Page images
PDF
EPUB
[blocks in formation]

jam alibi. Cerda.

sua quisqne castra digressi. Ergo 914 Tingat equos] Quidam tingat aut castra posuerunt, aut ad morem humiliter dictum accipiunt. Servius. castrorum fecerunt. Servius.

Tingat equos! In antiquis ex insti Mænia vallant] Hinc probatur, quia tuto Attii tinguat, u post g notata, et qui tuentur et qui obsident, rallare scriptum est. Pierius.

dicuntur. Idem. 915 Considunt castris] Hoc est in

ÆNEIDOS

LIBER XII.

1 Turnus ut infractos) Postquam qui in bestias imperium habet, ut Turnus in bello defecisse videt Lati- 'Turnus in snos, sed vulnerato, et qui nos, antea semper infractos : namque ulcisci non potest. Donatus. ita major est sensus, quam si infractos, 2 Sua nunc proinissa reposci] Quia valde fractos acceperis. Serrius. dixerat, Ibo animis contra; vel Infractos] Valde fractos. Donat.

magnum præstet Achillem.' Nunc Infractos Exponit Serv. et alii, autem pro tunc. Servius. Antea semper infractos invictosque, 3 Se signari oculis] Propter illud et αρρήκτους. . Idem tamen sui quasi quod post dicturus est, 'in te ora Latioblitus, Æn. v. infractos Latinos, ex ni, In te oculos referunt.' Modo autem posuit, valde fractos. Vide ibid. Non significat: id est, ut quod esset silentas. Ita certe et Donatus infractos tio ambiguum, oculis confirmaretur hic exponit planissimo (ut ait) sen. sine dubio eorum a quibus coactus tentiæ robore; animo et viribus valde promiserat. Idem. fractos : quomodo et Æl. Donatus ad Se signari oculis] Id in contume. Terent. Enn. II. 3. item J. C. Scali- liam, quasi notaretur. Ad quem mo. ger, et Nic. Faber JC. Etiam, J. dum Seneca controv. 8. ' QuotiesLipsins, et J. Gruterus ad Senec. cunque tumultus aliquis exortus est, Quæst. Nat. I. ii. notat, infruclum a in me civium diriguntur oculi :' et Seneca quoque, pro valde fractum Sen. Philosophus Benef. ut. 17. ' Pæsæpius poni. Epistol. 90. molles na est, quod omnium designatur ocuque cantus et infractos,' &c. Epist. lis, aut designari se judicat:' inf. in 102. “Jam reliquias ætatis infractæ hoc libr. “in te ora Latini, in te ocucontemnebam :' et alibi : ita Pru los referunt.' Et Tertullian. de Pall. dent. ad Laurent. "Et claudus in c. 4. in re omnino 'contumeliosa dixit, fracto genu, Vel crure trunco semi et acie figere, et digito destinare, et pes, Gressum trahebat imparem.' nutu tradere.' Ibidem postea, 'urV. N. Æn. v. 784. Taubmann. ges oculis,' id est, notus ad infamiam.

Latinos] Non solum ejus gentis mi. Hoc affectu dixit Demosthenes in lites : sed omnes qui essent in exer Philipp. 11. μέλλομεν, και μαλακιζόμεcita Turni. Turnum comparat leoni, θα, και προς τους πλησίον βλέπομεν άπι

nam ar ma

στούντες άλλήλοις. Cerda.

cum hostem petunt, arma morere diUltro) Aut insuper, aut antequam cuntur. Sic alibi de tauro, 'signa aliquis exposcat. Et bene ducis movet præcepsqne oblitum fertur in dignitatem servavit, ut non ideo fa- hostem.' Servius. ceret quia quidam reposcebant, sed Moret arma] Vires suas experitur : sua sponte accenderetur in prælium.

sunt uniuscujusque rei Servius.

