Page images
PDF
[ocr errors]

“ At non ille, fatum quo te mentiris, Achilles, . Talis in hofte fuit Priamo."

[ocr errors][ocr errors]

Stultus er mox,, fimiles, fic

** Sic canibus catulos similes, fic matribus hædos

Noram, fic parvis componere magna solebam."

[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small]

Hactenus prima argumenta sunt exposita : quorum tria genera fuere; consentanea, difsentanea, et comparata.

Sequuntur “ orta de primis ; quæ ad id quod arguunt perinde sunt ut prima unde oriuntur: ut conjugata et no. tatio, distributio et definitio."

In se itaque habent vim arguendi ut argumenta artificialia, et eandem quidem cum iis unde oriuntur: non autem à se, quia non prima, ut in capite fecundo jam dictum est. Definitionem autem vix aliam requirunt præter ipsum nomen, quod naturam eorum fatis per se explicat : unde illud consectarium, “Orta argumenta perinde effe ad id quod arguunt, ut sunt prima unde oriuntur.”

Quatuor hæ species ortorum, in duo genera, anonyma licet, distinguuntur, cùm propter dichotomiæ studium, tum quia conjugata et notatio fub eodem genere continentur, propter illam quæ inter ea intercedit communionem. Cicero itaque in Top. locum ex conjugatis notationi finitie mum esse dixit. Et in multis exemplis conjugata à nota. tione et nomine nihil aut parum differunt. Communio au. tem illa duplex eft : primò quòd sunt argumenta nominalia live à nomine petita. Sed in hoc differunt, ut etiam tradit Boet. l. 4, in Top. Cic., quod notatio expositione nomi. nis, conjugatio similitudine vocabuli ac derivatione perficitur. Neque idcirco ad grammaticam pertinent : ex vi

um nominum argumenta petere, logici est, non gramma. tici. Secunda communio eft, quòd funt orta fimplicia :

neque

[ocr errors]

neque enim ex pluribus primis fimul conjunctis, sed ex uno aliquo argumento primo singula eorum exempla oriuntur, nisi in nominibus compositis: compositorum enim nominum composita interdum ex pluribus argumentis notatio est. Distributio autem et definitio funt argumenta realia, i. e. in rerum explicatione versari folent, et compofita, i. e. ex pluribus argumentis primis simul conjunctis originem suam tra. hunt. Si ergo ortorum genera, quæ anonyma esse diximus, nominibus distinguere lubet, orta erunt vel nominalia et fimplicia, ut conjugata et notatio, vel realia et compofita, ut distributio et definitio : nisi hoc fortè excipiamus, quod definitio ex uno primo, i. e. ex fola forma nonnunquam conftare potest. Ex his autem duobus generibus prius tractandum est illud cui conjugata et notatio subjiciuntur, quia ferè fimplicius est. Atque in hoc genere conjugata priorem fibi locum vendicant, quod ex folis consentaneis oriantur, cùm notatio ex quovis argumento primo petatur. Fabius l. 5, C. 10, conjugata nihili facit : Aristoteles autem et Cicero in Topicis suis aliter fentiunt; quorum ille 1. 3, c. 4, et l. 7, c. 2, locos ex difsentaneis, conjugatis et casibus plurimum ait valere ; et ad plurima efse utiles.

“ Conjugata funt nomina ab eodem principio variè deducta. Ut justitia, justus, justè.” Aristoteles et Cicero conjugata, ille, nomina ejusdem conjugationis ; hic, ejusdem generis esse definiunt: fed neque ille quasi jugum ipsum conjugatorum, neque hic genus, neque nofter prin. cipium ipfum five originem et thema conjugatorum numero excludit. Conjugata autem sunt omnia non folùm nomina tam substantiva quàm adjectiva, sed etiam verba, et, quæ Aristoteles casus vocat, adverbia, cùm paronuma, i. e. derivata, tum ipsa themata, fervatis tamen istis conditionibus. 1. Si ut idem fonant, fic idem etiam fignificant. 2. Si in eadem fignificationis ratione fumantur. Nam fi unum fignificat potentiam five facultatem aut habitum, alterum verò actum, et ex potentia sive habitu arguatur actus, aut contra, captio est. 3. Si in iis fymbolum sit consentaneorum argumentorum, i. e, fi à consentaneis orta sunt : quorum vim et affectionem in arguendo aliis nominibus iisque conjugatis referant: quorum etiam ad inventionem nominalis hujusque conjugationis indicio ducamur : 'unde elucet non

contem,

[ocr errors]

" Libertas quoniam nulli jam reftat amanti,

Nullus liber erit, fiquis amare velit."

[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
« PreviousContinue »