Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

1

P. VIRGILII MARONIS
A E NE E I DO S

LIBER SEPTIMUS

leccat, o2-24-33InB

ARGUMENTUM

[ocr errors]

Caietam, nutricem suam, Aeneas sepelit, locumque ipsum ab eius nomine Caietam appellat

5. Inde Circes sedem praetervehitur 24, secundoque vento ad Tiberis ostia defertur: adversoque flumine subvectus, in Laurentem agrum egreditur — 36. Digressione de prisco Latii statu et de prodigiis, quibus Troianorun adventus denuntiatus fuerat, facta — 106, pergit narrare poeta aliud ostentum comesarum mensarum ; cun Aeneas ex Ascavii verbis cognovisset, eam esse terram fatis sibi debitam; ad Latinunn regem, qui eius tractus regnum obtinebat, centum oratores mittit, qui et suo nomine illi munera offerrent, et urbis condendae locum peterent. Interea castra metatur 159. Latinus, legatione benigne audita, praeter postulata, Laviniain filiam suam, quain, ex Fauni, patris sui, oraculis et ex augurum responsis, externo viro tradere iubebatur, ultro Aeneae coniugem offert - 285. Interim luno, prosperis Troianorun rebus offensa, Alecto ad disturbandain pacein ab inferis evocat 340 : quae primum Amatam, Latini

- 405, deinde ipsum etiam Turnuin furiis suis implet 434: atque inde ad Troianorum iuventutein conversa, quae tum forte venationi operam dabat, mansuetum illis cervun obiicit, Tyrrhi, armentarii regii, liberis inprimis carum; quem cum Ascanius sagitta vulnerasset, rustici, arreptis armis, in Troianos impetum faciunt 510. Alecto ex superiore loco classicum canit: cadunt in eo tumultu Almon, Tyrrhi filius natu maximus, et Galesus, agricola regionis totius locupletissimus: qui cum in urbem mortui essent VIRGIL. TOM. III.

1

uxorem

relati, Turnus et Amata regem Latinun ad bellum suscipiendum iniuriamque manu vindicandam exstimulant 590. Verum cum ille, et fatorwn et foederis nuper cuin Troianis initi memnor, adduci non posset, ut illis bellum indiceret, Iuno ipsa belli portas aperuit 622. Turni auspicio ad bellum sequitur Mezentius una cum Lauso filio

654: itern Aventinus, Herculis ex Rhea filius 669: Catillus et Coras Tiburtini, fratres 677: Camilla e Volscorum gente, mulier fortissima (803 - 817): aliique complures : quorum recensus inde a v. 678 ad finem libri subiicitur.

[ocr errors]

Infinitum esset, si commemo- possint.

possint. Aded a poetae consilio, rare omnia, diluere ac refellere, carminis argumento, heroicae vivellem, quae super sex posterio- tae indole, Augustei aevi sensu ac ribus Aeneidis libris a viris doctis iudicio, communi naturae hudisputata sunt. Solet fere unus- manae lege ac more, carminis quisque acceptum hoc ab aliis epici interioribus caussis , aliena tradere: inferiores esse eos libris sunt pleraque, ut illa centies resex prioribus inventionis laude, cocta iterum perlegere, iterum spiritu poetico et ornamentorun refellere, molestia omni molecopia ac varietate: itaque multo stius sit. minorem voluptatem eos legen- Ut tamen interpretationis hoc tibus afferre , remitti animum genus meum, quod non desulet vix episodiis aliquot idoneis toriuin esse ab initio decrevi, sibi excitari ac languore absterso re- constet, non omnino eas argutias creari; nec mirun esse, si haec praetermittere licet. Perstringam ita se habeant: cum ultimain itaque brevissime potiora repremanum poetae carmini fatum in- hensionum vel laudum capita, et viderit. Quod ne frustra a vete- tamquam levi digito attingain ea, ribus traditum esset, viri docti quae caussis idoneis in utramque circumspexerunt solliciti, quid- partem destitui equidem arbitror. nam illud esset, quod inchoatum Actionem aiunt ab hoc libro protantum, non absolutum, in his cedere carininis alteram, a priore libris habendum sit.

diversain, quod ab unitate carMe dissimillimum esse eorum, minis epici quantum abhorret! qui caeca Virgilii admiratione ca- res in Italia gestas ; idque ipsum pti sint: tot, puto, locis a me de- poetam non ignorasse, cum sic claratun est, ut in contrariamordiatur narrationem v. 44. 45 adeo reprehensionem incidere Maior rerum mihi nascitur ormultorum iudicio videri possim. lo : Maius opus moveo : Omni igitur cupiditate ac studio autem in hunc errorem induin poetam deposito, tamen iure ctum, quod sex prioribus libris meo me hoc pronuntiare arbitror, Odysseamn, his alteris sex Iliadem in his argutationibus pauca esse, redhibere et exprimere voluerit. quae viro intelligenti se probare Quod, si quid aliud, frustra su

eum

[ocr errors]

mitur, etsi iam inter Serviana Reprehendunt alii poetam, nugamenta (ad lib. VII, 1) ven- quod horum sex librorun arguditatum; nec, si in singulis parti- mentum intra bella . ac pugnas bus vel episodiis Homeri vestigiis continetur: hac rerum semper insistit Maro, eum ita imitatus ad idem genus redeuntium turba ésse credi debebat, ut eius cor: nasci legentis taedium. Scilicet pus in partes dissectum novo ex- sic ab omni narratione epica, emplo conglutinaret. Antequam quae in rebus gestis magnis ac ad Italiam accederet Aeneas, iter mirabilibus factisque audaciae ac Troia factum erat commemoran- virtutis heroicae specie animos dum. Quod in Africam defertur moventibus versatur, erit absticlašsis, quod, cum Iuno frau- nendum. Nam et magna est dibus hoc suis con onsequuta non

