Page images
PDF
EPUB

fectibus, id est, Naturæ. Tametsi alterum victorem, Attigit morem enim fuit vir fortissimus, tamen ipso istum Hieronyin, in Dialogo Lucife. in aditu mortis homo visus est. Ve- rani et Orthodoxi : ' En tollo manum, rum enim vero nequaquam se proster- cedo, vicisti.' Sanctus etiam Eli. nit ad Æneæ genua, quemadmodum gius Episc. Noviomens. in Homil. 8. Magus in libro

(. sed negavi de- ait, qui pæniterent solitos porriprecari, quin etiam non pro se, quippe gere manas in sublime, et hoc esse magnanimus ; sed pro patre, ut sit indicium pænitentiæ. Callim. Hymn. pius. At sane sapiens fortitudo ; quæ in Del, anxeis åuporépous opéyovoa : victor jam non in morte, sed in facto tendens brachia utraque. Græci pasponit: ideo dicit, Vicisti :' et, 'tua sim in hac re atpeuv' tàs xeipas. De est Lavinia ;' neque solum tua, sed digito uno sublato in signum tîs fiths, conjux. Quid aliud vis ? hæc enim vide quæ Lipsius Satur. II. 21. ei est belli caussa : hic pugnæ nostræ quæ jam ex Persio, et Athen. Erasm. finis ; non autem mea mors. Addit Ch. iii. Cent. 4. c. 14. ubi etiam advo: etiam, quod dicebamus, seu corpus cat locum Hieronymi præfatum. Id. spoliatum lumine mavis, Redde meis.' 937 Tua est Lavinia conjux] Quæ Hoc enim meritus erat esse, quod fuerat causa certaminis. Servius. ipse erga Pallantem fuisset. Patri 938 Ulterius ne tende odiis] Noli enim corpus remiserat etiam cum ar velle crudelitatem tuam ultra fata mis. Dignus profecto Turnus, qui protendere, sed redde corpus sepul. aut vinceret, aut divinis tantum ar chro. Idem. mis neque aliis vinceretur. Scaliger. Acer in armis] Non tantum ad præ

936 Vicisti, et victum tendere palmas sens refertur, sed quia semper in arAusonii videre] Ad gloriam Eneæ mis acer esse consuevit. Idem. pertinet, qnod se Turnus cunctis

præ 940 Cunctantem flectere sermo Coesentibus victum fatetur. Servius. perat] Omnis intentio ad Æneæ per.

Vicisti, et victum, &c.] Illustrat hoc tinet gloriam. Nam et ex eo quod Columna ab Ennio, qui ait : 'Qui vi- hosti cogitat parcere, pius ostendi. cit, non est victor, nisi victu' fate tur: et ex eo quod eum interemit, tur,' ab Nazian. qui initio suorum pietatis gestat insigne ; nam Euan. operum ήττημαι, και την ήτταν ομολογώ: dri intuitu Pallantis ulciscitur morVictus sum, et me victum agnosco. Ad tem. Idem. jungo, fuisse Ovidium imitatorem Cunctantem flectere sermo Cæperat] Virgilii Metamorph. v. ' Confessas- Antiqui aliquot codices Cunctantem que manus, obliquaque brachia ten- flectere mentem legunt, quod aliis exadens, Vincis, ait, Perseu.' Fuit in minandum linquimus. Pierius. Romano populo proverbialis forma 941 Infelir Balteus] Nulli domino in cantu victoriæ hæc, vicimus : ex fælix : et sic est dictum, Ivfelix qua Lucill, quem advocat Donat. in balteus ;' sicnt, Lacedæmoniosque Eun. Terent. Vicimus, o socii, et hymenæos.' Et sciendum balteum magnam pngnavimus pugnam. Ovid. habuisse Turnum ad insultationem et Amor. 11. 10. Vicimus, et dominum jactantiam, non ad utilitatem : unde pedibus calcamus amorem.' Et Met. est, ' Atque humeris inimicum insigne X.'' gaude mea, dixit, alumna : Vici- gerebat.' Servius. mus.' Cerda.

