Page images
PDF
EPUB

et

6

Exercent colles,' Germanus.

II. 'irarum fluctus. Simocatt, 1. 6. 521 Ac velut immissi, 8c.] Duplex åvášeois oluatos péyay Xarávy Quudv comparatio, ab igne et fluvio; ut e. énekújave : fervor sanguinis excitarit tiam in 1. 11. 'In segetem veluti cum in Chagano magnos irurum fiuctus. flamma furentibus Austris Incidit, Quæ verba declarant et Lucretium aut rapidus montano flumine torrens.' et Virgilium ; nam fluctus irarum a Notat Scal. v. 3. Virgilii cantum fluctuante fervente sanguine. longe feliciorem Homerico, qni II. Cerda. X1. duces suos duobuis messoribus Rumpuntur] Pro fatigantur; et comparavit, nam præter casum sege- fluctuat et rumpuntur quia, ( nescia tis nulla vis est in re ipsa. Ait Poë- vinci Pectora.' Horatius, ‘Pelidæ ta immissi ignes, ut in Georg. “Di. stomachum cedere nescii.' Serv. versa immisit sylvis incendia pastor.' Rumpuntur nescia vinci Pectora] Pas. Cerda.

seratius e Lucr. ur. imitatum censet: 522 Arentem in silvam] Pro aridam. inprimis vis est violenta leonum, Servius.

Pectora qui fremitu rumpunt plerunVirgulta sonantia lauro] Quæritur que gementes, Nec capere irarum quid sit 'virgulta sonantia lauro.' Auctus in pectore possunt.' Tuub. Scilicet ipsa virgulta lauri; sunantia 529 Murranum hic, ataros et aro. autem, cum crepitu ardentia. Id. rum antiqua sonantem Nomina) Hoc ,

523 Aut ubi decursu rapido, &c.] est, cujus majores omnes Murrani Hom. II. A. Xexuáppous kat' Ópeoplv sunt dicti, et reges fuerunt : nt, οπαζόμενος διδς όμβρω Πολλάς δε δρύς “ per regesque actum genus omne αζαλέας, πολλές δέ τε πεύκας Εισφέρε- Latinos' Scimus enim solere pleTal: et Lucret. I. 1. 'quod largis im- runque fieri, ut primi regis nomen bribus auget Montibus ex altis mag etiam reliqui possideant: ut apud nus decursus aquai.' Germanus. Romanos Augusti vocantur, apud

524 Dant sonitum spumosi amnes] Albanos Sylvii, apud Persas ArBellum semper incendio et fluminibus sacidæ, apud Ægyptios Ptolemæi, comparat. Sic in secundo, “In se apud Athenienses Cecropida. Ungetem veluti cum flamma furentibus de superfluum, quod ait Donatus, Austris Incidit, aut rapidus montano debere nos accipere occisum Murraflumine torrens.' Serrius.

num, dum avos et atavos Torni com525 Suum populatus iter] Postquam memorat, et effert Jandibus maxiFastando sibi iter fecit: illa enim ma mis, per illud, “Vidi oculos ante ipse vult H. Steph. quam, popnlatus quic meos me voce vocantem Murranum.' quid sibi in itinere occurrit. Tuubm. Serrius.

Non segnius ambo Æneas Turnus Acorum antiqua sonantem Nomina] que ruunt] Bene comparationibus di- Est hoc quod Propert. 1. 13. “illusversis singula reddidit ad similitu. tres femina jactat avos :' et iv. 11. dinem veram, quia ambos ignibus genus hic Rheno jactabat ab ipso.' aut fluminibus comparaverat. Ergo Mart. v. 17. Dum proavos, atavos. non segnius ad ignem retulit, quia que refers, et nowina magna. Quinsegnis quasi sine igne sit; fuctuat til. Declam. 308. ‘jactatione sanguiautem ad amnes eum retulisse nulla nis.' Ut Virg. “antiqua sopantem,' dubitatio est. Serrius.

ita Valer. Arg. 111. et Ophelten va526 Ruunt per prælia] In codicibus na sonantem :' et Ammian. I. XXVIII. aliquot antiquis ruont in prælia legi- de quibusdam, qui se conspicuos tur, sed per in pluribus. Pierius. dicebant prænominum claritudine :

527 Fluctuat ira intus] Lucret. l. 'jam Tarraciis, jam Perrasiis, aliis

6

que sonantibus originum insignibus est. Atque etiam Iliad. xii. ubi Pomultis.' Cerda.

