Page images
PDF
EPUB

550

Crediderat, coloque animum fortasse ferebat,
Canitiemque sibi et longos promiserat annos.
Tarquitus exultans contra fulgentibus armis,
Sylvicolæ Fauno Dryope quem nympha crearat,
Obvius ardenti sese obtulit, Ille reducta
Loricam clypeique ingens onus impedit hasta.
Tum caput orantis nequicquam, et multa parantis
Dicere, deturbat terræ ; truncumque tepentem
Provolvens, super hæc inimico pectore fatur:
Istic nunc, metuende, jace. Non te optima mater
Condet humi, patriove onerabit membra sepulcro:

555

et prutaverat virtutem adfuturam incantamento, et forte tollebat animum ad cælum, et promiserat sibi capillos albos et prolixam vitam Tarquitus, quem nympha Dryope pepererat Fauno sylvarum incola, contra gestiens armis micantibus dedit se obvium furenti Æneæ. Æneas detorta hasta Tarquiti impedit ejus loricam et magnum pondus clypei : deinde dejicit in terram capui illius, frustra deprecantis et parantis loqui plurima: et propellens truncum calentem, hostili animo loquitur hæc super eum: O tremende hostis, jace nunc istic: bona mater tua non te teget terra, nec imponet corpus patrio tumulo; relinqueris acibus rupacibus, aut aqua vehet te

rat poëta sup. vii, 750 sqq. Sed agit nunc de Anxure, homine superbo, qui insolentius increpuerat Æneam, ut solent veteres heroes in primo congressu pugnæ. aliquid magnum éros Méya. Nihil notius. cf. Hemsterh. ad Lucian. T. 1, p. 59. aliquod magnum malebat Heins. Dictum erat illi aliquid emendaverat Waddel. pag. 36 Animadv. crit., infelicis ingenii criticus. Totus versus aberat Goth. tert. Porro, pro verbo, bello Rom.-548. animam tres ap. Burm. calumque animo Ven. a m. pr., quod ornari posset verbis ; ad vocem fortasse, quoties ad eam redeo, semper offendo.--549. et multos Goth. sec. permiserat Ven.-550. Traquitus, Tarquinus, ap. Burm.--551. Faulo Ven. et Gud. a m. pr.; alius, quam Deus, Sylvicola Faunus vix esse potest. Vocem e Navio de b. Pun. 1 et Accio adoptatam esse ap. Macrob. vi, 5 traditum. Ita vero humani quid passus est poëta, dum subjicit v. 558 pátrio sepulcro. Videtur hoc sensisse Jul. Sab., qui legit Dauno, sed sic Sylvicolæ parum accommodatum.552. sese tulit Heins. conj.--553. Lorica Ven., tum impedit Burm.; an impetit? Laboravit igitur et ipse in h. I. vid. Not.-554. Tunc Goth. tert. Cum pr. et plura parantis Hiscere Parrhas.-555. deturpat a m. pr. Medic. truncumque repente vulgg. At trpentem jam antea lectum in Commelin. Heins. e Medic. et aliis, etiam Pierii ac Ge. Fabricis. petentem Rom. jacentem tert. Moret. ; Heins. conj. truncumque repentem, nimis erudite!-556. Pervolvens aliqnot Burm.-557. mune: non pro var. lect. pr. Hamb. Nunc te vett. edd. ap. Pier. Nam te Sprot. te multis abest.-558. humo Medic. a m. sec. et Dorvill. patrio

NOTE 551 Sylticole Fauno Dryope, &c.] intendebat: Æneas hanc detorsit : Fauni, rustica numina, mnlti fuere, quam cum Tarquitus non amitteret Ecl. vi. 27. Horum aliquo, et Dryope manu, inde clypeus ejus basta transNympha, natus Tarquitus.

versa impeditus, patentem vulneri lo552 Reducta Loricam, &c.] Tarqui- eum reliquit. tus longam hastam in Eneam dextra 558 Patrio] Non paterno, cum man 560

Alitibus linquere feris; aut gurgite mersum
Unda feret, piscesque impasti vulnera lambent.
Protinus Antæum et Lucam, prima agmina Turni,
Persequitur, fortemque Numam, fulvumque Camertem,
Magnanimo Volscente satum, ditissimus agri
Qui fuit Ausonidum, et tacitis regnavit Amyclis.
Ægæon qualis, centum cui brachia dicunt,