Infelix humero quum apparuit alto Tendere palmas) Elegantissimus lo- Balteus) Apud Sosipatrem Carisium cus : non enim tantum manus attollit ambigua lectio est, quod ingens ad precandum, ut supplex; sed in interpositum, ingens balteus, quod ei siguum, quo et se victum fatetur, et correspondet quod in Æn. X, dictum,

* Rapiens immania pondera baltei.' dari bullas has foribus nostris. Sic Disputat vero Carisius, balteus mas Cicero tradit, Verrem bullas auculino genere semper dici, ut cli reas ex valvis templi magnificentispeus. . . Infælix humero cum appa- simi abstulisse. Pro ornamentis auruit ingens Balteus, Virgilius dicit. tem, quibus cingula decorantur, usurPlinius tamen vult masculino genere pavit et Calpur. in Bucol. “Alternat vinculum significare, neutro autem vitreas lateralis cingula bullas.' Et genere lora ad alligandum apta. Sed Apulejas pro ornamentis, quibus in. Varro baltea dixit, et Tuscum voca strata equorum insigniantur, cum bulum ait esse: usque adeo passim ait: bullis multis aureis inoculavariant auctorum sententiæ. Pier. tum, veluti stellis relucentem.' Cer. . Alto) Præfero hanc lectionem, et 945 Monumenta doloris) Proprie : hanc habet Serv. Pet. Dan. Legunt nam et monumentum ab eo dictum aliqui ingens. Scio conjungi posse est, quod mentem moneat. Servius. . bina adjectiva: sed id si impediri 946 Hausit] Vidit: ut, “Hauriat possit, melius est. Cerda.

hunc oculis ignem crudelis ab alto 942 Notis fulserunt cingula bullis] Dardanus. Idem. Annon pleonasmus ridiculus ?' Nam Furiis accensus et ira] “Ev ord ovviv, si balteus est militare cingulum, quid id est, furiosa ira. Neque enim omoportuit utramque vocem dari? Sed nis ira furit. Ut accendo de ira, ita explicet Virg. Varr. Ait hic, · Bal- Liv. 1. xxxvIII. 'Accendit ira animos teum, quod cingulum e corio habebat eorum.' Et xxiv. 'qua voce eum bullatum, balteum dictum.' Itaque accensum restitisse.' Cerda. balteus proprie erat, cui annexa 947 Tune hinc spoliis indute meorum] cinctio. Explico hoc. Duplex fuit Non absimile illud Il. X. in persona officium baltei. Primum, ut ab eo gla- Achillis : åráp novčanola, Natporan dium penderet. Alterum ut cinge- gevaplŚ w Zâs čoc eod', &c. Germ. ret. Isidor. clare xix. 35. 'unde et 948 Pallas te Immolat] Ad suæ mor. balteus dicitur, non tantum quod cin- tis et abrupti fæderis ultionem, te gitur, sed etiam a quo arma depen- tanquam hostiam immolat Pallas. Ser. dent. Ideo utramque vocem con Pallas te hoc vulnere, Pallas Immolat] jungit Maro nullius doctrinæ expers.

Claud. Stil. 1. •Pallantis jugulum Inde et Treb. Pollio in Salonino scri- 'Turno moriente piavit Æneas.' Non bit : “ Cum cingula sua plerique mi- absimile facinus Virginii apud Liv. I. litantium, qui ad convivium vene II. ubi post interfectam filiam rerant, ponerent hora convivii, Saloni- spectans Appium, “Te, inquit, ApDus puer auratos constellatosque bal- pi, tuumque caput sanguine hoc conteos rapuisse perhibetur.' Cerda. secro.' Neque vero dubium, quin