1ypotes Δουρί βάλεν Δάμασον κυνέης Sonantem] Λαυροστομούντα Εschylo: δια χαλκοπαρήου, &c. Hasta percussit jactanten imagines majorum suorum. Damasum per galeam æreas malas haLucr. I. III. ' Et crepat antiquum ge- bentem. Cerda. nus, et pietate repletam.' De Mur Fizo stetit hasta cerebro] Quidam runo, quo nomine Latinorum reges codices antiqui fixa stetit asta, legunt. dicti, vide Æn. vi. 763. Taubm. In Mediceo fixa prius scriptum fn

530 Per regesque actum genus omne erat, inde alio atramento ducta circu. Latinos] Horatius de Lamo, “Et ne laris lineola in o literam. Pierius. potum per memores genus omne fas 538 Dextera nec tua te, Grajum fortos,' Servius.

tissime Creteu, Eripuit Turno: nec dii Actum] Ductum. Taubmann. texere Cupencun] Ita Æneam compa

531 Ingentis turbine sari) In Roma rat Turno, ut eum superiorem esse no, ingenti : sed magis placet, ingentis significet. Nam quem Turnus intersaxi. Pierius.

emit, virtus sua liberare non potuit: Ingentis turbine saxi] Æn. ix. 571. ei vero, quem occidit Æneas, ne sua ingentis fragmine montis.' Taubm. quidem numina prodesse potnerunt.

534 Nec domini memorum proculcat Terentius, ‘Memini relinqui me Deo equorum] Id est, equorum domini im- irato meo.' Sic alibi, nec Dii momemorum. Serrius,

rientis Elissæ.' Singuli enim Deos Nec memorum domini proculcat equo- proprios habemus, Genios. Sane scirum] Egregium pádos, quia veque endum Cupencum Sabinorum lingua ipsi equi meminere eum esse suum sacerdotem vocari: ut apud Romadominum. A quo affectu non abit nos Flaminem et Pontificem, sacerOvidiapus, quo proclamat miser a dotem : sunt autem Cupenci Herculis canibus laceratns : • Actxon ego sacerdotes. Ergo quod huic proprium sum, dominum cognoscite vestrum.' nomen de sacerdote finxit, bene dix. Cerda.

it, nec Dii texere sui. Et quidam re535 Ruenti Hilo] In antiquis co

prehendunt Poëtam hoc loco, quod dicibus Hylo per y scriptum est.

in nominum inventione deficitur. Pierius,

Jam enim in ix, Cretea a Turno ocNo] Ita scribendum, non Hilo, jam cisum induxit: ut,' Cretea, Musarum Turn, monuit. Scias in mensione non comitem. Sed et apud Homerum, et absumi vocalem per synalæpham, id- Pylæmonem et Adrastom bis ponit, que ex vi Græca, scribitur enim “Inq. et alios complures. Servius. Itaque metire, Ilo animis: nam w non Grajum fortissime Creteri] Vetera absumitur. Cerda.

quædam exemplaria Rheteu scribunt, 536 Aurata ad tempora] Cum hoc plura Creteu. Pierius. dicatur propter galeam, lege quæ dedi 539 Nec Dii texere Cupentum] Anad exitum I. vill. ubi de Augusto, tiqua omnia hæc exemplaria Cupen

geminas cui tempora flammas Læta cum legunt per c in finali syllaba. vomunt. Idem.

Est et Di unico i, de quo sæpe dic537 Olli per galeum, &c.] Locus

Idem. plane Hom. II. XII. Ου δ' άρα χαλκείη 540 Sui] Dii nostri dicuntur, qui κόρυς έσχεθεν, αλλά δι' αυτής Αιχμή δεμένη nobis propitii favent: Turneb. IX. poñer dotéov, éyképalos dè 'Evdov dnas 30. Ita Persius Sat. 5. 'Saturnomque TETTÁMaKto : Neque ærea galea restitit, gravem nostro Jove frangimus, id sed per ipsam Cuspis percupida rupit os, est, nobis propitio. Terentius : -Mecerebrum vero Intus totum inquinatum' mini relinqui me Deo irato meo.'