565

abjectum in profundum, et pisces aridi sugent rulnera. Continuo inscctatur Anta um et Lycam, primas turmas Turni : et robust um Numam; et flarum Camertem, natum generoso Volscente, qui fuit agris opulentissimus inter Ausonas, et imperarit Amyclis silentibus. Qualis Egeon, cui aiunt fuisse centum brachia et centum manus,

que nonnulli. onerabat duo Burm. onerarit Gud. ornabit Hagen. a m. sec. honorabit Dorvill., et onerabit emendaverat Acidalias ap. Heins. Scilicet recordandum est, sepulcrum b. I. esse tumulum, quo alias mortuus dicitur premi, cum sub eo conditus jacet; pro membra, umbra, Goth. tert.--559. liquere Dorvill. a m. sec.-561. Antheum Medic. Esset adeo "Avbelov; sed nunc 'Avraios est. Lucam bene Heins. secundum Pierium e libris: melius Lucan Gud. Vulgo Lycam: sic primam corripi probabile fieret. Lyncam Oblong. Alii aberrant: Licam, Lican, Licnam. pr. a. Turnum aliquot edd. ante Pier.562. Prosequitur aliquot Burm. Numan Medic. Diversus is ab eo, qui sup. IX, 454 memoratus. flavumque uterque Hamb. Cumentem, Caresten, aberrat. --563. Vulscente, Vulcente, Volsente, Volcente. conf. sup. ad ix, 370. dit. agris Bigot. conf. sup. ad v. 201. aquis Goth. tert.--564. regnabat Dorvili.565. Ægæon est, Aiyalwv.-566. orbibus Franc. auribus alter Hamb. pro var.

NOTÆ

[ocr errors][merged small]

ter Nympha, paterque Faunus im- tam: ad lacum, qui deinde Amyclamortales essent: sed patrio, sea natali nus, postea Fundanus dictus est, nunc in loco: erat enim Italus, at non ex Lago di Fondi. Urbs illa jamdiu deleta ea Italiæ parte. Onerabit membra se- erat tempore Virgilii: vel a serpentipulcro: commutatio est, pro onerabit bus, juxta Plinium et Solinum; vel a sepulcrum membris. Sic Æn. 1. 119. finitimis, juxta Ciceronem. Tacite • vina cadis onerarat Acestes.'

autem dicuntur Amyclæ, ex eodem 562 Numam] Jam Numam occide. Cicerone, vel quod propter nimiam runt Nisus et Euryalus, Æn. ix. 454. modestiam injurias a finitimis accepideo vellicatur Virgilius apud Macro- tas cum tacerent ac dissimularent, ab bium, quasi parum memor. Quasi iisdem oppressæ sunt: vel ex Servio, vero in tanto exercitu duo ejusdem quia cum Pythagoricam sectam senominis esse non potuerint!

querentur, quæ quinquennale silen563 Volscente] Qui a Niso occisus tium servari, et ab animalium cæde fuerat, Æn. 1X. 438.

abstineri jubebat; a serpentibus e 564 Tacitis Amyclis] Amyclæ, urbs vicina palude erumpentibus, quos ocfuit Peloponnesi, Lacedæmoni sic vi- cidere nefas putabant, deletæ sunt. cina, ut pars ejus a quibusdam habita 565 Ægæon] Gigas, Cæli et Tellusit. Hinc profecti coloni urbem in ris filius, ex Hesiodo in Theog. v. 147. Italia cognominem condiderunt, in Ægæon apud homines dictus, Briareus Auruncis, inter Tarracinam et Caie- apud Deos, ex Homero Iliad. 1. 403.

[ocr errors][merged small]

570

Centenasque manus, quinquaginta oribus ignem
Pectoribusque arsisse, Jovis cum fulmina contra
Tot paribus streperet clypeis, tot stringeret enses :
Sic toto Æneas desævit in æquore victor,
Ut semel intepuit mucro. Quin ecce Niphæi
Quadrijuges in equos adversaque pectora tendit;
Atque illi, longe gradientem et dira frementem
Ut videre, metu versi retroque ruentes
Effunduntque ducem, rapiuntque ad littora currus.
Interea bijugis infert se Lucagus albis
In medios, fraterque Liger; sed frater habenis
Flectit equos: strictum rotat acer Lucagus ensem.
Haud tulit Æneas tanto fervore furentes :
Irruit, adversaque ingens apparuit hasta.