possibilitas. Manilius 1. v. dixit, ar4 Pænorum qualis in arris] Compa ma ferarum, id est, dentes et ungues : ratio magnifica, et tota sua. Scalig. unde exarmati leones, quibus dentes v. 3. Taubmann.

et ungnes vulsi. Ita Statius 1. ix. 6 Saucius ille) Kat' doxhv. Ille leo. “Armaque curva suum :' unde et veId est, princeps ferarum. Vel certe natores dentes aprinos eleganter deveteri more ad magnitudinem perti- fensacula vocant, ut notat Scalig. ad net, ut, “ac velut ille canum morsn: Manil. Taubmann. interdum nobilitatem significat, ut, Gaudetque] Spe ultionis, et dicendo • Multum ille et terris jactatus :' aut gaudet, alacritatem voluit leonis exsimilem rem designat. Lucilius, primere, gaudii verbo. Cæterum

velut olim Auceps ille facit cum im- nulli ferarum vel pecudum iste sen. proviso insidiisque.' Quamvis qui- suis adponitur. Servius. dam ille per se superfluum hoc loco 7 Excutiens cervice toros) Cervice pronomen tradunt. Saucius autem excutiens :

: an, quos in cervice habet? pectus, id est, saucium pectus habens : Idem. ut, 'nudatosque humeros oleo per Excutiens cervice toros) Est hæc in fusa nitescit.' Et bene alia verba fera significatio iræ. Ita de illa Lu. interposuit, quia saucius pectus et so. canus l. 1. ' Erexitque jubas, vasto nabat asperrime, et imperitis poterat et grave murmur hiatu Infremuit.' solæcismus videri. Et saucius pectus Vide reliqua Lucani. Catullus de congrne, in quo Turni dolor est. leone etiam, 'Rutilam ferox torosa Servius.

quate jubam.' Inde ab setis ferarum Iue] Vacare eleganter Turnebus Græci åvaxarričely dicunt, pro åyprollmonuit, xvii. 32. et paria advocat olar. Est enim in jubis ferarum quætestimonia. . Sed hoc non e meo gus dam exultantia, adeo ut dicat Plin. tu. Vere non vacat, sed major em VIII. 42. equarum libidinem extingui phasis. Cerda.

tonsa juba. Inde et Seneca in di. Gravi vulnere] Gravi, id est, Forti, po, 'Qualis per arva Libycus insanit ut, 'ferit ense gravem Tymbræus leo, Fulvam minaci fronte concutiens Osirim.' Venantum autem vulnere, jubam.' Cerda. quod venantes fecerunt. Servius. Latronis] Insidiatoris, a latendo, sed

Venantum] Pro venatorum. Lucret. modo venatoris: et est Græcum, nam 1. iv. “Venantumque canes in molli Aatpete dicunt obsequi, et servire sæpe quiete.' Cerda.

mercede. Unde latrones wocantur 6 Tum demum, &c.] Novissime : id conducti milites. Moris autem erat, est, postquam fuerit vulneratus. Hæc ut hos imperator et circa se haberet, enim leonum natura est, ut, nisi læsi, et eos primos mitteret ad omne disnequeant irasci. Movet antem arma. crimen : unde nunc dicit latronis telo Vires suas experitur: nam arma sunt fixum leonem, quia etiam venatores uniuscujusque rei possibilitas : unde operas suas locare consueverant. Sic est, et quærere conscius arma :' id etiam dicti qui circa caveas sunt, est, dolos.