[ocr errors]

tum.

Singuli enim proprios habere Deos drum : 'Fecerat et phalangem tri. credebantur. Taubmann.

ginta millium hominum, quos phalan541 Clipei mora profuit ærei] Anti- garios vocari jusserat.' Virg. certe qua omnia exemplaria, quæ volvimus, attributis rem hanc discernit. Nam æris legunt : quamvis arei cultum hic, Argivæ phalanges :' et int. magis videatur. Pierius.

'Thuscorumque phalanx.' Cerda. Ærei] Hæc synecphonesis cre 545 Exersor Achilles] Bene sepabra in Virgilio, in fine, initio, medio. ravit : ut, “Relliquias Danaum atque Testimonia primi, lic ærei: in v. immitis Achilli.' Servins. • Unguibus aureis:' alibi, pondera Nec Priami regnorum eversor Achilbalthei. Alterius, in vi. "ferreique les] Quia ab occiso Hectore, quem Eumenidum thalami.' Tertii, cum Achilles interfecit, tota imperii ruina. ait, “ Terei, Protei,' &c. Cerda. Est etersor καταλύτης, πορθητής. Ovid.

513 Late terram consternere] Aliud Metam. XII. “Jam timor ille Phryex alio ostenditur. Nam per hoc gum, decus ét tutela Pelasgi Nomicorporis exprimitur magnitudo : ut, nis Æacides, caput insuperabile bello.'

Stabant trecenti nitidi in præsepi. Statius etiam, ' Trojæ vastator Achil-. bus altis.' Serrius.

les.' Cerda, 514 Phalanges] Etiamsi vox ista 546 Mortis metæ] Id est, mors, quæ signet aciem Macedouum, Livio ta meta est et finis : nam metas ritæ dicimen sæpe dicitur de Romano exer mus, non mortis; mors enim infinita citu, it Cedren. pag. 323. Babelas de est. Sciendum tamen ita hoc de Ho. των Ρωμαίων φάλαγγος ούσης : conferta mero esse translatum, qui ait τέλος Romanorum phalange. Verum est ta- Bavátolo, hoc est, finis mortis : nam men, ita fieri mentionem phalangis, in ipsa morte finis est. Servius. ut fere semper cum respectu ad Ma. 547 Lyrnessi domus alta] Lyrnesos cedoniam. De Nerone Suet. cap. 19. civitas est Phrygiæ. Unde fuit BriParabat et ad Caspias portas expe seis: et per transitum docet neminem ditionem, conscripta ex Italicis se posse fatorum statuta vitare: quando num pedum tyronibus nova legione, enim hic crederet, ibi se natum tam quam Magni Alexandri phalangem longe esse periturum? Idem. appellabat: et Alexander Severus Solo Laurente sepulchrum) Similis apud Herodian. lib. iv. lectissimam conquestio de diverso loco natalitii juvenum manum Μακεδονικήν εκάλει et mortis est in vetere inscriptione, pánarya : rocabat Macedonicam pha 'Gallia quem genuit de gente Novem langem. Aperio et Lectori observa. populorum, Itala terra tegit, Gallia tionem. Cum sermo est in Scripto. quem genuit.' Apud Euripid. in Alribus de re Macedonica, absolute di. cest. fit hæc precatio, quasi nihil macunt phalanx. Quoties de aliis est jus ea esse possit: cúðaluovas (naidas) sermo, milites dicebantur aut pha 'Εν γη πατρώα τερπνόν έκπλήσαι βίον. C. langitæ, aut phalangarii. Quibus 548 Conversæ acies) In bellum covocibus significator acies, non vera

actæ, vel inter se conversa'. Serv. Macedonym, sed cum forma ad il 551 Euandrique Arcadis alæ] In anJam. Testimonium primæ vocis est tiquis omnibus exemplaribus Arca. in Livio 1. XXXVII. ubi de exercitu des scriptum observatur : quod mi. Antiochi : ‘Decem et sex millia pedi. nime displiceat, quia passim Arcaules tum more Macedonum armati fuere, Virgilius nominat. Pierius. qui phalangitæ appellabantur.' Alte 552 Pro se quisque viri] Pro qualirius io Lampridio, qui de Alexandro tate virium suarum : sicut in quinto, Severo æmulante Magnum Alexan * Pro se quisque viri, et depromunt

mum:

tela pharetris.'. Servius.