Bullis] Bulla, et Græcis Bourra, Virg. respexerit morem, quo hostes insigne quondam triumphantium, post mactabantur pro defunctis in bello, in usum etiam puerorum nobilium quod Plut. in vita Themist. dixit Kausurpatum : a cujus specie, auctore Tápaodai, et kallep@oai' nam fiunt Plutarcho in Probl. bulla roupótvě tanquam victimæ et hostiæ. Cerda. dicta, tumor quidam in aqua bulli 950 Adverso sub pectore] In pectus ente excrescens, et statim evanes- hostis, ita uti adversum fuit, totum cens. Dicitur et Ciceroni pro capite gladium pressit. Taubmann. clavi umbellato, quo basilicarum fo 951 Solvuntur] In antiquis non. res configi solent: unde Plaut. in nullis codicibus solvontur : ita ruont, Asio. accepit bullam pro capite acuont, ea pronuntiatione, quam a clavorum: Jussisti in splendorem veteribus acceptam Etrusci adbuc

3956

NOTÆ VARIORUM IN VIRGIL. ÆNEID. XII.

incolumem servavere. Pierius. diximus, discedebat a juvepe. ' Nam

Frigore) Morte: ut, Corpusque volunt physici animam discedere a lavant frigentis, et ungunt.' Sero. corpore invitam, cum quo adhue ba

Illi solvuntur frigøre membra] Supra bitare naturæ legibus poterat. Sic Æn. 1. ' Extemplo Æneæ solvuntur Homerus : Yuxh 8 ÉK MEMÓW TTamén frigore membra.’ Grecis siquidem άϊδός δυ βεβήκει, “Ον πότμον γοόωσα, ύπνος και θάνατος λυσιμελείς dicuntur. λιπουσ' ανδροτητα και ήβην. Servius. Observavit et Passeratius, Virgilium Vitaque cum gemitu, &c.] Animæ hic expressisse vim verbi Græci fu abitum describit. Ita Æn. ix. 349. xoppayeîv. Eurip. de Alcestide: Ý • Purpuream vomit ille animam : et vův kat' otkous év Xepoîv BaordGeTal fue Æn. iv, vs. ult. "omnis et una Dilapsus xoppayoūra. Et rursus idem de ea. calor, atque in ventos vita recessit.' dem Alc. non aporwahs Coti Kal Yuxop. De quarum rerum tractatione videpayei. Germanus.

atur magnus Scaliger Poëtices mi. I. 952 Vitaque cum gemitu fugit in- Idem vero carmen de Camilla moridignata sub umbras] Indignata, vel ente usurpavit, XI. 831. Similiter quia post preces veniam non merue Hom. de Hectore moriente, Il. XXII. rat: vel quia Laviniam fore sciebat 362. Videatur et Macrob. 1. 9. in Æneæ : vel quia, ut supra de Camilla Somn. Scip. Taubmann.

FINIS NOTARUM VARIORUM.

EXCURSUS

AD

BUCOLICA.

I.

ECLOGA IV.-GRÆCE VERSA IN ORAT. CONSTANTINI-M.

Eclogam hanc græce redditam, et eo consilio appositam, ut adventum Messiæ in ea prædictum esse manifestum fieret, magna ex parte extare apud Eusebium in Orat. Constantini M. ad Sanctorum cætum jam in argumento præfati sumus. Repetitum illud carmen et adjectum edd. Ge. Pabricii Chemnic, Rob. Stephani, aliisque; sigillatim excusum a Fed. Morellio 1583, et post alios a Maittaire in Miscellan. Carminib. p. 139. Inseruit quoque cum interpretatione, sed nulla crisi adhibita, Boecler. Diss. acad. Tom. II, n. XI, p. 387 sq. Non alienum erit a studiis eorum, quibus hæc editio parata est, si subjecero Græca ad meum sensum emendata: notato versuum Virgilianorum numero, cui illa respondent:

1 Σικελίδες Μούσαι, μεγάλην φάτιν υμνήσωμεν.

