Page images
PDF

Restituant, Adeo in teneris consuescere multum est.
Collibus, an plano melius fit ponere vitem,
Quaere prius. fi pinguis agros metabere campi,

275 Densa sere: in denso non segnior ubere Bacchus.
Sin, tumulis acclive solum collesque supinos,
Indulge ordinibus: nec secius omnis in unguem
Arboribus pofitis secto via limite quadret.

Ut saepe ingenti bello quum longa cohortes

280 Explicuit legio, et campo stetit agmen aperto,
Directaóque acies, ac late fluctuat omnis
Aere renidenti tellus, nec dum horrida miscent
Proelia, sed dubius mediis Mars errat in armis.
Omnia sint paribus numeris dimensa viarum:

285 Non animum modo uti pascat prospectus inanem; Sed quia non aliter vires dabit omnibus aequas Terra; neque in vacuum poterunt se extendere rami.

F orsitan et scrobibus quae fint sastigia quaeras.
Aufim vel tenui vitem committere sulco.

290 Altius ac penitus terrae defigitur arbos;

Aesculus in primis: quae quantum vertice ad auras

Aethereas, tantum radice in Tartara tendit.

Ergo non hiemes illam, non Habra, neque imbres

Convellunt: immota manet, multosque per annos, 295 Multa virum volvens durando secula Vincit.

Turn fortes late ramos et brachia tendens ‘

Huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram.

Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem:

N eve inter vites corylum sere: neve flagella

300 Summa pete, aut summas defringe ex arbore plantas: (Tantus amor terrae) neu ferro lzede retuso

[ocr errors]

Nam szrpe incautis pastoribus exeidit ignis,
Qui furtim pingui primum sub cortice tectus,

305 Robora eomprendit, srondesque elapsus in altas
Ingentem eoelo sonitum dedít: inde secutus
Per ramos victor, perque alta eacumina'regnat,

Et totum involvit flammis nemus, et ruit atram
Ad eoelum picca eraffus ealigine nubem:

310 Praesertim si tempestas a vertice filvis
Incubuit, glomeratque ferens incendia ventus.
Hoe ubi; non a stirpe valent, caesaeque reverti
Poffunt, atque ima {imiles revirescere terra:
Inselix superat soliis oleaster amaris.

315 Nee tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor, Tellurem Borea rigidam spirante movere.

Rura gelu turn elaudit hiems: nec semine jacto
Coneretam patitur radicem affigere terrae.
Optima vinetis satio, quum vere rubenti

320 Candida venit avis longís invisa eolubris:

Prima vel autumni sub frigora, quum rapidus sol
Nondum hiemem contingit equis, jam praeterit aestas.
Ver adeo srondi nemorum, ver utile silvis:

Vere tument terraa, et genitalia semina poscunt.

325 Turn pater omnipotens fecundis imbribus Aether
Conjugis in gremium lxtae descendit, et omnes
Magnus alit, magno eommixtus eorpore, soetus.
Avia turn resonant avibus virgulta canoris,

Et Venerem eertis repetunt armenta diebus:

330 Parturit almus ager, Zephyrique tepentibus auris
Laxant arva finus: superat tener omnibus humor:
Inque novos soles audent se gramina tuto
Credere: nec metuit surgentes pampinus Austros,

Aut Aut actum coelo magnis Aquilonibus imbrem: 335 Sed trudit gemmas, et frondes explieat omnes. Non alios prima creseentis origine mundi Illuxiffe dies, aliumve habuiffe tenorem Crediderim: ver illud erat, ver magnus agebat Orbis, et hibernis parcebant Hatibus Euri: 340 Quum primum lueem peeudes hausere, virumque F errea progenies duris caput extulit arvis, - Immiffzeque ferrae sllvis, et sidera coelo. Nec res hunc tenerae poffent perferre laborem, Si non tanta quies iret frigusque ealoremque 345 Inter, et exeiperet eoeli indulgentia terras. Quod superest, quxeumque premes virgulta per agros, Sparge fimo pingui, et multa memOI‘ occule terra: Aut lapidem bibulum, aut squalentes infode conchas.

Inter enim labentur aquae, tenuisque subibit 350 Halitus, atque animos tollent sata. jamque reperti,

[ocr errors][ocr errors]

365 Ipfa acies nondum falcis tentanda, fed uncis .
Carpendae manibus frondes, interque legendae.
Inde ubi jam validis amplexae stirpibus ulmos
Exierint, turn stringe comas, tum brachia tonde.
Ante reformidant ferrum: tum denique dura

370 Exerce imperia, et ramos compefce fluentes.
Texendae fepes etiam, et pecus omne tenendum:
Praecipue dum frons tenera imprudenfque laborum:
Cui, super indignas hiemes solemque potentem,
Silvestres uri affidue capreaeque fequaces

375 Illudunt; pascuntur oves, avidaeque juvencae.

F rigora nec tantum cana concreta pruina,

Aut gravis incumbens fcopulis arentibus xstas,
Quantum illi nocuere greges, durique venenum
Dentis, et admorfo signata in stirpe cicatrix.

380 Non aliam ob culpam Baccho caper omnibus aris
Cazditur, et veteres ineunt profcenia ludi:
Przemiaque ingentes pagos et compita circum
Theseidae posuere: atque inter pocula laeti
Mollibus in pratis unctos faliere per utres.

385 Nec non Aufonii, Troja gens míffa, coloni
Versibus incomtis ludunt, rifuque foluto;

Oraque corticibus fumunt horrenda cavatis:
Et te, Bacche, vocant per carmina lxta, tibique
Oscilla ex alta suspendunt mollia pinu.

390 Hinc omnis largo pubefcit vinea foetu:
Complentur vallesque cavae saltufque profundi,
Et quocumque Deus circum caput cgit honestum.
Ergo rite suum Baccho dicemus honorem
Carminibus patriis, lancefque et liba feremus;

395 Et ductus cornu ,stabit facer hircus ad aram,

Pinguiaque in verubus torrebimus exta colurnis. Est etiam ille labor curandis vitibus alter, (annis Cui nunquam exhausti satis est: namque omne quot— Terque quaterque solum scindendum, glebaque versis 400Aeternum frangenda bidentibus: omne levandum F ronde nemus; redit agricolis labor actus in orbem; Atque in se‘sua per vestigia volvitur annus. a Et jam olim seras posuit quum vinea srondes, Frigidus et silvis Aquilo decusiit honorem; 405jam turn acer curas venientem extendit in‘ annum_ Rusticus, et curvo Saturni dente relictam Persequitur vitem attondens, fingitque putando. Primus humum fodito, primus devecta cremato Sarmenta, et vallos primus sub tecta referto: 410 Postremus metito. bis vitibus ingruit umbra: Bis segetem denfis Obducunt sentibus herbae. Durus uterque labor. Laudato ingentia rura: Exiguum colito. nec non etiam aspera ruscí Vimina per silvam, et ripis fluvialis arundo 415 deitur, incultique exercet cura salicti. Jam vinctx vites: jam falcem arbusta reponunt: _Jam canit extremos effoetus vinitor antes... SOllicitanda tamen tellus, pulvisque movend'us. Et jam maturis metuendus Juppiter uvis. 420 Contra, non ulla est Oleis cultura: neque illae

[ocr errors]

Ipsa satis tellus, quum dente recluditur unco, Sufficit humorem, et gravidas cum vomere, fruges. 425 Hoc pinguem et placitam paci nutritor olivam. Poma quoque, ut primum truncos sensere valentes,

« PreviousContinue »