbas. 330
Hic juvenis, jam victor ovans, vestigia presso
Haud tenuit titubata solo ; sed pronus in ipso
Concidit immundoque fimo, sacroque cruore.
Non tamen Euryali, non ille oblitus amorum :
Nam sese opposuit Salio per lubrica surgens ;

335
Ille autem spissâ jacuit revolutus arenâ.
Emicat Euryalus, et, munere victor amici,
Prima tenet, plausuque volat fremituque secundo.
Post Helymus subit, et, nunc tertia palma, Diores.
Hic totum caveæ consessum ingentis, et ora

340 Prima patrum, magnis Salius clamoribus implet, Ereptumque dolo reddi sibi poscit honorem. Tutatur favor Euryalum, lacrimæque decoræ, Gratior et pulchro veniens in corpore virtus. Adjuvat, et magnâ proclamat voce Diores, Qui subiit palmæ, frustraque ad præmia venit Ultima, si primi Salio reddantur honores. Tum pater Æneas, Vestra, inquit, munera vobis Certa manent, pueri ; et palmam movet ordine nemo: Me liceat casus miserari insontis amici.

350 Sic fatus, tergum Gætuli immane leonis

[ocr errors]

Dat Salio, villis onerosum, atque unguibus aureis.
Hic Nisus, Si tanta, inquit, sunt præmia vietis,
Et te lapsorum miseret ; quæ munera Viso
Digna dabis ? primam merui qui laude coronam, 355
Ni me, quæ Salium, Fortuna inimica tulisset.
Et simul his dictis faciem ostentabat, et udo
Turpia membra fimo. Risit pater optimus olli,
Et clypeum efferri jussit, Didymaonis artes,
Neptuni sacro Danais de poste refixum.

300 Hoe jurenem egregium præstanti munere donat.

Post, ubi confecti cursus, et dona peregit : Nune, si cui virtus, animusque in pectore præsens, Adsit, et evinctis attollat braebia palmis. Sic ait, et geminum pugnæ proponit honorem: 365 Victori velatum auro vittisque juvencum; Ensem, atque insignem galeam, solatia victo. Nec mora, continuo vastis cum viribus effert Ora Dares, magnoque virùm se murmure tollit : Solus qui Paridem solitus contendere contra; Idemque, ad tumulum, quo maximus occubat Hector, Victorem Buten immani corpore, qui se Bebryciâ veniens Amyci de gente ferebat, Perculit, et fulvâ moribundum extendit arena Talis prima Dares caput altum in prælia tollit, 375 Ostenditque humeros latos, alternaque jactat Brachia protendens, et verberat ictibus auras. Quæritur huic alius : nec quisquam es agmine tanto Audet adire virum, manibusque inducere cestus. Ergo alacris, cunctosque putans excedere palmà, 380 Æneæ stetit ante pedes; nec plura moratus, Tum lævâ taurum cornu tenet, atque ita fatur: Nate deâ, si nemo andet se credere pugnæ, Quæ finis standi ? quo me decet usque teneri ? Ducere dona jube. Cuncti simul ore fremebant Dardanidæ, reddique viro promissa jubebant.

Hic gravis Entellum dictis castigat Acestes,

[ocr errors]
[ocr errors]

400

Proximus ut viridante toro consederat herbæ :
Entelle, heroum quondam fortissime frustra,
Tantane tam patiens nullo certamine tolli

390
Dona sines? ubi nunc nobis deus ille, magister
Nequidquam memoratus, Eryx ? ubi fama per omnem
Trinacriam, et spolia illa tuis pendentia tectis ?
Ille sub hæc : Non laudis amor, nec gloria cessit
Pulsa metu ; sed enim gelidus tardante senectâ 395
Sanguis habet, frigentque effctæ in corpore vires.
Si mihi, quæ quondam fuerat, quâque improbus iste
Exsultat fidens, si nunc foret illa juventas;
Haud equidem pretio inductus, pulchroque juvenco,
Venissem : nec dona moror. Sic deinde locutus,
In medium geminos immani pondere cestus
Projecit, quibus acer Eryx in proelia suetus
Ferre manum, duroque intendere brachia tergo.
Obstupuere animi : tantorum ingentia septem
Terga boum plumbo insuto ferroque rigebant. 405
Ante omnes stupet ipse Dares, longeque recusat :
Magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa
Huc illuc vinclorum immensa volumina versat.
Tum senior tales referebat pectore voces :
Quid, si quis cestus ipsius et Herculis arma

410 Vidisset, tristemque hoc ipso in litore pugnam ? Hæc germanus Eryx quondam tuus arma gerebat (Sanguine cernis adhuc fractoque infecta cerebro); His magnum Alciden contra stetit ; his ego suetus, Dum melior vires sanguis dabat, æmula necdum 415 Temporibus geminis canebat sparsa senectus. Sed, si nostra Dares hæc Troïus arma recusat, Idque pio sedet Æneæ, probat auctor Acestes; Æquemus pugnas. Erycis tibi terga remitto ; Solve metus; et tu Trojanos exue cestus.