4 "Ηλυθε Κυμαίου μαντεύματος είς τέλος ομφή.
5 Ούτος άρ' αιώνων ιερός στίχος ώρνυται ημίν.
6 "Ηκει παρθένος αύτις άγουσ' ερατόν βασιλήα.

NOTA.

5 Oltos &p'. leg. Adris &p'.

7 "Ενθεν έπειτα νέων πληθώς ανδρών εφαάνθη.
8 Τον δε νεωστι πάϊν τεχθέντα, φαεσφόρε Μήνη,
9 'Αντί σιδηρείης χρυσήν γενεών όπάσαντα,
10 Προσκύνει ....

13 Τούδε γαρ άρχοντος, τα μεν έλκεα πάντα βράτεια
14 "Αλγεά τε στoναχαί τε κατευνάζονται αλυτρών.
15 Λήψεται άφθαρτοιο θεού βίοτον, και αθρήσει
16 "Ηρωας συν εκείνω άολλέας, ήδε και αυτός

Πατρίδι και μακάρεσσιν εελδομένοισι φανείται,
17 Πατροδότοις αρετήσι κυβερνών ηνία κόσμου.
18 Σοι δ' άρα, παϊ, πρώτιστα φύει δωρήματα γαία,
19. 20 Βάκχαριν ηδέ κύπειρον, ομού κολοκάσσιακάνθω.
21 Σοι δ' άρα, παϊ, χίμαροι μαστους καταβεβαιθυίαι

Αυτόματοι γλυκύ νάμα συνεκτελέoυσι γάλακτος.
20 Ουδέ θέμις ταρβεϊν βλοσυρούς αγέλησι λέοντας.
23 Φύσει δ' ευώδη τα σπάργανα άνθεα. αυτή
24 "Ολλυτο ιοβόλου φύσις ερπετού όλλυτο ποίη
25 Λοίγιος: 'Ασσύριον θάλλει κατά τέμπε' άμωμον.
26 Αυτίκα δ' ηρώων αρετάς πατρός τε μεγίστου
27 "Εργ' υπερηνορίησι κεκασμένα πάντα μαθήση

NOTÆ.

σονται,

13 τα μεν έλκεα: ita duo codd. ap. capellae Ubera.’ Vales. conj. αγες. Vales. Vulgo : μενοεικέα πάντα . βρ., 23 Edebatur ανθεα αυτά. Ιn Cod. quod sane ad sensum redigi potest: apud Vales. erat doet' duitnu et bort' omnia mortalia ex animi voluntate. ένιπήν; quod non assequor. Poterat Si futurum preferas, erit κατευνάσ. ενιπήν cum seqq. jungi : ενιπήν Ώλεσεν

ιοβ. φύσις ερπετού. Sed in άσετ' quid 19 Βάκχαριν. Vulgo: κριθήν ήδε κύ- lateat non video. Suspicor ενιπήν πειρον, perperam ; κισσους erat ermen. esse factum ex fine versus sequ. datio Morelli ex Latino facta. Mait- ποίη, quod ubique corruptum πίσσης, tair. conj. Βάκχαριν ή κισσους και ομούς ποίσσης, ποιήσεως. . modo non a litterarum ductu nimium 24 όλλυται νulgo altero loco cum recederet. Si tamen κύπειρος Cype- vitio versus. Malim ώλετο. rum esculentum Linn. est, non ingrati 25 κατά τέμπε' editum a Vales. Vulgraminis genus, potuit cum baccari go : κατά πάμπαν. Εx iis, que Conjungi.

stantinus interpretationis causa ad21 Legebatur & παι, θαλεροί μαστοι jecit, putes eum legisse: οίχεται καταβεβριθυίαι. In Virgilio est: Ip- 'Ασσύριον, θάλλει κατά τέμπε' άμωμον sæ lacte domum referent distenta perperam acceptis Maronis verbis.

« PreviousContinue »