Page images
PDF
[ocr errors]

“ Tum fervum scis te genitum, blandéque fateris;

Cùm dicis dominum, Sofibiane, patrem.”

[ocr errors][ocr errors]

Ovidium in ætatis ferreæ descriptione, Metam. I, varia relatorum exempla afferuntur :

" Non hofpes ab hofpite tutus,
Non socer à genero : fratrum quoque gratia rara est.
Imminet exitio vir conjugis, illa mariti :
Lurida terribiles miscent aconita noverca:
Filius ante diem patrios inquirit in annos."

6 Atqui argumentum talis relationis contrarium nihil habet, immo arguit mutuas causas :" ut sum tuus pater; tu es igitur meus filius. At quum dico, sum tuus pater; non igitur sum tuus filius, tum contraria verè funt ; atque ex ipsa quidem hac mutua relatione.

[merged small][ocr errors][ocr errors]

conftat alterius affectione, cujusmodi hic omninò nulla eft. Sic albor et nigror, calor et frigus opponuntur.

Aristoteles, contraria (fic enim adversa vocat Categ. 6) definit, “ quæ plurimum inter se distant in eodem genere:”. et rursus Categ. 8, “ Contraria sunt vel in eadem fpecie, vel in eodem genere.” Quem Cic. est secutus in Top. et Galen de Opt. fecta. Verum adversa, ut docet idem Arist. cap. de Contrariis, non in eodem folùm genere plurimum differunt, ut albuin et nigrum, verum etiam in contrariis, ut justitia et injustitia ; vel ipsa genera, ut bonum et malum, virtus et vitium. Quid quod in eodem genere differre, commune videtur adversis cum relatis : pro eodem igitur genere, rectius in definitione ponitur è regione, prout Cicero, interpretatur.

Æneid. 11.

“ Nulla falus bello ; pacem te pofcimus omnes." Libertas et servitus apud Tibullum, 1. 2. “ Sic mihi servitium video, dominámque paratam ;"

Tu mihi libertas illa paterna vale.”

[ocr errors]

idem

[ocr errors][merged small][merged small]

6 Contraria negantia funt, quorum alterum ait, alterum negat idem.” Ab altero negante fic nominantur : in puris enim negantibus, ut loquuntur, nullus eft rationis usus. Atque hinc demum nunc clarius patet, quænam effent contraria affirmantia : de quibus cùm dictum est, de negantibus quoque eft dictum quod fatis

fit.

"Ea sunt contradicentia aut privantia.

66 Contradicentia sunt contraria negantia, quorum alterum negat ubique :" ut justus, non justus ; animal, non animal; est, non est.

“ Contradicentia sunt contraria," quia una negatio uni affirmationi opponitur, et contrà ; immo fine medio. Sic etiam Aristot. Poft. 1, 2, “Contradictio est oppofitio cujus nullum est medium per fe.” Quorum alterum negat ubique ; i. e. in re qualibet : negare enim ubique est de re qualibet dici, de qua affirmatum non dicitur; ut de quo videt non dicitur, de eo non videt dicitur. Unde illud vulgò dictum, “ contradicentia funt omnia :" et illud Aristot. 1, Post. 1, 2, " quodvis verè est vel affirmare vel negare : verè affirmare et negare simul, impossibile est,” et Top. 6, 3, de qualibet re vel affirmatio vel negatio verè dicitur.” Alterum autem negare ubique dicitur, vel ex. pressè vel implicitè. Expressè ut fuprà, cum negandi particula : implicitè, cùm reipfa non minus contradicit et repugnat alteri, quàm fi verbo negaret ; ut corpus infinitum, proprietas communis. Vulgò vocatur contradictio

in adjecto; quia id fubjecto adjungit quod subjectum planè tollit; atque ita contradictionem implicat. Atque hinc etiam est quòd contradicentia medio carent non folùm par. ticipationis, verum etiam negationis, quia necesse est affir. mare vel negare unum quodvis de altero. Sic etiam Boethius in Topicis : “ inter affirmationem et negationem nulla est medietas." Contradicentium porrò exempla hæc funt. In defensione Murænæ contradicitur fententiis Catonis et Ciceronis ; illius Stoici, hujus Academici. Dialogus est his verbis : " nihil ignoveris: immo aliquid, non omnia. Nihil gratiæ causa feceris : immo ne resistito gratiæ, cum oifcium et fides postulabit. Misericordia commotus ne fis; etiam in diffolvenda feveritate: fed tamen est aliqua laus humanitatis. In sententia perinaneto : enim verò nisi senfentia alia vicerit melior.” In hoc exemplo quadruplex contradictio est ; nihil ignoveris ; nonnihil ignoveris : nihil gratiæ caufa feceris ; nonnihil gratiæ cauia feceris, &c. Martial. l. 1.

Ciceroni lione M.Contradicenrmatione

" Bella es ; novimus : et puella ; verum est :

Et dives ; quis enim potest negare ?

Sed dum te nimium, Fabulla, laudas,
· Nec dives, neque bella, nec puella es.”

[ocr errors][merged small][ocr errors][subsumed][subsumed][subsumed]
« PreviousContinue »