420 Hæc fatus, duplicem ex humeris rejecit amictum ; Et magnos membrorum artus, magna ossa, lacertosque, Exuit, atque ingens mediâ consistit arenâ.

[ocr errors]

Tum satus Anchisâ cestus pater extulit æquos,
Et paribus palmas amborum innexuit armis.
Constitit in digitos extemplo arrectus uterque,
Brachiaque ad superas interritus extulit auras.
Abduxere retro longe capita ardua ab ictu,
Immiscentque manus manibus, pugnamque lacessunt:
Ille pedum melior motu, fretusque juventâ ;

430
Hic membris et mole valens, sed tarda trementi
Genua labant, vastos quatit æger anhelitus artus.
Multa viri nequidquam inter se vulnera jactant,
Multa cavo lateri ingeminant, et pectore vastos
Dant sonitus ; erratque aures et tempora circum

435 Crebra manus; duro crepitant sub vulnere malæ. Stat gravis Entellus, nisuque immotus eodem, Corpore tela modo, atque oculis vigilantibus, exit. Ille, velut celsam oppugnat qui molibus urbem, Aut montana sedet circum castella sub armis, 440 Nunc hos, nunc illos aditus, omnemque pererrat Arte locum, et variis assultibus irritus urguet. Ostendit dextram insurgens Entellus, et alte Extulit: ille ictum venientem a vertice velox Prævidit, celerique elapsus corpore cessit. Entellus vires in ventum effudit; et ultro, Ipse gravis, graviterque, ad terram pondere vasto Concidit : ut quondam cava concidit aut Erymantho, Aut Idâ in magnâ, radicibus eruta pinus. Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes:

450 It clamor cælo ; primusque accurrit Acestes, Æquævumque ab humo miserans attollit amicum. At, non tardatus casu, neque territus, heros Acrior ad pugnam redit, ac vim suscitat irâ ; Tum pudor incendit vires, et conscia virtus :

455 Præcipitemque Daren ardens agit æquore toto, Nunc dextrâ ingeminans ictus, nunc ille sinistra. Nec mora, nec requies: quam multâ grandine nimbi Culminibus crepitant, sic densis ictibus heros

[ocr errors]

Creber utrâque manu pulsat versatque Dareta. 460
Tum pater Æneas procedere longius iras,
Et sævire animis Entellum haud passus acerbis,
Sed finem imposuit pugnæ, fessumque Dareta
Eripuit, mulcens dictis ; ac talia fatur:
Infelix ! quæ tanta animum dementia cepit ?

465
Non vires alias, conversaque numina sentis ?
Cede deo. Dixitque, et prælia voce diremit.
Ast illum fidi æquales, genua ægra trahentem,
Jactantemque utroque caput, crassumque cruorem
Ore ejectantem, mixtosque in sanguine dentes, 470
Ducunt ad naves ; galeamque ensemque, vocati,
Accipiunt : palmam Entello taurumque relinquunt.
Hic victor, superans animis, tauroque superbus :
Nate deâ, vosque hæc, inquit, cognoscite, Teucri,
Et mihi quæ fuerint juvenili in corpore vires,

475 Et quâ servetis revocatum a morte Dareta. Dixit, et adversi contra stetit ora juvenci, Qui donum astabat pugnæ ; durosque reductâ Libravit dextrâ media inter cornua cestus Arduus, effractoque illisit in ossa cerebro.

480 Sternitur, exanimisque tremens procumbit humi bos. Ille super tales effundit pectore voces : Hanc tibi, Eryx, meliorem animam pro morte Daretis Persolvo : hic victor cestus artemque repono. Protenus Æneas celeri certare sagittâ

485 Invitat, qui forte velint ; et præmia ponit: Ingentique manu malum de nave Seresti Erigit ; et volucrem trajecto in fune columbam, Quo tendant ferrum, malo suspendit ab alto. Convenere viri, dejectamque ærea sortem

490 Accepit galea ; et primus clamore secundo Hyrtacidæ ante omnes exit locus Hippocoontis ; Quem modo navali Mnestheus certamine victor Consequitur, viridi Mnestheus evinctus olivâ. Tertius Eurytion, tuus, О clarissime! frater,

495

« PreviousContinue »