quam vidi melius consilium dari." Pro se quisque] Quia non tantum Plant. Anlul. * Neque ligna usquam ductu, sed virtute militari rem gere- vidi præberi pulchrius.' Sic et Græce bant, et kad' éavròv, ut Hom. loquitur. déov, quod sumitur pro opportunitate. Sed et fortasse dicit, pugnasse eos Nam Plutar. in vita Cicer, quod om. pro se, id est, pro vita, ad eum mo nes dicerent εν καιρώ, ille εν δέοντι. dum, quo de Julio pugnante contra Ergo pulcherrima dicitur Venus, quæ filios Pompeji in Hispania, ait Plut. pulcherrimum attulit consilium, id πολλάκις μεν αγωνίσατο περί νίκης, νύν est, sapientissimum et opportunissiδε πρώτον περί ψυχής: Ρugnacit sape

et esse quidem potest hypalpro victoria, nunc primum pro rita. lage genitrix pulcherrima misit men. Porro imitationem jam alii aperue- tem,' pro pulcherrimam mentem. runt. Ea sumpta ah Attio in Meleag. Sic 'purpureos cristis juvenes,' pro "Gaudent, currunt, celebrant, ber- purpureis cristis ; et millena in uno bam conferunt, domant, tenent Pro Virgil. Cerda. se quisque, com corona clarum con 555 Urbique adverteret agien] Id stat caput.' Cerda.

est, contra urbem. Servius. Summa nituntur opum ri] Hemisti Urbique adverteret agmen] Ovid. chium est Eunianum. Servius. Trist. 1. 2. jussæ me advertite ter

Summa nituntur opum vi] Ita in ix. ræ.' Sic et Ge. iv. terris festinem "Summaque evertere vi.' Addncit advertere proram.' Cerda. Macrob. Ví. 1. versus Ennii, qui l. iv. 558 Acies circumtulit] Vel exerci. • Romani scalis summa nituntur opum tum suum huc atque illuc circunduxit, vi.' Et I. xvi. "Reges per regnum

vel acies oculorum : et bona occasione statuasque sepulchraque quærunt; pervenit ad id, ut Æneas civitatem Ædificant nomen, summa nituntur posset aspicere. Servius. opum vi.' Apud Tall. Divinat. 11. ha 559 Immunem tanti belli] Sine offi. betur hic versus, 'Crasus Halym cio dimicandi. Et vult inobsessam penetrans magnam pervertet opum intelligi, quasi sine periculo sit opvim.' Cerda.

pugnationis. Nam immunis est, qni Tendunt] Pro contendunt. Serv. nihil præstat, quasi sine muniis, hoc

554 Mentem Æneæ genetrix pulcher- est, qui non facit munia. Idem. rima misit] Mentem, consilium : ut Immunem] Doctissime : nam vox • Qua facere id possis, nostram nunc

hæc e media militia. Erant immuaccipe mentem.' Misit autem pro nes, qui aut ex lege aut ex beneficio immisit. Et pulcherrima perpetuum vacabant. Liv. I. vi. immunes opeepitheton est, ad negotiam

rum militarium :' et quidem milipertinens. Sane bona usus est æco tibus immunibus opponuntur munifinomia, ut diceret instinctu numinis Veget.- Munifices appellantur Æneam profectum esse ad civitatis qui munus facere coguntur.' Ammian, exeidium. Nam incongruum fuerat 1. xxv.' munifici gregario.' Cerda. occupatum bello per se tale cepisse Impune quietam] Quæ specialiter consilium. Servius.

debuit pænas luere propter fædus ab. Genetrix pulcherrima] Servii scholi- ruptum. Serrius. on hoc, 'perpetuum epitheton est, 560 Pugnæ accendit majoris imago] nec ad negotium pertinens,' ineptum Subaudis cum. Idem. est. An aliquid Maro non ad rem 563 Nec scuta ant spicula densi De. pertinens? Dicitur aliquid fieri pul- ponunt] Ex eo quod non est factum, chre, cum sapienter fit et opportune. quod fieri soleat indicavit: ut supra, Terent. Eunuch. • Dixti pulcbre, nun Defigunt telluri hastas, et scuta rea'