Est autem movet arma, quod ut milites stent cum ferro; aut etiam translatio ab hominibus, qui quod lateant ad insidias faciendas :

ergo ex eadem similitudine latronem, &mOvuoûvta. Cerda. hic venalorem accipiendum, quia et 10 Turbidus] Plenus terroris et obsidet saltus, et cum ferro est. Sane perturbationis. Sane notandum affalatronem venatorem, quis ante hunc? tur, atque infit: nam iteratio est, qua Varro tamen dicit hoc nomen et La frequenter est usus; licet nonnulli tinam posse habere etymologiam; ut dicant temperare hoc interpositam latrones dicti sint quasi laterones, conjunctionem: et hic habitum futuræ qnod circa latera regum sunt, quos orationis ostendit. Servius. nunc satellites vocant. Una tamen 11 Nulla mora in Turno] Plus est significatio, licet in diversa etymolo. Turno, quam si in me dixisset: ut, gia. Plautus in Pyrgopolinice aperte ' quisquam numen Junonis adoret ostendit qui sint latrones, dicens, Præterea ?' Et bonum principium e• Nam Rex Seleucus me opere oravit jus qui in suspicionem timiditatis inmaximo, ut sibi latrones cogerem et ciderat. Idem. conscriberem.' Idem in Bacchidibus Nulla mura in Turno] Calab. I. 1. Té exsecutus est, militem latronem di- μή τις έτ' άμβολίη πολέμοιο Είη τειρομέcens, “Snam qui auro vitan vendi- νησιν· έoικε γαρ εν δαι μάλλον Τεθνάμεν. tat.' Serrius.

Cerda. 8 Imparidus frangit telum] Luca Retractent) Repetant et revolvant, nus, ' Per ferrum tanti securus vul- Serrius. peris exit.' Idem.

Nihil est quod dicta retractent] ReImparidus frangit telum] Lucan. l. spectum ad versus illos lib. XI. ore vi. de ursa, “ Se rotat in vulnus, te- Æneæ, Æquius buic Turno fuerat lumque irata receptum Impetit, et se opponere morti. Si bellum finire secum fugientem circuit hastam.' manu, si pellere Teucros Apparat, Taubmann.

his decuit mecum concurrere telis. Fremit ore cruento] Licet os habeat Vixet, cui vitam Deus, aut sua fata proprio cruore perfusum. Sane ipsa dedissent.' Hinc et Drances ad Tur. comparatio exitum ostendit futurum. num,“illum aspice contra, Qui vocat.' Nam etiam Turnus ruit in mortem Cerda. ferocitate compulsus : sic in quarto 12 Ignavi Æneada] Aut Æneadæ indicat futurum exitum reginæ, di- pro Æneas, aliud per aliud significacens, ' Qualis conjecta cerva sagitta.' vit; aut Æneade, non Æneas; quasi Serrius.

contra omnes pugnaturus. Servius. 9 Gliscit] Crescit, et latenter, nn 13 Congredior] Hypocrisis est, ut de et glires dicti sunt, quos pingues exprimatur id quod flagitatis. Sic efficit somnus. Veteres gliscit incre. Statius ubi Polynicen oblique inducit mento ignis ponebant. Bene ergo loquentem, non me ullius domus hoc verbo utitur, de quo ait, ' Ultro anxia culpet, Exspectentve truces implacabilis ardet.' Idem.

obliquo lumine nati.' Unde etiam · Gliscit] Citat Nonius illud Pacuvii supra ait Poëta, “ Se signari oculis.' in Perib. “Sed nescio quidnam est Quidam sane a Nulla mora in Turno, animi; horrescit et gliscit gaudium. usque ad pepigere recusent jungunt; Ait Serv. gliscit dictum olim de igvis ne si distinctio intercesserit, languesincremento: inde præclare, accenso cat sententiæ color. Idem. Turno. Lucretius l. 1. dixit, . ignis Concipe fædus] Id est, conceptis gliscens,' id est, crescens. Christia. verbis. Concepta autem verba dicunnus in Iren. Aristoph. ducit hanc vo tur jurandi formula, quam nobis transcalam a Greco γλισχρού : et γλισχρόν gredi non licet. Νam et sarcinatores Comici explicat daluaprov, et ouvróvas concipere dicuntur vestimenta, cum e

[ocr errors]

vero eam communem

diverso conjungunt et adsuunt. Id. mium victoriæ concedat. Idem.