omnium similitudo, et magna esset, ut Didonis amore irretitus eorum pars rebus bello gestis Aeneas Carthagine desideret, ite

desideret, ite- continetur: inprimis si de üs rum conscensis navibus Siciliam quaeritur, quae argumentum epiadeunt Troiani, et inde profecti cum suppeditare possint. Tum tandem Tiberis ostia invehuntur; bello, ad ipsam historiarum fiea omnia ad unam illam actio- dem, paratae fuerunt Troianis nem non minus pertinent quam sedes in Latio ; et variati sunt a difficultates, quae escensu in La- poeta pugnarum casus mirifice; tino littore facto suboriuntur, etiam episodiis suis distincti. Belquibusque verendum erat, ne a lum aiunt propter puellam, Aesedibus in Latio occupandis et

numquam visam, geri: nova colonia huc ducenda pro- Quod verum non est. Geritur hiberentur Troiani advenae. In- bellum super Troianorum sedivocatio Musae non per se partem

bus in Latio : accedit Laviniae operis constituere potest novam: coniugium tamquam pignus foesed ad excitandos et inflamman- deris cuin Latino de his sedibus dos sub magnae rei exordium in Latio concessis facti : VII, cum poetae tum lectoris aniinos 260 sq. 267 sq. Laviniae amovalere debet. Quod diversa sunt

Quod diversa sunt rem, qualem nostra aetas probat, rerum in his ac superioribus li- ab Aenea frustra in heroica vita bris narrandarum genera ,

hoc exspectari, alio loco monui. Amaipsum ad varietatis ac copiae tae quoque partes, quales Mariae laudem pertinet. Quis in Ho- Mediceae vel Annae Austriacae,

recensuin navium novam aetate dari non poterant. carininis partem constituere di- Etian icto iam cum Latino foexerit, quoniam poeta Musis in- , dere caussas belli aiunt (Macrobii vocatis illun orditur ? Maiùs exemplo Sat. V, 17) nimis esse opus se movere, ingredi, dicit exiles ac tenues; cervam, puelpoeta : rerum naturas respiciens, lae Silviae delicias, casu a Trobella ac pugnas, cun erroribus ianis caesam. Nec tamen caussa maritimis comparatas: Dicam haec belli fuit, sed, exacerbatis horrida bella , dicam acies etc. iam Latinorun animis prima, v. 41. 42.

qua erumperent irae, occasio (cf.

neae

mero

ea

res

[ocr errors]

ex

ad VII, 475): eaque ad priscae cum Latini miti ac mansueta vitae morem non male atteinpe- mente comparata. Sed ipse Turrata; inprimis si Latiun cogites nus plus audaciae ac vividae virquale illo tempore fuit, per vicos tutis habet, quain Aeneas. Reet tuguria sparsim inhabitatum, cte utique, ne duo essent Aeneae. cum una urbs Laurentum esset : Et dignus erat adversarius Aeetsi poeta tenuitatem rerum dili- neae obiiciendus. Cum autem genter ex oculis legentium remo- huic semel esset tributa virtus vit, resque vitae heroicae paupe- cum prudentia et constantia aniet exiles epico splendore mi, quam res adversae et rerun ornavit.

Sed omnino usus et experientia afferre solet: belli exordia ad Iunonis artes et violenta illa et temeraria fortituad evocatae Alectus fraudes re- do in Aeneam non cadebat, ferenda sunt, quibus exasperati Turno relinqui poterat. Latinorum et Turni animi a no- Laviniae, si liberum erat puelvis in Latio sedibus Troianos lae arbitrium, praeferendus fuisprohibent.

set Turnus : quaestio est In Latino tamen multa sunt, nostris moribus ingeniisque pequae personam epicam dedece- tita, non ex heroicae vitae seveant. Recte hoc moneretur, si rioribus in femineum sexun inepicam ille, quam volunt, per- stitutis. Nec vero Latino displisonam sustineret, hoc est, si cebat Turnus, probatus quoque in hoc rege summa rerum verte- eximie (v. c. XII, 19 sqq.); retur. Nec vero eminere eium prodigiis tantum et monitis deopar erat, si Turnus in medium ruin externum generum sibi ascierat adducendus isque cum Ae- scendum esse Latinus intellenea comparandus: aut enim duo xerat. futuri erant Turni, aut sinplici- Potuere utique esse in Aeneitas actionis et argumenti unitas de, quae minus se probarent Vadeserenda. Adumbratum est in rio, Tuccae, Maecenati vel AuLatino veterum regum exem- gusto: sunt quoque passim noplum, quorum vix alia auctori- tata a nobis nonnulla, inprimis tas, quam ut consiliorum populi in deorum ministeriis, parum principes bellique duces essent. subtiliter digesta, alia, inprimis Latinus itaque non audet bellun in sermonibus, rhetorum argugerendum detrectare, poscentibus tiis inquinata, quae displicere populis: lib. VII, 591 sqq. . Cum possunt: sed liaec profecto, quae autem Turno summa belli esset nostri aevi critici reprehendenda mandanda : Latinus annis gravis putarunt, ista aetate vix in vitua rerum actu erat removendus. perium venerunt; nec omnino Itaque Turnus copias cogit, a- cum naturae simplicitate et integinen ducit; et ad eius volunta- gritate coniuncta , verun ex notem in ipsa urbe novae copiae strae vitae fastidio et stomacho conscribuntur lib. VII, 367 sqq. ducta sunt. Si sex posteriores Turni autem ferox ingeniun ac libri non aeque delectatione teviolentia multo magis elucescit nent animos magnae lectoruin

[ocr errors]
« PreviousContinue »