рес

ces.

eruam.

clinant.' Idem.

semper vestra evertit, nunc Juppiter Nec scuta aut spicula densi Deponunt] hac stat.' Taubmann. Elucet in istis mos Romanorum, qui 566 Neu quis ob inceptum subitum armati aderant audituri suos Prin- mihi segnior ilo] Tertia persona est cipes concionantes. Apud Claudian. ito, id est, eat : et hortatur eos ut in de Bell. Gild. stat circumfusa ju- bellum ruant, quasi res fuerit ante ventus Nixa hastis, pronasque ferox disposita. Nam hoc dicit, Repentiaccommodat aures,' Ammian. I. II. num imperium nullam vobis afferat • Progressus Princeps ambitiosius so moram. Unde est illud paulo post, lito tribunal ascendit, signis aquilis- ‘Scalæ improviso, subitusque appaque circumdatus, et vexillis, septus- ruit ignis. Servius. que totis armatárum cohortium globis.' 567 Urbem hodie caussam belli, &c.] Sic et apud alterum Plinium loquentis Tres versus in Oblol:go codice hoc Trajani tribunal inducitur pilorum, habentur ordine: “Urbem hodie canssignorumque horrore circumdatum.' sam belli: regna ipsa Latini Eruam : Cerda.

et æqua solo fumantia culmina po. 564 Celso medius stans aggere fatur] nam: Ni frænum accipere, et victi Hoc quoque e more ducum, qui ab parere fatentur.' Sed enim magis tumulo, ab aggere, a cespite concio- placet conditionalis oratio, “ Ni frænabantur conspicui. De re hac jam num accipere, et victi parere fatenplene Lips. de Milit. Rom. iv. 1. tur:' interposita et ante verbum Plutarch. in vita Pomp. de hac re

Est et illud adnotandum, loquens, ó (Bñua) TOLOWO W atrol rîns vñs quod freni inter ea nomina reponitur εκτομάς βαθείας λαμβάνοντες, και καταλ. a Carisio, quæ singularitate carent: AGAWY OUTIDévtes: quem suggestum fa- quamvis seens a Virgilio dicatur, ut ciunt grandibus cespitibus excisis, invi. boc loco. Pierius. cem accumulatis,

Ammian. 1.. XIX. Caussam belli] Quia illic erat Lavicelsoque aggere in speciem tribu- nia. Servius. Dalis erecto :' et l. xxi. loquens de 568 Frenum] Frenum singulari nuIuliano, saxeo suggestu insistens.' mero raro lectum est; et quidam hunc Vopiscus etiam in vita Probi meminit versum per figuram Græcam dictum *tribunalis cespititii:' et de illo Prud. tradunt : Quodorowo MéAdely Maßeiv. Psychom. ' Exstruitur media castro- Idem. rum sede tribunal Editiore loco, tu Ni frenum accipere] Sic et Sophocl. mulos quem vertice acuto Excitat in in Electra, otowa déxerdal. Tib. fre. speculam, subjecta unde omnia late num mordere: "Non domito frenos Liber inoffenso circumspicit aëra vi ore momordit equus :' quamvis alii, sa. Idem.

frenum mordere, pro detrectare, et 565 Nequa] Pro nulla. Servius. contumaciter

respuere, accipiant. Esto] Sit. Idem.

Germanus. Juppiter hac stat] Pro nobis religio 569 Eruam] Confidenter, quasi jam est, quam læserunt Rutuli ruptis fæ non bellum sit, sed expugnatio. Serv. deribus. Novimus autem interfuisse 572 Hoc caput, o cives] Sic superius fæderi et deos alios, et Jovis imagi- Drances a Turno, ut,' 0 Latio caput nem sceptri præsentia redditam. Id. horum et causa malorum,' id est,

Juppiter hac stal] Pro- pobis facit principium : potuistis enim quieti escontra Rutulos fædifragos. Vel,. ut se, si Latini fædus servassent; et ad Scalig. iv. 16. Hic est modus, hæc Latinos transfert crimen Tnrni. Id. via imponendi fatis finem. Hemisti 573 Ferte fuces propere] Veteres chium Ennii, ut Macrob, vi. 1. Non plerique couices properi legunt, uti

« PreviousContinue »