15 Desertorem Asiæ] Exulem : ut, Cedut Larinia conjur] Quam diver. Exulibusne datur docenda Lavinia sitatem codicum in septimo habuimus Teucris?' unde est præmissa illa ex eo versu, Exulibusne datur ducenda cusatio, et in tota secundi æconomia, Lavinia Teucris? quam nonnulli veriti et in quarto; ubi dicit, ‘Me si fata primam in Lavinia syllabam esse lonmeis paterentur ducere vitam Auspi- gam, versum hoc dictionum ordine ciis, et sponte meas componere coras, scripsissent, Exulibus ducenda datur Urbem Trojanam primum, dulcesque Lavinia Teucris? eadem nunc itidem meorum Relliquias colerem.' Sane, offertur. Nam qui superius legerant, · Aut hac Dardanium dextra sub Tar- ducenda Lavinia, eodem hic modo le. tara mittam,' ponenda est mora, ut gendum arbitrati, cedatque Larinia postea inferatur, Desertorem Asiæ ; scribere instituerunt. Bona tamen potest enim videri non ita instituisse eruditorum pars absque particula Turnus orationem, prædicto Darda. copulativa libentius legit: syllabam nium, ut inferret desertorem, sed re

Poëtis poni, gem : verum ubi propius accessit, in- exemplis alibi ostendimus. Pierius. tellexisse hunc honorem nominis ejus, 18 Olli] Exiles literas, i, et u, mu. non dandum ; itaque commutasse, et

tabant veteres in o, sic olli pro illi, contumeliose desertorem dixisse. Id. servos pro servus, inde et serrolus.

Desertorem Asiæ] Tria convitia : a Donatus in And. “Ellum, et ollum, loco, quod Asianus; quasi dicat, ex dicebant veteres, pro illum. Cerda. corrupta provincia : a genere, quod Sedato corde] Quia de Turno ait, esset Dardanus, quasi rebellis : a fac ' atque ita turbidus infit:' et qualito, quod esset proditor. Donatus. tatem orationis prædixit. Servius.

Sedeant spectentque Latini] Invidio Sedato corde] Habitus, ut dixi, fuse dictum est, ut diximus supra. turæ orationis, Sic apud Sallust. Pollicetur enim se singulari certami. Jugurth. ‘Rex satis placide verba ne dimicare velle cum nolit: nam, facit:' et Ammian, I. xx. “Suade bat sedeant, spectentque Latini, la- placido sermone. Carterum Virgilii tenter eos ignaviæ arguit, quod solus versus spondeis scatet ad Latini re. omnibus quiescentibus dimicet: quam gis gravitatem indicandam. Unde rem plenius sequens indicat versus, non male conjectant aliqui, factum

Et solus ferro crimen commune re versum ad imitationem tardissimi Enfellam,' id est, commune fugæ ac niani 1. Annal. • Olli respondit rex timoris dedecus, solus meis virtutibus Albai Longai.' Vide vero ut sequens comprimam. Alii crimen commune, id tota oratio habeat patris consilia, et est, omnium Latiñorum : et crimen ait, minas interdum ; nam pro minis est quod Trojani in Italia copsederunt. timor mortis Turni. Cerda. Servius.

19 O præstans animi] Et præstans 16 Commune] Nam commune de viribus, et præstans virium dicimus. decus est, quod Trojani Italiam te Sane magnæ moderationis est hæc neant. Donatus.

oratio. Nam et Jaudat Turnum, 17 Aut habeat victos] Vitavit prop- quasi virum fortem : et tamen eum a ter omen pessimum verbum de se, singulari certamine dehortatur. Di. quod de Ænea dixerat: ille me in cens enim præstans unimi, latenter Tartara mittat.' Sed ait « victos,' ostendit eum inferiorem esse virtute. Servius.

Servius. Cedat Lavinia conjur] Ut, Cedat O præstans animi, &c.] Nectarea amicitiæ Teucrorum, id est, in præ, hæc sunt in gravi Orationis cbarac.

1

1

« PreviousContinue »