575

et flammam erupisse quinquaginta faucibus et pectoribus, quando adversus tonitrua Jovis sonabat totidem clypeis æqualibus, et nudabat totidem enses: sic Æneas victor furit per totam planitiem, ex quo gladius semel incaluit. Immo ecce irrumpit in equos quatuor Nyphæi alligatos jugo, et in pectora opposita eorum: sed illi, cum viderunt Æneain procul incedentem et dire furentem, turbati timore et retro fugientes, excutiunt ducem, et trahunt currum ad littus. Interim Lucagus immittit se in medios equis duobus albis jugulibus, et frater ejus Liger: sed frater Liger regit equos loris, Lucagus ardens quatit gladium nudatum. Æneas non passus est eos tanto ardore ferocientes: irrumpit, et opposita hasta sublimis occurrit. Cui

lect.—568, et stringeret Sprot.-569. descedit Goth. tert. in agmine aliquot Pier. et Leid.—570. Nyphæi, Nipei, Riphei in aliis. Quin et Ufei ed. pr. Burm.-571. Quadrijugos aliquot Pier. Goth. tert. et ed. pr. Barm. Quadrijugis in equis Medic. a m. pr. et bini Burm.—572 illum Menag. pr. et dura Dorvill.---573. retroque fluentes alter Hamb.-574, in littore edd. Ald. pr. et aliæ ante Pier. cum Gud. Bigot. et pr. Hamb. in littora Goth. tert. ; et potest alterum illud pro interpretatione esse alterius ; tum currum optimi quique, inquit Burm., sicque Rom. et alius Vatic. cum Goth. sec., sed cursus magis poëticum. r. ad l. cursus aliquot Pier.–575. Ligagus Exc. Burm. Licagus Goth. sec. et mox.--576. In mediosque Liger frater Goth. tert.-578. fruentes alter Hamb. ruentes Parrhas. et Erf. 579. Diruit ed. pr. Burm.-580. Cui L. ait duo Burm. Cui tum Liger ait

NOTE manibus centum, capitibus quinqua- Ideo apud Inferos non torquetur, sed ginta instructus. Jovis hostis hic di- sedet quasi satelles in vestibulo, Æn. citur, quales gigantes ceteri. Ta- VI. 287. men Homerus loco citato ait eum 575 Bijugis] A nominativo bijugus: Thetidis impulsu opem Jovi tulisse, dicitor enim bijugis tertiæ declina" adversus Neptunum, Junonem, et Pal- tionis, et bijugus secundæ, unde infra ladem, cum Dii alii adversus Jovem, 587. Admonuit bijugos. propter ejus jactantiam, rebellassent.

580

Cui Liger:
Non Diomedis equos, nec currus cernis Achilli,
Aut Phrygiæ campos : nunc belli finis et ævi
His dabitur terris. Vesano talia late
Dicta volant Ligeri; sed non et Troius heros
Dicta parat contra; jaculum nam torquet in hostem.
Lucagus ut pronus pendens in verbera telo
Admonuit bijugos; projecto dum pede lævo
Aptat se pugnæ; subit oras hasta per imas
Fulgentis clypei, tum lævum perforat inguen;

585

Liger ait: Non vides equos Diomedis, non currum Achillis, aut arva Phry. giæ : mox terminus belli et ritæ tuæ ponetur in his terris. Talia terba rolant late ab insano Ligere: at heros Trojanus non sic meditatur verba ex adverso: nam librat telum in hostem. Lucagus, postquam incurvatus imminens in verbera excitarit telo binos equos, dum sinistro pede protenso parat se ad certamen; juculum Æneæ intrat per infimam extremitatem clypei splendentis,

ed. Ven. At in Ald. tert, et hinc ductis excidit totum hoc. In eadem et cett.-581. non currum cernis Achillis legitur. nec c. Heins. cum parte codd. et edd. Alii non c.; tum currum omnes Heins. cum Medic. et aliquot Pier., it. binis Goth. Achilli Heins. e Menag. pr. et Moret. pr.; adde Leid, et Goth. tert., upote doctius.-582. Phrygios campos Goth. alter.-583. His d. telis Dorvill., atqui opp. Phrygiæ campos. Vesani Goth. tert.—585. parit Leid. pro var. lect. Quod Servius habet: “potest legi : Edicta parat contra" huc spectare puto, quod alii interpungebant post parat: nam edicta vitiosum est. jam torquet alter Hamb. et Dorvill. a m. sec. contorquet Oudart. in hostes plerique Pier, et potiores Heins., sicque Heins, expressum dederat: quod tacite a Burm. mutatum : nec male.—586. prono p. in v. telo Arusianus Messius: quod merito placet Heinsio: modo codd. addicerent. in verbere solo Montalb. Lucagus at pronus pendent in verbere tela corrupte Erf.-587. Ammonuit bijugis idem Arnsianns. bijuges Goth. sec., tum trajecto Medic., sed projecto pede recte in statu pugnandi. Ad fastidium illustravit Heinsius. cf. Macrob. vi, 4, p. 596 ed. Lips.-588. Aptet duo Heins. sub imas sec. Moret.

NOTÆ 581 Non Diomedis equos, &c.] Non abstulit, de quibus Æn. 1. 756. sed ii sumus hostes, quorum e manibus equi quicumque Diomedis. Quippe elabi possis : ut elapsus es e Diome- Rhesi equos rapit Diomedes Iliad. x. dis manibus, Venere peplum suum 498. cum Ænea antem e curru pugobtendente, ut diximus supra 81. naverat jam Iliad. v. 311. De Dioex Homero, Iliad. v. 311. aut e. ma- mede Æn. xi. 101. De Achille, Æn. I. nibus Achillis, Neptuno te pugnæ 103. De Phrygia, ubi Troas, ibid. subducente, ut diximus Æn. iv. 228. 385. ex Homero, Iliad. xx. 321. Sed jam 589 Inguen] Pars est illa corporis, vitæ terminum attigisti. Porro equi qua femur, imo ventri vicinum, comDiomedis non illi sunt, quos Rheso plicatur.

590

595

Escussus curru moribundus volvitur arvis.
Quem pius Æneas dictis affatur amaris:
Lucage, nulla tuos currus fuga segnis equorum
Prodidit, aut vanæ vertere ex hostibus umbræ;
Ipse rotis saliens juga deseris. Hæc ita fatus
Arripuit bijugos. Frater tendebat inermes
Infelix palmas, curru delapsus eodem:
Per te, per qui te talem genuere parentes,
Vir Trojane, sine hanc animam, et miserere precantis.
Pluribus oranti Æneas: Haud talia dudum
Dicta dabas. Morere, et fratrem ne desere frater.
Tum latebras animæ, pectus, mucrone recludit.
Talia per campos edebat funera ductor
Dardanius, torrentis aquæ vel turbinis atri

600

deinde perfodit inguen sinistrum. Dejectus e curru semianimus sternitur humi: quem pius Æneas alloquitur rerbis acerbis: Lucage, nulla iners fuga equorum prodidit tuum currum, aut umbræ inanes averterunt eos ab hostibus: tu ipse exiliens e rotis relinquis jugum currus. Sic locutus ista, apprehendit binos jugales. Frater miserandus, dejectus eodem curru, porrigebat manus exarmatas di. cens: Vir Trojune, per te ipsum, per parentes qui te produxerunt talem, omitte hanc animam, et miseresce orantis. Eneas oranti pluribus verbis ait: Non proferebas prius talia verba: morere, et frater ne deseras fratrem. Deinde aperit acumine gladii pectus, quo latet anima. Dux Trojanus tales faciebat cades per agros:

-590. volvitur agmen Mediol. ed.-591. Quem prius emendat Jo. Schrader., quod per se non malam. affatus Dorvill.—592. Huc age Rufinian. de Schem. Dianæas. ed. vet.-593. Perdidit Ven. adrertere Leid.-595. Abripuit Leid. Menag. pr. et Exc. Burm. bijuges etiam hic Goth. sec. inertes vel inertis aliquot Pier., inter quos Rom., et Heins. fere omnes, etiam Medic., haud dubie elegantius altero, etsi sensu eodem. Hic tamen Heinsio inermes magis arridebat: causam non adjecit: nisi forte alterum servavit alteri loco inf. xi, 414, et potest hoc urgeri: quod Liger auriga equos regebat adeoque sine armis erat.-596. delatus Sprot. pro var. lect. In nonpullis insertum testatur post hunc Burmannus versum pessime cusum Tendebatque tales illi de pectore roces.--597. Per qui te tanti talem g. p. Donat. in Terent. qui tanti talem &. Schol. Horat., et idem alio loco: Æneam tanti talem g. Fuisse bic jam antiquitus aliquid turbatum suspicabatur Heins. Melins Burm. vidit homines istos confudisse cum h. I. versum Æn. 1, 610. parentem Goth. pr.—598. et abest Goth. tert. sine hanc animam, novo exemplo, fere, ut cậy occurrit; v. c. Εκτωρ δ' άλλους μεν Δαναούς έα ου δ' ενάριζεν. Sic h. 1. vitam mihi relinque, nec eripe.-600. et abest ed. Mediol. et binis Goth. non desere duo Burm.601. recludit vel resolvit pr. Hamb.-602. ductor probatiores Pier. et Heins. Alii edd. et scripti victor, ut Goth. pr. et tert. cum Erf.--603. Dardanus et

NOTA 603 Turbinis] Turbo, ventus est ex Apuleio: Græcis tudúv. repentino impetu universa perturbans,

« PreviousContinue »